Skarga banku w sprawie kredytu frankowego nie przyjęta, bank zapłaci 5400 zł kosztów

Pozwem skierowanym przeciwko Bank S.A. z siedzibą w W., powodowie –

D.B. i T.B., jako konsumenci wnieśli m.in. o stwierdzenie nieważności umowy nr

[…] o kredyt mieszkaniowy […] z 23 kwietnia 2010 r. oraz o zasądzenie na ich

rzecz od pozwanego kwoty 44 332,06 CHF.

W odpowiedzi na pozew pozwany – Bank S.A. w W. wniósł o oddalenie

powództwa w całości.

Odnośnie do okoliczności stanu faktycznego sprawy dnia 23 kwietnia 2010 r.

I CSK 1222/26

2

pomiędzy Bank1 S.A. w G., którego następcą prawnym jest obecnie Bank S.A. w

W., a D.B. i T.B., jako kredytobiorcami została zawarta umowa nr […] o kredyt

mieszkaniowy […] (kredyt budowlano-hipoteczny finansujący zakup na rynku

pierwotnym nieruchomości od dewelopera lub spółdzielni mieszkaniowej). W tym

przypadku kredyt denominowany udzielony został w złotych był przeznaczony na

cel mieszkaniowy powodów w kwocie 85.294,16 CHF, to jest na finansowanie

przedpłat na poczet nabycia od firmy deweloperskiej lokalu mieszkalnego

zlokalizowanego w B., gm. P., ul. […] lok. […].

Wyrokiem z 26 maja 2023 r. Sąd Okręgowy w Warszawie, w szczególności,

zasądził od Bank Spółki Akcyjnej w W. na rzecz D.B. i T.B. kwotę 44.316,74

franków szwajcarskich z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od 5 sierpnia 2022

r. do dnia zapłaty (1); ustalił, iż umowa o nr […] o kredyt mieszkaniowy […] zawarta

23 kwietnia 2010 r., pomiędzy Bank1 Spółką Akcyjną w G. (obecnie Bank Spółka

Akcyjna w W.), a D.B. i T.B. jest nieważna (2); oddalił powództwo w pozostałym

zakresie (3).

Strona pozwana apelacją zaskarżyła powyższy wyrok Sądu Okręgowego w

Warszawie w zakresie uwzględnionego powództwa, zarzucając, między innymi,

naruszenie wyszczególnionych apelacją przepisów prawa materialnego, tj.: między

innymi - art. 69 ust. 1 pr. bankowego; art. 111 ust. 1 pkt 4 prawa bankowego,

przepisów dotyczących bezpodstawnego wzbogacenia i świadczenia nienależnego

oraz naruszenie przepisów postępowania, tzn.: art. 233 § 1 k.p.c., domagając się,

między innymi zmiany zaskarżonego wyroku poprzez oddalenie powództwa w

całości, ewentualnie jego uchylenia i przekazania sprawy Sądowi I instancji do

ponownego rozpoznania. W ocenie pozwanego powodowie nie mieli interesu

prawnego w żądaniu ustalenia nieważności spornej umowy kredytowej. W dalszej

kolejności pozwany podniósł zarzut zatrzymania w oparciu o przysługującą mu

wierzytelność w wysokości 222.251,20 zł,

W odpowiedzi na apelację strony pozwanej, powodowie wnieśli o jej

oddalenie oraz nieuwzględnienie zarzutu zatrzymania.

W ocenie Sądu Apelacyjnego w Warszawie apelacja pozwanego Banku

podlegała uwzględnieniu jedynie w niewielkim zakresie dotyczącym roszczenia

odsetkowego i to niezależnie od zarzutów pozwanego, a to ze względu na

I CSK 1222/26

3

konieczność prawidłowego zastosowania prawa materialnego (art. 455 k.c.).

Przyjęcie przez Sąd Okręgowy w Warszawie, że pozwany znajdował się w

opóźnieniu od następnego dnia po doręczeniu mu wezwania do spełnienia

świadczenia oznaczałoby, że świadczenie powinno być spełnione w dniu

doręczenia takiego wezwania, co oczywiście nie odpowiadało pojęciu

„niezwłocznie” w rozumieniu art. 455 k.c. W pozostałej, zaś, części, zdaniem Sądu

II instancji, apelacja podlegała oddaleniu. Następnie, w zakresie istotnym dla

rozstrzygnięcia apelacji, tj. dotyczącym zawartej w umowie regulacji zasad

ustalania kursów służących jej wykonaniu, Sąd Apelacyjny w Warszawie w pełni

podzielił ustalenia faktyczne i rozważania prawne Sądu Okręgowego i uznał je za

własne. Odmienna ocena wymagalności roszczenia powodów pozostawała bez

znaczenia wobec niezaskarżenia rozstrzygnięcia oddalającego część roszczenia

odsetkowego. Sąd odwoławczy podzielił też argumentację Sądu Okręgowego w

Warszawie, co do naruszenia art. 69 Prawa bankowego poprzez brak

jednoznacznego wskazania kwoty kredytu. Jak stwierdził Sąd odwoławczy w

będącej przedmiotem sporu umowie kredytowej nie określono kapitału kredytu, tj.

kwoty postawionej do dyspozycji kredytobiorców i podlegającej wykorzystaniu przez

nich. Sąd II instancji zauważył, że przyjęta konstrukcja umowna budzi wątpliwości

odnośnie do charakteru zawartej umowy. Jak podkreślił Sąd II instancji - nie był to

klasyczny kredyt denominowany, a umowa, którą podstawowy jej element, tj.

wskazanie kwoty kredytu, został sformułowany w sposób wadliwy jest nieważna

jako sprzeczna z ustawą (art. 58 k.c.),

W ocenie Sądu II instancji stwierdzenie nieważności czy też nieistnienia stosunku

prawnego wynikającego z umowy, przesądził nie tylko o możliwości domagania się

zwrotu już spełnionych świadczeń. Rozstrzygnął również, w sposób ostateczny, o

braku obowiązku spełniania na rzecz banku mających oparcie w treści umowy

świadczeń w przyszłości, a więc o możliwości zaprzestanie spłaty kolejnych rat

kredytu, a także o istnieniu podstawy dla ustanowienia zabezpieczeń kredytu, w

tym wpisu hipoteki. Odnośnie do zarzutu zatrzymania zdaniem Sądu

odwoławczego należało go uznać za nadużycie prawa (art. 5 k.c.), prowadzące do

ograniczenia uprawnień konsumenta wynikających z zastosowania norm

dotyczących nieuczciwych warunków umownych, w tym ograniczające możliwość

I CSK 1222/26

4

dochodzenia roszczeń restytucyjnych, mających zapewnić, aby konsument, który

zawarł umową z postanowieniami abuzywnymi, znalazł się na skutek

przewidzianych sankcji w takiej sytuacji, w jakiej byłby nie zawierając umowy.

Mając powyższe na względzie wyrokiem z 3 lutego 2025 r. Sąd Apelacyjny w

Warszawie, w szczególności, zmienił zaskarżony wyrok częściowo w punkcie 1

jedynie w ten sposób, że oddalił powództwo co do ustawowych odsetek za

opóźnienie od kwoty 44 316,74 CHF za okres od 5 do 18 sierpnia 2022 roku (pkt I)

oraz oddalił apelację w pozostałym zakresie (pkt II).

Pozwany skargą kasacyjną zaskarżył powyższy wyrok Sądu Apelacyjnego w

Warszawie z 3 lutego 2025 r. w części dotyczącej pkt II w zakresie, w jakim Sąd

Apelacyjny w Warszawie oddalił apelację pozwanego od wyroku Sądu Okręgowego

w Warszawie wydanego 26 maja 2023 r., uwzględniającego żądanie ustalenia, że

sporna umowa nr […] z 23 kwietnia 2010 r. jest bezwzględnie nieważna oraz w

zakresie, w jakim zostało uwzględnione żądanie zasądzenia od pozwanego na

rzecz powodów kwoty 44 316,74 CHF z odsetkami ustawowymi za opóźnienie

naliczonymi od 19 sierpnia 2022 r. do dnia zapłaty, a to w sytuacji braku

zastosowania teorii salda do wzajemnych rozliczeń stron. Skargę kasacyjną

pozwany oparł na zarzutach naruszenia przepisów prawa materialnego, tj.: art. 69

ust. 1 i 2 Prawa bankowego w zw. z art. 58 § 1 k.c.; art. 405 k.c. w zw. z art. 410 §

1 i 2 k.c. w zw. z art. 7 ust. 1 Dyrektywy Rady 93/13/EWG z dnia 5 kwietnia 1993 r.

w sprawie nieuczciwych warunków w umowach konsumenckich

Na podstawie art. 3984 § 2 k.p.c. w związku z art. art. 3989 § 1 pkt.: 2 oraz 4

k.p.c. skarżący wniósł o przyjęcie jego skargi do rozpoznania, ze względu na

potrzebę wykładni przepisów prawa wywołujących rozbieżności w orzecznictwie w

zakresie uznania umowy kredytu denominowanego za sprzeczną z art. 69 prawa

bankowego. W ocenie skarżącego, który zaprezentował rozbudowany wywód

prawny dla wykazania tej przyczyny kasacyjnej, pomimo potwierdzenia w

orzecznictwie sądowym, że umowa kredytu indeksowanego i denominowanego do

waluty obcej jest zgodna z art. 69 prawa bankowego, orzecznictwo sądów

powszechnych pozostaje niejednolite, a w rezultacie wydawane są wyroki zarówno

uznające takie umowy za zgodnie ze wskazanymi przepisami, jak również

naruszające przepisy powszechnie obowiązującego prawa, skutkujące uznaniem

I CSK 1222/26

5

umowy za bezwzględnie nieważną. Zdaniem skarżącego jego skarga kasacyjna

jest także oczywiście uzasadniona, wobec niezastosowania przez Sąd teorii salda

do wzajemnych rozliczeń stron.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c. Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do

rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje

potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub

wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność

postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Tylko na tych

przesłankach Sąd Najwyższy może oprzeć rozstrzygnięcie o przyjęciu lub odmowie

przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.

Dopuszczenie i rozpoznanie skargi kasacyjnej ustrojowo i procesowo jest

uzasadnione jedynie w tych sprawach, w których mogą być zrealizowane jej funkcje

publicznoprawne. Zatem nie w każdej sprawie, skarga kasacyjna może być przyjęta

do rozpoznania. Sąd Najwyższy nie jest trzecią instancją sądową i nie rozpoznaje

sprawy, a jedynie skargę, będącą szczególnym środkiem zaskarżenia. W

judykaturze Sądu Najwyższego, odwołującej się do orzecznictwa Europejskiego

Trybunału Praw Człowieka w Strasburgu, jeszcze w okresie obowiązywania kasacji

zostało utrwalone stanowisko, że ograniczenie dostępności i dopuszczalności

kasacji nie jest sprzeczne z Konstytucją RP, ani z wiążącymi Polskę

postanowieniami konwencji międzynarodowych (por. uzasadnienie uchwały składu

siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 17 stycznia 2001 r., III CZP 49/00,

OSNC 2001, Nr 4, poz. 53).

Podstawowym celem postępowania kasacyjnego jest ochrona interesu

publicznego przez zapewnienie jednolitości wykładni oraz wkład Sądu Najwyższego

w rozwój prawa i jurysprudencji (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 4

lutego 2000 r., II CZ 178/99, OSNC 2000, nr 7-8, poz. 147).

Skarżący powołał się w skardze kasacyjnej na przesłanki określone w art.

3989 § 1 pkt 2 i 4 k.p.c., lecz żadna z nich nie wystąpiła.

Oparcie wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania na tym, że

istnieje potrzeba wykładni przepisów budzących poważne wątpliwości lub

wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów wymaga wykazania, że

I CSK 1222/26

6

określony przepis prawa, mimo, iż budzi poważne wątpliwości, nie doczekał się

wykładni albo niejednolita wykładnia wywołuje wyraźnie wskazane przez

skarżącego rozbieżności w orzecznictwie w odniesieniu do identycznych lub

podobnych stanów faktycznych, które należy przytoczyć (zob. postanowienia Sądu

Najwyższego z 13 czerwca 2008 r., III CSK 104/08, nie publ., z 26 czerwca 2015 r.,

III CSK 77/15, nie publ. i z 20 maja 2016 r., V CSK 692/15, nie publ.).

Podnoszone we wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania

wątpliwości interpretacyjne dotyczące tzw. kredytów frankowych (w kontekście

abuzywnych klauzul przeliczeniowych i klauzul ryzyka walutowego) zostały już

wyjaśnione szczegółowo w orzecznictwie sądowym (zob. m.in. postanowienia Sądu

Najwyższego w sprawach I CSK 2225/23, I CSK 2268/23, I CSK 2291/23 i I CSK

2334/23 oraz wyroki w sprawach II CSKP 957/23, II CSKP 1002/23, II CSKP

1956/22, II CSKP 2164/22 i II CSKP 2295/22, II CSKP 690/23, II CSKP 1996/22, II

CSKP 2231/22 i II CSKP 278/23, II CSKP 380/23, II CSKP 617/23).

Przewidziana w art. 3989 § 1 pkt. 4 k.p.c. oczywista zasadność skargi

kasacyjnej zachodzi wówczas, gdy z jej treści, bez potrzeby głębszej analizy oraz

szczegółowych rozważań, wynika, że przytoczone podstawy kasacyjne uzasadniają

uwzględnienie skargi. W wypadku, gdy strona skarżąca twierdzi, że jej skarga

kasacyjna jest oczywiście uzasadniona, powinna przedstawić argumentacje

prawną, wyjaśniającą w czym ta oczywistość się wyraża oraz uzasadnić to

twierdzenie. Powinna w związku z tym wykazać kwalifikowaną postać naruszenia

prawa materialnego i procesowego, polegającą na jego oczywistości prima facie,

przy wykorzystaniu podstawowej wiedzy prawniczej (por. m.in. postanowienia

Sądu Najwyższego z dnia 10 stycznia 2003 r., V CZ 187/02, OSNC 2004, nr 3, poz.

49, z dnia 14 lipca 2005 r., III CZ 61/05, OSNC 2006, nr 4, poz. 75, z dnia 26

kwietnia 2006 r., II CZ 28/06, nie publ., z dnia 29 kwietnia 2015 r., II CSK 589/14,

nie publ.). Przesłanką przyjęcia skargi kasacyjnej nie jest oczywiste naruszenie

konkretnego przepisu prawa materialnego lub procesowego, lecz sytuacja, w której

naruszenie to spowodowało wydanie oczywiście nieprawidłowego orzeczenia (por.

postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 8 października 2015 r., IV CSK 189/15 nie

publ. i przywołane tam orzecznictwo).

I CSK 1222/26

7

W związku z wyrokiem Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z 19

czerwca 2025 r., C-396/24, należy zwrócić uwagę, że jakkolwiek w postanowieniu

Sądu Najwyższego z 9 lipca 2025 r., I CSK 652/25, wypowiedziano pogląd o

dopuszczalności zastosowania tzw. teorii salda także w przypadku, gdy konsument

występuje przeciwko przedsiębiorcy (bankowi) o zwrot świadczeń spełnionych na

podstawie nieważnej umowy, to jednak w świetle kolejnych wyroków Trybunału

Sprawiedliwości Unii Europejskiej: z 27 listopada 2025 r., C-746/24, z 11 grudnia

2025 r., C-767/24 i z 22 stycznia 2026 r, C-902/24, trzeba przyjąć iż zastosowanie

teorii salda może nastąpić jedynie na korzyść konsumenta, gdy to przedsiębiorca

występuje przeciwko konsumentowi o zwrot świadczeń spełnionych na podstawie

nieważnej umowy kredytowej. Natomiast w odwrotnej relacji procesowej

obowiązuje teoria dwóch kondykcji, co ma również istotne znaczenie dla kwestii

wymagalności roszczeń odsetkowych konsumenta.

Odnotować też trzeba, iż Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej już

wyjaśnił, że w razie stwierdzenia nieważności umowy kredytowej zawartej przez

przedsiębiorcę z konsumentem, konsument jest uprawniony do domagania się od

przedsiębiorcy zwrotu świadczeń spełnionych przez konsumenta w wykonaniu tej

umowy oraz odsetek za opóźnienie od momentu upływu terminu nałożonego na

danego przedsiębiorcę do wykonania tego zobowiązania, po tym jak przedsiębiorca

ten otrzyma wezwanie do zwrotu tego świadczenia (zob. wyrok z 14 grudnia 2023

r., C – 28/22). Powstanie stanu wymagalności roszczenia o zwrot świadczenia

spełnionego w wykonaniu nieważnej umowy oraz stanu opóźnienia w realizacji tego

roszczenia przez zobowiązanego, nie jest uzależnione od stanowiska konsumenta

co do braku jego zgody na dalsze obowiązywanie umowy zawierającej klauzule

abuzywne (zob. wyrok Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z 7 grudnia

2023 r., C - 140/22). Ponadto w świetle orzecznictwa Trybunału Sprawiedliwości

Unii Europejskiej również i przedsiębiorcy – w przypadku nieważności umowy

kredytowej – przysługuje roszczenie o zwrot kapitału wypłaconego konsumentowi w

wykonaniu tej umowy, z odsetkami za opóźnienie od dnia wezwania konsumenta

do zapłaty (zob. wyrok z 15 czerwca 2023 r., C – 520/21 oraz postanowienie z 11

grudnia 2023 r., C – 756/22). Wreszcie istotnych wskazówek interpretacyjnych w

kwestii wymagalności roszczeń kondykcyjnych konsumenta i przedsiębiorcy, a tym

I CSK 1222/26

8

samym i wzajemnych roszczeń odsetkowych z perspektywy zarzutu potrącenia

dostarcza powołany już wyrok Trybunału Sprawiedliwości z 22 stycznia 2026 r, C-

902/24.

Z powyższych przyczyn Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej

do rozpoznania na podstawie art. 3989 § 2 k.p.c., a o kosztach postępowania

kasacyjnego orzekł zgodnie z art. 98 § 3 k.p.c. w zw. z art. 99 k.p.c., art. 391 § 1

k.p.c. i art. 398²¹ k.p.c., przy uwzględnieniu § 2 pkt 7 w zw. z § 10 ust. 4 pkt. 2 i § 20

rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie

opłat za czynności radców prawnych (jedn. tekst: Dz. U. z 2026 r., poz.118) oraz

mając na uwadze poniesione przez powodów opłaty skarbowe od udzielonych

pełnomocnictw w postępowaniu kasacyjnym (k. 556). Orzeczenie o odsetkach od

zasądzonych kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu kasacyjnym

znajduje uzasadnienie w art. 98 § 11 k.p.c. w zw. z art. 19 ust. 1 i art. 31 ustawy z

dnia 9 marca 2023 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania cywilnego oraz

niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 614) oraz przy uwzględnieniu § 2a

rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 6 sierpnia 2014 r. w sprawie

określenia brzmienia klauzuli wykonalności.

[PG]

[SOP]