Sąd Najwyższy nie przyjął skargi Skarbu Państwa o zasiedzenie działek w Warszawie

Uczestnik postępowania Skarb Państwa reprezentowany przez Prezydenta

m.st. Warszawy, zastępowany przez Prokuratorię Generalna Rzeczypospolitej

Polskiej, wniósł skargę kasacyjną od postanowienia Sądu Okręgowego w

I CSK 1093/26

2

Warszawie z 27 listopada 2025 r., wydanego w sprawie V Ca 1735/25, zaskarżając

je w całości.

Wnioskodawca wniósł o odrzucenie skargi, ewentualnie o odmowę przyjęcia

skargi do rozpoznania oraz o zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania

kasacyjnego.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Sąd Najwyższy nie znalazł podstaw do odrzucenia skargi kasacyjnej.

Wytykane w odpowiedzi na skargę wadliwości w konstrukcji podstaw skargi nie

mają w okolicznościach sprawy takiego charakteru, że mogłyby skutkować

jej odrzuceniem.

Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c. Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną

do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje

potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub

wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność

postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Tylko na tych

przesłankach Sąd Najwyższy może oprzeć rozstrzygnięcie o przyjęciu lub odmowie

przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.

Dopuszczenie i rozpoznanie skargi kasacyjnej ustrojowo i procesowo jest

uzasadnione jedynie w tych sprawach, w których mogą być zrealizowane jej

funkcje publicznoprawne. Zatem nie w każdej sprawie, skarga kasacyjna może być

przyjęta do rozpoznania. Sąd Najwyższy nie jest trzecią instancją sądową

i nie rozpoznaje sprawy, a jedynie skargę, będącą szczególnym środkiem

zaskarżenia. W judykaturze Sądu Najwyższego, odwołującej się do orzecznictwa

Europejskiego Trybunału Praw Człowieka w Strasburgu, jeszcze w okresie

obowiązywania kasacji zostało utrwalone stanowisko, że ograniczenie dostępności

i dopuszczalności kasacji nie jest sprzeczne z Konstytucją RP, ani z wiążącymi

Polskę postanowieniami konwencji międzynarodowych (por. uzasadnienie uchwały

składu siedmiu sędziów SN z 17 stycznia 2001 r., III CZP 49/00, OSNC 2001, nr 4,

poz. 53). Podstawowym celem postępowania kasacyjnego jest ochrona interesu

publicznego przez zapewnienie jednolitości wykładni oraz wkład Sądu Najwyższego

I CSK 1093/26

3

w rozwój prawa i jurysprudencji (por. postanowienie SN z 4 lutego 2000 r., II CZ

178/99, OSNC 2000, nr 7-8, poz. 147).

Wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania skarżący oparł

na przesłance uregulowanej w art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. Przesłanka ta nie została

jednak spełniona.

Uczestnik wniósł o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania z uwagi na jej

oczywistą zasadność (art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c.). Uczestnik podnosił, że oczywista

zasadność skargi kasacyjnej związana jest z rażącym naruszeniem przepisów

prawa materialnego przez ich niewłaściwe zastosowanie, tj. art. 172 §1 i 2 k.c. oraz

7 k.c.

W orzecznictwie Sądu Najwyższego utrwalony jest pogląd, że uzasadnienie

oczywistej zasadności skargi kasacyjnej jako przesłanki jej przyjęcia do

rozpoznania wymaga powołania się na kwalifikowaną postać naruszenia

zaskarżonym orzeczeniem przepisów prawa materialnego lub procesowego

i przeprowadzania wywodu zmierzającego do jego wykazania. Oczywistość

naruszenia ma miejsce wówczas, gdy jest ono widoczne prima facie, przy

wykorzystaniu podstawowej wiedzy prawniczej, bez potrzeby wchodzenia

w szczegóły czy dokonywania pogłębionej analizy tekstu wchodzących w grę

przepisów i doszukiwania się ich znaczenia. Szczególna podstawa przedsądu z art.

3989 § 1 pkt 4 k.p.c. wymaga przy tym samodzielnego, czyli odrębnego od podstaw

kasacyjnych wskazania i wykazania naruszenia konkretnego przepisu prawa

(procesowego lub materialnego), które jest oczywiste i bez wątpliwości prowadzi do

stwierdzenia, że objęte skargą orzeczenie jest wadliwe i dlatego skarga powinna

zostać przyjęta do rozpoznania.

Uzasadnienie wniosku oparte na tej przesłance wymaga przedstawienia

argumentacji prawnej zmierzającej do wykazania kwalifikowanego naruszenia

powołanych w skardze przepisów prawa, możliwego do stwierdzenia bez

merytorycznej analizy zaskarżonego orzeczenia oraz podstaw kasacyjnych

(zob. postanowienia SN: z 10 stycznia 2003 r., V CZ 187/02, OSNC 2004, nr 3,

poz. 49, z 5 października 2007 r., III CSK 216/07 i z 11 sierpnia 2011 r., IV CSK

163/11). Uzasadnienie wniosku nie może sprowadzać się do powtórzenia, choćby

I CSK 1093/26

4

w zmodyfikowanej formie, uzasadnienia podstaw kasacyjnych, jak również być

sformułowane w sposób, który wymagałby oceny ich zasadności, gdyż nie jest ona

możliwa na tym etapie postępowania i w składzie Sądu dokonującego wstępnej

oceny skargi kasacyjnej pod kątem występowania w sprawie przesłanek

określonych w art. art. 3989 § 1 k.p.c.

Z uzasadnienia zaskarżonego postanowienia wynika, że Sąd Okręgowy

zaakceptował ustalenia faktyczne Sądu pierwszej instancji, natomiast odmiennie

ocenił ich znaczenie prawne w zakresie istnienia dobrej bądź złej wiary posiadacza

w chwili objęcia nieruchomości w posiadanie. Ocena ta została oparta na

okolicznościach ustalonych w sprawie, w szczególności dotyczących sposobu

korzystania z działek, usprawiedliwionym przekonaniu o przysługującym mu prawie.

W ocenie Sądu II instancji należało przyjąć w niniejszej sprawie dobrą wiarę.

Wskazał również, że wnioskodawca traktował działki ew. 368 i 369 jako całość oraz

pozostałam w usprawiedliwionym przekonaniu, że jest to jedna działka, do której

posiada tytuł prawny. Sam fakt, że skarżący prezentuje odmienną ocenę prawną,

nie świadczy jeszcze o oczywistym naruszeniu prawa materialnego. Przedstawiona

skarga kasacyjna zmierza do zakwestionowania oceny prawnej dokonanej przez

sąd drugiej instancji, nie wskazując przy tym uchybienia widocznego prima facie.

Z tych względów, na podstawie art. 3989 § 2 k.p.c., Sąd Najwyższy orzekł,

jak w sentencji.

O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono zgodnie z art. 520 § 3

k.p.c. w zw. z § 5 pkt 1 w zw. z § 2 pkt 4 i 10 ust.4 pkt 2 rozporządzenia w sprawie

opłat za czynności radców prawnych.

(M.T.)

[SOP]