Poniedziałek Wydanie nr 30

Sygnatura akt
I CSK 1169/26
Sąd
Sąd Najwyższy
Wydział
Izba Cywilna Wydział I
Rodzaj
Postanowienie
Data orzeczenia
8 lipca 2026 r.
Rozstrzygnięcie
Zasądzono
Żądanie pozwu
136 272 zł
W serwisie od

Zestawienie z tego dnia
Kategorie
Sąd Najwyższy

Sąd Najwyższy

Bank nie dostał rozpoznania skargi w sprawie kredytu frankowego, zapłaci 2700 zł kosztów

Przejdź do orzeczenia, 19 min czytania

Spór

Kredytobiorcy B.G. i Z.G. domagali się od Banku zwrotu rat spłaconych w ramach umowy o dewizowy kredyt mieszkaniowy z 20 października 2008 r. Bank twierdził, że umowa jest ważna, a część roszczeń przedawniona.

Ustalenia sądu

Sąd Apelacyjny w Poznaniu uznał klauzule przeliczeniowe za abuzywne i niewiążące. Kredyt został wypłacony kredytobiorcom w złotych i w złotych był w znacznej części spłacany.

Rozstrzygnięcie

Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej Banku i zasądził od Banku na rzecz kredytobiorców 2700 zł kosztów postępowania kasacyjnego wraz z odsetkami.

Dlaczego

Sąd uznał, że zagadnienia podniesione w skardze wynikają z wcześniejszych orzeczeń TSUE i postanowień SN w podobnych sprawach, więc nie spełniają przesłanki istotnego zagadnienia prawnego. Wskazał też, że ryzyko walutowe dotyczyło kredytobiorców z dochodami w złotych.

Dla firm

Pytania prawne w sprawach kredytów frankowych po wyrokach TSUE nie są nowe, więc skarga kasacyjna od takiego wyroku bez nowego zagadnienia zwykle nie przejdzie do rozpoznania.

Więcej o sprawie

Kredytobiorcy spłacali kredyt z 2008 roku od listopada 2008 do stycznia 2019 r., wpłacając 124 424,87 zł i 31 770,71 CHF. Sąd Apelacyjny w Poznaniu zasądził im 23 080,75 CHF.

Rozstrzygnięcie
Zasądzono
Żądanie pozwu
136 272 zł
Sąd
Sąd Najwyższy, Izba Cywilna Wydział I
Sygnatura
I CSK 1169/26

Treść orzeczenia około 19 minut czytania

I CSK 1169/26

POSTANOWIENIE

8 lipca 2026 r.

Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie:

SSN Władysław Pawlak

na posiedzeniu niejawnym 8 lipca 2026 r. w Warszawie

w sprawie z powództwa B.G. i Z.G.

przeciwko Bank spółce akcyjnej w W. (poprzednio Bank1. spółka akcyjna w W.)

o zapłatę,

na skutek skargi kasacyjnej Bank spółki akcyjnej w W.

(poprzednio Bank1. spółka akcyjna w W.)

od wyroku Sądu Apelacyjnego w Poznaniu

z 9 października 2025 r., I ACa 650/24,

1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania;

2. zasądza od pozwanego na rzecz powodów kwotę 2700

(dwa tysiące siedemset) zł, z ustawowymi odsetkami za

opóźnienie za czas po upływie tygodnia od dnia doręczenia

pozwanemu odpisu niniejszego orzeczenia do dnia zapłaty,

tytułem kosztów postępowania kasacyjnego.

Uzasadnienie

Pozwem wniesionym 22 lutego 2021 r. i skierowanym przeciwko Bank1. S.A.

z siedzibą w W. (obecnie Bank S.A. w W. – KRS nr […]), powodowie – Z.G. i B.G.

domagali się zasądzenia od pozwanego łącznie na ich rzecz kwoty 99.478,61 zł z

tytułu nienależnie uiszczonych rat kapitałowo- odsetkowych; kwoty 31.770,71 CHF

z tytułu nienależnie uiszczonych rat kapitałowo- odsetkowych wraz z należnymi

odsetkami za opóźnienie liczonymi od dnia złożenia pozwu do dnia zapłaty.

I CSK 1169/26

2

Powodowie sformułowali również żądanie ewentualne wnosząc o zasądzenie od

pozwanego łącznie na ich rzecz kwoty 87.417,49 zł z tytułu zwrotu części

nienależnie nadpłaconych rat kapitałowo-odsetkowych, wraz z odsetkami

ustawowymi za opóźnienie liczonymi od dnia złożenia pozwu do dnia zapłaty, a to

wobec przyjęcia, że wiążąca strony umowa o dewizowy kredyt

mieszkaniowy/inwestorski nr […] z 20 października 2008 r. jest, w ich ocenie,

umową kredytu złotowego udzielonego w kwocie 136.271,90 zł, oprocentowaną

zgodnie z postanowieniami tej umowy, względnie, że umowa ta podlega rozliczeniu

po uzgodnieniu w dniu jej zawarcia i zastosowaniu do wypłaty kredytu o stałym

kursie CHF w wysokości 2,2792 PLN/CHF, z zachowaniem pozostałych warunków

umownych, co w konsekwencji skutkowało nieważnością lub bezskutecznością

wyszczególnionych postanowień umownych. Powodowie w uzasadnieniu pozwu

wskazali, że 2 stycznia 2019 r. nastąpiła całkowita spłata kredytu przewidzianego

sporną umową nr […] z 20 października 2008 r., z tym, że w okresie od 5 listopada

2008 r. do 2 stycznia 2019 r. powodowie spłacili na rzecz pozwanego kwotę łącznie

kwoty 124.424,87 zł oraz 31.770,71 CHF. W ramach roszczenia głównego pozwu

powodowie domagali się zasądzenia od pozwanego zwrotu nienależnych

świadczeń za okres od 22 lutego 2011 r. do 11 sierpnia 2020 r., w wysokości

99.478,61 zł oraz 31.770,71 CHF.

W odpowiedzi na pozew pozwany wniósł o: oddalenie powództwa w całości,

podnosząc również zarzut przedawnienia w zakresie obejmującym: odsetkową

część rat kapitałowo - odsetkowych w części dotyczącej roszczeń powstałych

ponad 3 lata przed wniesieniem pozwu oraz rat kapitałowo - odsetkowych w części

dotyczącej roszczeń powstałych ponad 10 lat przed wniesieniem pozwu.

Odnośnie do okoliczności stanu faktycznego sprawy powodowie chcieli

sfinansować zakup nieruchomości gruntowej na rynku wtórnym, za cenę w złotych

polskich, w zamiarze poprawy swoich oraz córki warunków mieszkaniowych, w

konsekwencji mając zamiar budowy na nabywanej działce domu mieszkalnego.

Powód jest (i był wówczas instalatorem), prowadził własną działalność

gospodarczą, ale nabywana nieruchomość nie miała być przeznaczona na

prowadzenie tej działalności, kredyt miał służyć wyłącznie celom mieszkaniowym.

Dnia 20 października 2008 r. powodowie zawarli z Bank1 S.A. w W. (poprzednikiem

I CSK 1169/26

3

prawnym pozwanego) umowę o dewizowy kredyt mieszkaniowy/inwestorski nr […],

którą Bank udzielił im kredytu w wysokości 59.789,36 CHF. Kredytobiorcy

zobowiązali się do wykorzystania środków z kredytu na finansowanie zakupu działki

budowlanej nr […] w miejscowości Ś. Dnia 2 stycznia 2019 r. nastąpiła całkowita

spłata kredytu z tytułu spornej umowy nr […] z 20 października 2008 r., przy czym

ostatnia wpłata końcowa nastąpiła w walucie CHF (31.770,71 zł) a wcześniejsze

planowe raty do grudnia 2018 r. następowały w PLN po przeliczeniu według tabel

kursowych Banku. W okresie od 5 listopada 2008 r. do 2 stycznia 2019 r.

powodowie spłacili na rzecz pozwanego kwotę łącznie 124.424,87 zł oraz

31.770,71 CHF.

W wyniku rozpoznania sprawy, wyrokiem z 18 października 2023 r. Sąd

Okręgowy w Poznaniu, w szczególności: zasądził od pozwanego łącznie na rzecz

powodów kwotę 99 478,61 zł oraz kwotę 31 770,71 CHF - obie kwoty z

ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 24 lutego 2021 roku do dnia zapłaty

(pkt 1).

Apelację od powyższego wyroku Sądu Okręgowego w Poznaniu wniósł

pozwany, zaskarżając go w całości i zarzucając naruszenie przepisów prawa

materialnego, tj.: art. 69 ust. 1 Prawa bankowego w zw. z art. 65 § 1 i 2 k.c.; art. 69

ust. 1 ustawy - Prawo bankowe w zw. z art. 111 ust. 1 pkt 4 ustawy - Prawo

bankowe w zw. z art. 3531 k.c. w zw. z art. 3581 § 2 k.c. w zw. z art. 65 § 1 i 2 k.c.

oraz art. 58 § 1 k.c.; art. 69 ust. 1 ustawy - Prawo bankowe w zw. z art. 111 ust. 1

pkt 4 ustawy - Prawo bankowe w zw. z art. 3531 k.c. w zw. z art. 3581 § 2 k.c. w zw.

z art. 65 § 1 i 2 k.c.; art. 3851 § 1 k.c.; art. 3851 § 1 k.c. w zw. z art. art. 3852 § 1 k.c.

w zw. z art. 6 ust. 1 Dyrektywy 93/13; art. 3851 § 2 k.c. w zw. z art. 56 k.c. w zw. z

art. 354 § 1 k.c. w zw. z art. 6 ust. 1 Dyrektywy 93/13; art. 3851 § 2 k.c. w zw. z art.

6 ust. 1 Dyrektywy 93/13 w zw. z art. 65 § 1 i 1 k.c. i art. 358 § 2 i 3 k.c. i art. 24 ust.

2 i 3 ustawy o NBP oraz art. L ustawy z dnia 23 kwietnia 1954 r. przepisy

wprowadzające k.c. i art. 69 ust. 3 ustawy - Prawo bankowe; art. 405 k.c. w zw. z

art. 410 § 2 k.c.; art. 455 k.c.; art. 3851 § 1 i § 3 k.c.; art. 411 pkt 2 i pkt 4 k.c. oraz

naruszenie przepisów postępowania, tzn.: art. 233 § 1 k.p.c.; art. 2352 § 1 pkt 2 i 5

k.p.c., art. 227 k.p.c., art. 232 k.p.c. i art. 278 § 1 k.p.c.

We wnioskach apelacji skarżący domagał się zmiany zaskarżonego wyroku

I CSK 1169/26

4

poprzez oddalenie powództwa w całości; następczo podniósł zarzut potrącenia

wierzytelności powodów dochodzonej w sprawie z wzajemną wierzytelnością

Banku o zwrot kwoty udzielonego powodom kredytu w kwocie 136.271,91 zł oraz z

tytułu korzystania z udostępnionego kapitału w kwocie 32.063,65 zł.

W ocenie Sądu Apelacyjnego w Poznaniu zarzuty apelacji nie zasługiwały co

do zasady na uwzględnienie, przy czym ostateczna zmiana zaskarżonego wyroku

w części wynikała z uwzględnienia przez Sąd II instancji podniesionego przez

pozwanego zarzutu potrącenia. W ocenie tego Sądu trafne, ale niemające

znaczenia dla prawidłowości zaskarżonego wyroku, były argumenty zwalczające

nieważność umowy na podstawie art. 3531 k.c. w zw. z art. 69 ustawy - Prawo

bankowe. O nieważności umowy zadecydowała, bowiem, ocena zawartych w

umowie klauzul w świetle art. 3851 k.c. W konsekwencji za główne świadczenia

stron uznać należało zapisy umowy kredytu waloryzowanego do waluty obcej

zawartej przez powodów, określające sposób oznaczenia kursu miarodajnego dla

dokonywania przeliczeń walutowych. W dalszej kolejności Sąd odwoławczy

stwierdził, że prawidłowo Sąd Okręgowy przyjął, że w umowie stron postanowienia

dotyczące waloryzacji, a zatem i zobowiązania powodów, zostały sformułowane w

sposób niejednoznaczny. Postanowienia umowne, uzależniające warunki

waloryzacji (indeksacji) świadczenia pieniężnego wyłącznie od woli banku należało

uznać za nieuczciwe (niedozwolone, abuzywne) w rozumieniu art. 3851 § 1 k.c.,

jako kształtujące prawa i obowiązki konsumenta - kredytobiorcy w sposób

sprzeczny z dobrymi obyczajami, przede wszystkim przez wykorzystywanie pozycji

dominującej przedsiębiorcy i naruszanie równowagi kontraktowej. Dotyczyło to, w

szczególności, odwołania się, w klauzuli umownej do kursów walut zawartych w

tabeli Banku, ogłaszanej w jego siedzibie, bez wskazania ograniczeń umownych w

postaci skonkretyzowanych, obiektywnych kryteriów zmian stosowanych kursów

walutowych. W konsekwencji, wbrew twierdzeniom apelacji, dokonanie oceny

postanowień umowy przyznających Bankowi swobodę w kształtowaniu kursu

waluty obcej przez pryzmat treści art. 3851 k.c. prowadziło do wniosku, że klauzule

te kształtują prawa i obowiązki konsumenta w sposób sprzeczny z dobrymi

obyczajami. Z tych to przyczyn postanowienia umowy dotyczące waloryzacji

kredytu do waluty obcej w postaci franka szwajcarskiego stanowiły klauzulę

I CSK 1169/26

5

niedozwoloną (abuzywną), a więc niewiążącą powodów z uwagi na treść przepisu

art. 3851 § 1 k.c. Zarówno w świetle treści art. 6 ust. 1 Dyrektywy 93/13, jak i art.

3851 § 1 k.c., klauzule walutowe podlegały wyeliminowaniu z umowy kredytowej

jako bezskuteczne ex lege i niewiążące powodów, a w związku z tym powinny być

traktowane jako nigdy nieistniejące. Zważywszy, że artykuł 3851 § 2 k.c. wyłącza

stosowanie przepisu art. 58 § 3 k.c., omawiane nieuczciwe postanowienia

waloryzacyjne nie powinny być - wbrew żądaniu apelacji - zastępowane innym

mechanizmem przeliczeniowym, opartym na przepisach kodeksu cywilnego, czy

ustaw szczególnych, jak np. prawa wekslowego. W efekcie nie można było

kwestionowanych postanowień zastąpić regulacją z art. 358 § 2 k.c. w zw. z art. 69

ust. 3 ustawy - Prawo bankowe. Nie budziła też wątpliwości prawidłowość

zastosowania w sprawie przepisów art. 405 k.c. w zw. z art. 410 § 1 i 2 k.c. przy

ocenie charakteru świadczenia spełnionego przez powodów tytułem spłaty raty

kredytu. Sąd Apelacyjny w Poznaniu uwzględnił podniesiony przez pozwanego

zarzut potrącenia jedynie w zakresie kwoty wypłaconego kapitału, tj. 136.063,65 zł.

W rezultacie wierzytelności obu stron z tytułu wypłaconego powodom kapitału

kredytu i z tytułu uiszczonych przez powodów spłat rat kredytu wyrażone we franku

szwajcarskim umorzyły się do wysokości niższej wierzytelności pozwanego i w

wyniku tego potrącenia pozostała do spłaty wierzytelność powodów w kwocie

23.080,75 CHF.

Ostatecznie wyrokiem z 9 października 2025 r. Sąd Apelacyjny w Poznaniu,

w szczególności, zmienił punkt 1 zaskarżonego wyroku w ten sposób, że zasądził

od pozwanego na rzecz powodów kwotę 23 080,75 CHF z ustawowymi odsetkami

za opóźnienie od dnia 24 lutego 2021 r. do dnia zapłaty, oddalając powództwo w

pozostałym zakresie (I) i oddalił apelację w pozostałym zakresie (II).

Pozwany skargą kasacyjną zaskarżył powyższy wyrok Sądu Apelacyjnego w

Poznaniu z 9 października 2025 r. w całości. Skargę tę oparł na zarzutach

naruszenia przepisów prawa materialnego, tj.: art. 69 ust. 1 Prawa Bankowego w

zw. z art. 65 § 1 i 2 k.c.; art. 3851 § 1 i § 3 k.c. w zw. z art. 3852 k.c. w zw. z art. 6

ust. 1 Dyrektywy 93/13/EWG z dnia 5 kwietnia 1993 roku w sprawie nieuczciwych

warunków w umowach konsumenckich; art. 3851 § 1 k.c.; art. 3851 § 2 k.c. w zw. z

art. 56 k.c., art. 354 §1 k.c. i w zw. z art. 6 ust. 1 Dyrektywy 93/13; art. 3851 § 2 k.c.

I CSK 1169/26

6

w zw. z art. 6 ust. 1 Dyrektywy 93/13 w zw. z art. 65 § 1 i 2 k.c. oraz art. 358 § 2 i 3

k.c. oraz art. 24 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 roku o Narodowym Banku

Polskim oraz art. L ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - przepisy wprowadzające

kodeks cywilny oraz art. 69 ust. 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 roku - Prawo

bankowe; art. 405 k.c. w zw. z art. 410 § 1 i 2 k.c.

Na podstawie art. 3984 § 2 k.p.c. w związku z art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c.

skarżący wniósł o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, ze względu na

wyszczególnione następujące zagadnienia prawne: „Czy można mówić o rażącym

naruszeniu interesów konsumenta, a co za tym idzie o abuzywności postanowień

umowy kredytu, w przypadku, gdy przeliczenie kwoty wypłaconego kredytu według

kursu waluty zastosowanego przez Bank ma charakter jednorazowy, odbywa się po

kursie nieodbiegającym od kursów rynkowych, a wypłacona kwota i zastosowany

sposób przeliczenia nie są kwestionowane przez Kredytobiorcę na długo po

zawarciu umowy kredytu i wypłacie kapitału?” (1); „Czy w przypadku umowy

kredytu, która: 1) wyraża kwotę kredytu w walucie obcej, 2) od samego początku

zawiera postanowienia, które dają kredytobiorcy wybór i umożliwiają wypłatę

kredytu w walucie obcej albo w walucie polskiej przy zastosowaniu przeliczenia w

oparciu o kursy pochodzące z Tabeli Kursów, 3) od samego początku zawiera

postanowienia, które dają kredytobiorcy wybór i umożliwiają spłatę kredytu w

walucie obcej albo w walucie polskiej przy zastosowaniu przeliczenia w sytuacji

uznania, że umowa kredytu zawiera niedozwolone postanowienia umowne

odsyłające do Tabeli Kursów, możliwe jest utrzymanie umowy w mocy i jej

wykonywanie w oparciu o istniejące postanowienia umożliwiające wypłatę i Spłatę

kredytu bezpośrednio w walucie obcej, skoro nie uległy one eliminacji (gdyż w tej

części postanowienia nie mogą być uznane za abuzywne)?” (2); „Czy w przypadku

orzeczenia bezskuteczności umowy kredytu powiązanego z walutą obcą w oparciu

o przepisy o postanowieniach abuzywnych (art. 3851 k.c. i n.) Bank pozostaje w

opóźnieniu wobec Kredytobiorcy co do zwrotu kwot uiszczonych w wykonaniu

umowy w okresie przed złożeniem przez Kredytobiorcę, po pouczeniu przez sąd,

oświadczenia w przedmiocie woli utrzymania w mocy umowy wobec abuzywności

I CSK 1169/26

7

postanowień umownych a w konsekwencji czy dopuszczalne jest naliczanie

odsetek za opóźnienie (art. 481 § 1 k.c.) za okres do chwili złożenia przez

prawidłowo poinformowanego o skutkach bezskuteczności umowy Kredytobiorcę

oświadczenia w przedmiocie woli utrzymania umowy w mocy?” (3).

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c. Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do

rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje

potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub

wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność

postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Tylko na tych

przesłankach Sąd Najwyższy może oprzeć rozstrzygnięcie o przyjęciu lub odmowie

przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.

Dopuszczenie i rozpoznanie skargi kasacyjnej ustrojowo i procesowo jest

uzasadnione jedynie w tych sprawach, w których mogą być zrealizowane jej funkcje

publicznoprawne. Zatem nie w każdej sprawie, skarga kasacyjna może być przyjęta

do rozpoznania. Sąd Najwyższy nie jest trzecią instancją sądową i nie rozpoznaje

sprawy, a jedynie skargę, będącą szczególnym środkiem zaskarżenia. W

judykaturze Sądu Najwyższego, odwołującej się do orzecznictwa Europejskiego

Trybunału Praw Człowieka w Strasburgu, jeszcze w okresie obowiązywania kasacji

zostało utrwalone stanowisko, że ograniczenie dostępności i dopuszczalności

kasacji nie jest sprzeczne z Konstytucją RP, ani z wiążącymi Polskę

postanowieniami konwencji międzynarodowych (por. uzasadnienie uchwały składu

siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 17 stycznia 2001 r., III CZP 49/00,

OSNC 2001, Nr 4, poz. 53).

Podstawowym celem postępowania kasacyjnego jest ochrona interesu

publicznego przez zapewnienie jednolitości wykładni oraz wkład Sądu Najwyższego

w rozwój prawa i jurysprudencji (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 4

lutego 2000 r., II CZ 178/99, OSNC 2000, nr 7-8, poz. 147).

Skarżący powołał się w skardze kasacyjnej na przesłankę określoną w art.

3989 § 1 pkt 1 k.p.c.

Zgodnie z ugruntowanym orzecznictwem Sądu Najwyższego, przedstawienie

okoliczności uzasadniających rozpoznanie skargi kasacyjnej ze względu na

I CSK 1169/26

8

przesłankę istotnego zagadnienia prawnego (art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c.) polega na

sformułowaniu tego zagadnienia, wskazaniu przepisu, na tle którego ono powstało i

przedstawieniu argumentów, które prowadzą do rozbieżnych ocen. Musi przy tym

chodzić o zagadnienie nowe, dotychczas nierozpatrywane w judykaturze, które

zarazem ma znaczenie dla rozpoznania wniesionej skargi kasacyjnej oraz innych

podobnych spraw (zob. postanowienia Sądu Najwyższego z 10 maja 2001 r., II CZ

35/01, OSNC 2002, nr 1, poz.11, z 11 stycznia 2002, III CKN 570/01, OSNC 2002,

nr 12, poz. 151, z 21 czerwca 2016 r., V CSK 21/16, nie publ. i z 15 czerwca 2016

r., V CSK 4/16, nie publ.).

Jeżeli chodzi o problematykę wymagalności roszczeń restytucyjnych

wynikających z nieważności umowy kredytowej zawartej pomiędzy konsumentem a

przedsiębiorcą, to Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej już wyjaśnił, że w

razie stwierdzenia nieważności umowy kredytowej zawartej przez przedsiębiorcę z

konsumentem, konsument jest uprawniony do domagania się od przedsiębiorcy

zwrotu świadczeń spełnionych przez konsumenta w wykonaniu tej umowy oraz

odsetek za opóźnienie od momentu upływu terminu nałożonego na danego

przedsiębiorcę do wykonania tego zobowiązania, po tym jak przedsiębiorca ten

otrzyma wezwanie do zwrotu tego świadczenia (zob. wyrok z 14 grudnia 2023 r., C-

28/22). Powstanie stanu wymagalności roszczenia o zwrot świadczenia

spełnionego w wykonaniu nieważnej umowy oraz stanu opóźnienia w realizacji tego

roszczenia przez zobowiązanego, nie jest uzależnione od stanowiska konsumenta

co do braku jego zgody na dalsze obowiązywanie umowy zawierającej klauzule

abuzywne (zob. wyrok Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z 7 grudnia

2023 r., C-140/22). Ponadto w świetle orzecznictwa Trybunału Sprawiedliwości Unii

Europejskiej również i przedsiębiorcy – w przypadku nieważności umowy

kredytowej – przysługuje roszczenie o zwrot kapitału wypłaconego konsumentowi w

wykonaniu tej umowy, z odsetkami za opóźnienie od dnia wezwania konsumenta

do zapłaty (zob. wyrok z 15 czerwca 2023 r., C-520/21 oraz postanowienie z 11

grudnia 2023 r., C-756/22). Istotnych wskazówek interpretacyjnych w kwestii

wymagalności roszczeń kondykcyjnych konsumenta i przedsiębiorcy, a tym samym

i wzajemnych roszczeń odsetkowych z perspektywy zarzutu potrącenia dostarcza

wyrok Trybunału Sprawiedliwości z 22 stycznia 2026 r, C-902/24.

I CSK 1169/26

9

Tym samym także zagadnienia związane z pouczeniem powodów jako

konsumentów o skutkach nieważności umowy, w kontekście ewentualnej ich zgody

na abuzywne postanowienia umowne, mają po ostatnich orzeczeniach Trybunału

Sprawiedliwości Unii Europejskiej drugorzędne znaczenie. Otóż w wyrokach z 15

czerwca 2023 r., C - 520/21, z 7 grudnia 2023 r., C-140/22 oraz w postanowieniu z

11 grudnia 2023 r., C-756/22 Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej stwierdził,

że art. 6 ust. 1 i art. 7 ust. 1 dyrektywy 93/13 należy interpretować w ten sposób, że

w kontekście nieważności umowy kredytowej zawartej przez przedsiębiorcę z

konsumentem, stoją one na przeszkodzie takiej wykładni prawa krajowego, że

instytucja bankowa może domagać się od konsumenta rekompensaty

przekraczającej zwrot kapitału wypłaconego z tytułu wykonania umowy oraz

ustawowe odsetki za zwłokę liczone od dnia wezwania do zapłaty, a ponadto w

wyroku z 7 grudnia 2023 r., C-140/22 wyjaśnił, że art. 6 ust. 1 i art. 7 ust. 1

dyrektywy 93/13 należy interpretować w ten sposób, że w kontekście nieważności

umowy kredytowej ze względu na przewidziane w niej abuzywne postanowienia,

stoją one na przeszkodzie wykładni sądowej prawa krajowego, zgodnie z którą

wykonywanie praw, które konsument wywodzi z tej dyrektywy, jest uzależniona od

złożenia przez tego konsumenta przed sądem oświadczenia, w którym twierdzi on,

że nie wyraża zgody na utrzymanie w mocy tego abuzywnego warunku oraz że jest

świadomy konsekwencji tego uznania nieważności umowy oraz wyraża on zgodę

na uznanie umowy za nieważną.

W obrocie prawnym, w zakresie kredytów powiązanych z walutą obcą,

występują zasadniczo kredyty walutowe, kredyty denominowane w walucie obcej i

kredyty indeksowane do waluty obcej. W przypadku modelowego kredytu

walutowego kwota kredytu jest wyrażona w umowie w walucie obcej i w takiej

walucie jest wypłacana kredytobiorcy, który dokonuje spłaty kredytu też w tej

walucie. W odniesieniu do kredytu denominowanego w walucie obcej kwota

kapitału jest wyrażona w takiej walucie obcej, ale zostaje wypłacona w walucie

krajowej według klauzuli umownej opartej na kursie kupna waluty obcej,

określonym przez bank-kredytodawcę, obowiązującym w dniu uruchomienia

kredytu, zaś kredytobiorca jest zobowiązany spłacać raty w walucie krajowej na

podstawie klauzuli przeliczeniowej zgodnie z bieżącym kursem sprzedaży waluty

I CSK 1169/26

10

obcej określonym przez bank-kredytodawcę. Natomiast przy kredycie

indeksowanym do waluty obcej, kwota kredytu jest podana w walucie krajowej, ale

zostaje przeliczona na walutę obcą według klauzuli umownej opartej również na

kursie kupna tej waluty, określonym przez bank-kredytodawcę, obowiązującym w

dniu uruchomienia kredytu, a kredytobiorca jest zobowiązany spłacać raty w

walucie krajowej na podstawie klauzuli przeliczeniowej zgodnie z bieżącym kursem

sprzedaży waluty obcej określonym przez bank-kredytodawcę.

Zdarzają się też umowy kredytowe hybrydowe (mieszane) zawierające

elementy walutowo-denominacyjne albo denominacyjno-walutowe, w ramach

których strony postanawiają, że udzielenie i wypłata kredytu następuje w walucie

obcej, zaś spłata rat kapitałowo-odsetkowych w walucie krajowej po zastosowaniu

klauzuli przeliczeniowej wyrażonych w walucie obcej na walutę krajową, względnie

postanawiają, że kwota kredytu jest wyrażona w walucie obcej, ale wypłata kapitału

kredytu następuje w walucie krajowej po przeliczeniu kwoty wyrażonej w walucie

obcej na walutę krajową, zaś spłata rat kapitałowo - odsetkowych następuje w

walucie obcej, tj. w tej, w której została wyrażona kwota kredytu.

Należy zauważyć, że różnica pomiędzy kredytami walutowymi a kredytami

denominowanymi w walucie obcej i indeksowanymi do waluty obcej wynika także z

art. 69 ust. 2 pkt 4 pr. bank. (wprowadzonego nowelą z 29 lipca 2011 r.), który

stanowi, że umowa o kredyt denominowany lub indeksowany do waluty innej niż

waluta polska, powinna zawierać szczegółowe zasady określenia sposobów i

terminów ustalania kursu wymiany walut, na podstawie którego w szczególności

wyliczana jest kwota kredytu, jego transz i rat kapitałowo - odsetkowych oraz

zasady przeliczania na walutę wypłaty albo spłaty kredytu (art. 69 ust. 2 pkt 4a pr.

bank.).

Treść spornej umowy kredytowej nie pozwala na zakwalifikowanie jej jako

umowy kredytu walutowego w przedstawionym wyżej rozumieniu. Była to natomiast

umowa mieszana, zawierające elementy kredytu walutowego i kredytu

denominowanego w walucie obcej (CHF), co oznacza, że zawierała postanowienia

dotyczące klauzul przeliczeniowych, które podlegały ocenie przez pryzmat

przepisów dyrektywy 93/13 i ugruntowanej już w tej materii ich wykładni dokonanej

przez Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej. W stanie faktycznym sprawy

I CSK 1169/26

11

kredyt został wypłacony powodom w PLN i w PLN był przez nich w znacznej części

spłacany.

Poza tym abuzywność klauzul przeliczeniowych nie wyczerpuje całości

problematyki związanej z tego rodzaju kredytami. Istotniejsze znaczenie ma

kwestia dochowania przez kredytodawcę w stosunku do kredytobiorców -

konsumentów przedkontraktowych obowiązków informacyjnych w odniesieniu do

ryzyka walutowego. Wszak powodowie uzyskiwali dochody w walucie krajowej, a w

takiej sytuacji problem ryzyka walutowego występowałby, także w przypadku,

gdyby zaciągnięty przez powodów kredyt miał charakter kredytu walutowego w

czystej postaci, skoro wzrost kursu CHF w relacji do waluty krajowej, w której

powodowie uzyskiwali dochody, miał bezpośrednie przełożenie na wzrost ich

zobowiązań z tego tytułu (chodzi o wzrost ogólnej kwoty kredytu po przeliczeniu jej

na walutę krajową i co oczywiste wzrost wysokości rat kredytowych) (zob. też m.in.

postanowienia Sądu Najwyższego w sprawach I CSK 2225/23, I CSK 2268/23, I

CSK 2291/23 i I CSK 2334/23 oraz wyroki w sprawach II CSKP 957/23, II CSKP

1002/23, II CSKP 1956/22, II CSKP 2164/22 i II CSKP 2295/22, II CSKP 690/23, II

CSKP 1996/22, II CSKP 2231/22 i II CSKP 278/23, II CSKP 380/23, II CSKP

617/23).

Z powyższych przyczyn Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej

do rozpoznania na podstawie art. 3989 § 2 k.p.c., a o kosztach postępowania

kasacyjnego orzekł zgodnie z art. 98 § 1 i 3 k.p.c. w zw. z art. 99 k.p.c., art. 391 § 1

k.p.c. i art. 398²¹ k.p.c., przy uwzględnieniu § 2 pkt 6 w zw. z § 10 ust. 4 pkt. 2 i § 20

rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie

opłat za czynności radców prawnych (jedn. tekst: Dz. U. z 2026 r., poz. 118). Do

kosztów celowej obrony nie można zaliczyć opłaty skarbowej od pełnomocnictwa

udzielonego w postępowaniu kasacyjnym (k. 818-819), gdyż dołączone do pozwu

pełnomocnictwo obejmowało już umocowanie przed Sądem Najwyższym (k. 53-

54). Orzeczenie o odsetkach od zasądzonych kosztów zastępstwa procesowego w

postępowaniu kasacyjnym znajduje uzasadnienie w art. 98 § 11 k.p.c. w zw. z art.

19 ust. 1 i art. 31 ustawy z dnia 9 marca 2023 r. o zmianie ustawy - Kodeks

postępowania cywilnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 614) oraz przy

I CSK 1169/26

12

uwzględnieniu § 2a rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 6 sierpnia 2014

r. w sprawie określenia brzmienia klauzuli wykonalności.

[PG]

[SOP]

Pełny tekst i metryka orzeczenia: Sąd Najwyższy, repozytorium2.sn.pl. Tytuł i streszczenie przygotował model językowy na podstawie treści orzeczenia. Orzeczenie może być nieprawomocne.