SN odmówił przyjęcia skargi powoda o rozdzielność majątkową od pozwanej

Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie

występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów

prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności

w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna

jest oczywiście uzasadniona (art. 3989 § 1 k.p.c.). Obowiązkiem skarżącego jest

sformułowanie i uzasadnienie wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania

w nawiązaniu do powyższych przesłanek (art. 3984 § 2 k.p.c.), a rozstrzygnięcie Sądu

Najwyższego w kwestii przyjęcia bądź odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej do

rozpoznania wynika z oceny, czy okoliczności powołane przez skarżącego

odpowiadają tym, o których jest mowa w art. 3989 § 1 k.p.c.

We wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania powód powołał

się na jej oczywistą zasadność (art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c.) z uwagi na rażące

naruszenie art. 52 § 1 k.r.o., polegające na przyjęciu nadmiernie zawężającej

wykładni przesłanki „ważnych powodów”, które mają zadecydować o ustanowieniu

rozdzielności majątkowej między małżonkami.

Uzasadnienie oczywistej zasadności skargi kasacyjnej jako przesłanki jej

przyjęcia do rozpoznania, wymaga wskazania na kwalifikowaną postać naruszenia

zaskarżonym orzeczeniem przepisów prawa materialnego lub procesowego

i przeprowadzania wywodu zmierzającego do jego wykazania. Oczywistość

naruszenia ma miejsce wówczas, gdy jest ono widoczne prima facie, przy

wykorzystaniu podstawowej wiedzy prawniczej, bez potrzeby wchodzenia

w szczegóły czy dokonywania pogłębionej analizy tekstu wchodzących w grę

przepisów i doszukiwania się ich znaczenia. O przyjęciu skargi kasacyjnej do

rozpoznania nie decyduje przy tym samo oczywiste naruszenie konkretnego

przepisu prawa materialnego lub procesowego przez sąd, który wydał zaskarżone

orzeczenie, lecz sytuacja, w której naruszenie to spowodowało wydanie orzeczenia

oczywiście nieprawidłowego (zob. orzecznictwo przytoczone w motywach

postanowienia Sądu Najwyższego z 6 listopada 2012 r., III SK 16/12).

Skonfrontowanie uzasadnienia wniosku powoda o przyjęcie skargi

kasacyjnej do rozpoznania z uzasadnieniem zaskarżonego orzeczenia nie

I CSK 1225/26

3

potwierdza tezy o oczywistej zasadności skargi. Argumentacja powoda nie

uwzględnia faktów, które zostały przyjęte za podstawę rozstrzygnięcia,

niepodlegających zakwestionowaniu w skardze kasacyjnej (art. 3983 § 3 k.p.c.)

i wiążących także dla Sądu Najwyższego na etapie jej rozpoznania (art. 39813 § 2

k.p.c.).

Skarżący w istocie zmierza do zakwestionowania oceny o braku podstaw do

zastosowania art. 52 § 1 k.r.o. w relacjach między stronami w świetle ustalonych

w sprawie faktów. Z powołanego przepisu wynika, że o ustanowieniu między

małżonkami rozdzielności majątkowej decydują „ważne powody”. Takim powodem

może być separacja faktyczna małżonków, która uniemożliwia im lub znacznie

utrudnia współdziałanie w zarządzie ich majątkiem wspólnym (por. wyroki Sądu

Najwyższego z 29 stycznia 1997 r., I CKU 66/96, Prokuratura i Prawo 1997, nr 7-8,

s. 32; z 13 maja 1997 r., III CKN 51/97, OSNC 1997, nr 12, poz. 194; z 13 stycznia

2000 r., II CKN 1070/98; z 10 lutego 1997 r., I CKN 69/96), jak również konflikty

o charakterze osobistym, które uniemożliwiają lub znacznie utrudniają zarząd

majątkiem wspólnym i zagrażają w rezultacie ekonomicznym podstawom

funkcjonowania rodziny (por. wyroki Sądu Najwyższego z 6 listopada 1972 r., III CRN

250/72, OSNCP 1973, nr 6, poz. 113 z 5 grudnia 1995 r., III CRN 164/95). Sąd

każdorazowo dokonuje oceny tych okoliczności w konkretnym stanie faktycznym,

ponieważ ocena ta powinna mieć charakter zindywidualizowany (zob. np. wyrok

Sądu Najwyższego z 7 stycznia 2000 r., II CKN 385/99, postanowienie Sądu

Najwyższego z 13 marca 2019 r., II CSK 476/18 i z 29 sierpnia 2023 r., I CSK

4573/22).

Z ustaleń odnoszących się do stosunków osobistych i majątkowych, jakie

istnieją obecnie między stronami postępowania, Sąd drugiej instancji wywiódł

wniosek, że brak jest podstaw do ustanowienia między nimi rozdzielności

majątkowej. Pomimo separacji faktycznej strony kontynuowały zgodny, ustalony

model gospodarowania składnikami majątku wspólnego. Od momentu zawarcia

związku małżeńskiego strony posiadały osobiste konta bankowe, do których nie

udzielały sobie wzajemnie dostępu, natomiast do obsługi kredytu założyły konto

techniczne, do którego miały wspólnie dostęp. W chwili opuszczenia przez powoda

wspólnie wcześniej zajmowanego domu nie zmieniła się faktyczna forma zarządu

majątkiem stron znajdującym się na ich kontach osobistych. Małżonkowie w dalszym

I CSK 1225/26

4

ciągu mogą swobodnie korzystać z konta technicznego, na które wpływała pensja

pozwanej. Strony współpracują w zarządzie innymi składnikami majątku,

a potwierdza to ich korespondencja, z której wynika, że powód za wiedzą i zgodą

pozwanej mógł w dalszym ciągu pobierać pieniądze z konta technicznego, celem

przeznaczenia ich na wydatki w związku z innymi składnikami majątku wspólnego,

w tym nabywanymi już wtedy, gdy strony zaczęły funkcjonować w separacji

faktycznej. Sąd drugiej instancji zwrócił uwagę na dysproporcję w wysokości

wynagrodzenia osiąganego przez strony, na to, że sprawowanie osobistej pieczy nad

dziećmi stron ogranicza możliwości zarobkowania przez pozwaną, która w obliczu

trwającego procesu rozwodowego podejmuje ostrożniejsze decyzje co do inwestycji,

lecz nie oznacza to, że zrezygnowała z udziału w zarządzaniu majątkiem wspólnym.

Ocena ustalonych okoliczności dokonana przez Sąd drugiej instancji nie jest

dotknięta kwalifikowaną wadliwością ani nie pozostaje w sprzeczności z poglądami

doktryny i orzecznictwa wyrażonymi w związku z wykladnią art. 52 k.r.o.

Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 3989 § 1 i 2 k.p.c. oraz – co do

kosztów postępowania – art. 98 § 1, 11 i 3 k.p.c. w zw. z art. 39821 i art. 391 § 1 k.p.c.,

§ 4 ust. 1 pkt 7 w związku z § 10 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia Ministra

Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie

(Dz.U. z 2026 r. poz. 215), orzeczono jak w postanowieniu.

[dr]

[SOP]