Dłużnik kwestionował przelew wierzytelności. SN odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej

1. Wyrokiem z 14 listopada 2024 r., Sąd Apelacyjny we Wrocławiu, w

sprawie z powództwa J. W. przeciwko P. spółce z ograniczoną odpowiedzialnością

w T., o pozbawienie tytułu wykonawczego wykonalności, na skutek apelacji powoda

od wyroku Sądu Okręgowego we Wrocławiu z 26 września 2023 r., oddalił apelację

(pkt 1) oraz orzekł o kosztach postępowania (pkt 2).

2. Od wyroku Sądu Apelacyjnego skargę kasacyjną wywiodła strona

I CSK 1252/25

2

powodowa, zaskarżając wyrok w całości.

3. Skarżący wniósł o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, powołując

się na przesłankę określoną w art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

4. Skarga kasacyjna została ukształtowana w przepisach Kodeksu

postępowania cywilnego jako nadzwyczajny środek zaskarżenia, nakierowany na

ochronę interesu publicznego przez zapewnienie rozwoju prawa, jednolitości

orzecznictwa oraz prawidłowej wykładni, a także w celu usunięcia z obrotu

prawnego orzeczeń wydanych w postępowaniu dotkniętym nieważnością lub

oczywiście wadliwych, nie zaś jako ogólnie dostępny środek zaskarżenia orzeczeń

umożliwiający rozpoznanie sprawy w kolejnej instancji sądowej. Koniecznej selekcji

skarg pod kątem realizacji tego celu służy instytucja tzw. przedsądu, ustanowiona

w art. 3989 k.p.c., w ramach której Sąd Najwyższy dokonuje wstępnej oceny skargi

kasacyjnej. Ten etap postępowania przed Sądem Najwyższym jest ograniczony

wyłącznie do zbadania przesłanek przewidzianych w art. 3989 § 1 pkt 1-4 k.p.c., nie

służy zaś merytorycznej ocenie skarg)i kasacyjnej. W razie spełnienia co najmniej

jednej z tych przesłanek, przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania jest

usprawiedliwione.

5. Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c. Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną

do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje

potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub

wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność

postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Nakładając na

skarżących obowiązek wskazania i uzasadnienia oznaczonej przesłanki przyjęcia

skargi kasacyjnej do rozpoznania, ustawodawca zmierzał do zagwarantowania, że

skarga kasacyjna, nadzwyczajny środek zaskarżenia prawomocnych orzeczeń,

będzie pełnić przypisane jej funkcje publicznoprawne. Ograniczenie przesłanek do

czterech ma więc zapewnić, że przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania

ustrojowo i procesowo jest uzasadnione jedynie w tych sprawach, w których mogą

być zrealizowane jej funkcje publicznoprawne, a skarga kasacyjna nie stanie się

instrumentem wykorzystywanym w każdej sprawie. Tak więc, nie w każdej sprawie,

I CSK 1252/25

3

nawet w takiej, w której rozstrzygnięcie oparte jest na błędnej subsumpcji czy

wadliwej wykładni prawa, skarga kasacyjna może być przyjęta do rozpoznania,

w przeciwnym razie Sąd Najwyższy stałby się wbrew obowiązującym regulacjom

sądem trzeciej instancji. Nie jest rolą Sądu Najwyższego korygowanie

ewentualnych błędów w zakresie stosowania czy wykładni prawa w każdej

indywidualnej sprawie.

6. Skarga kasacyjna strony powodowej nie zawiera argumentów

dostatecznych dla uznania, że skarżący skutecznie wykazał, iż w sprawie zachodzi

powołana przesłanka z art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c.

7. Istotnym zagadnieniem prawnym w rozumieniu art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c.

jest zagadnienie nowe, nierozwiązane dotychczas w orzecznictwie, którego

wyjaśnienie może przyczynić się do rozwoju prawa. Zagadnienie prawne powinno,

przede wszystkim, być sformułowane w oparciu o okoliczności mieszczące się w

stanie faktycznym sprawy wynikającym z dokonanych przez sąd ustaleń

(postanowienie Sądu Najwyższego z 7 czerwca 2001 r., III CZP 33/01), a

jednocześnie być przedstawione w sposób ogólny i abstrakcyjny tak, aby umożliwić

Sądowi Najwyższemu udzielenie uniwersalnej odpowiedzi, niesprowadzającej się

do samej subsumpcji i rozstrzygnięcia konkretnego sporu (postanowienia Sądu

Najwyższego: z 15 października 2002 r., III CZP 66/02; z 22 października 2002 r., III

CZP 64/02; z 5 grudnia 2008 r., III CZP 119/08).

8. W przedmiotowej sprawie skarżący podnosi twierdzenie o istnieniu

istotnego zagadnienia prawnego. Formułuje je w następujący sposób:

- „czy w świetle dyspozycji art. 512 k.c. dla skuteczności umowy cesji koniecznym

jest zawiadomienie dłużnika o przelewie wierzytelności przez zbywcę wierzytelności

(cedent) czy też wystarczająca jest informacja od nabywca wierzytelności?

- w związku z powyższym czy dla ważności (ustalenia istnienia) umowy cesji w

postępowaniu wytoczonym przez dłużnika konieczne jest, w ramach ciężaru

dowodu, przedłożenie umowy cesji przez powoda, który jako dłużnik nie był stroną

tejże umowy?”

W kontekście pierwszej części sformułowanego zagadnienia należy

wskazać, że w doktrynie wypracowano jednolity pogląd na temat prezentowanego

I CSK 1252/25

4

zagadnienia. Wskazuje się, że „obowiązek poinformowania dłużnika o fakcie

przelewu został nałożony na dotychczasowego wierzyciela (nie jest to

warunkiem skuteczności przelewu). Nie byłby bowiem racjonalny wymóg, aby o

przelewie zawiadamiał nabywca. Dłużnik nie musi znać jego osoby.” (szerzej patrz

G. Sikorski, Komentarz do art. 512 k.c. [w:] M. Balwicka-Szczyrba (red.), A.

Sylwestrzak (red.), Kodeks cywilny. Komentarz aktualizowany, LEX). Natomiast w

kontekście drugiej części sformułowanego zagadnienia Sąd Najwyższy podziela

częściowo argumentację wyrażoną w odpowiedzi na skargę kasacyjną, a ponowne

przywoływanie wskazanych tam wywodów uznaje w tym miejscu za zbędne.

Dodać trzeba, że w uzasadnieniu wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do

rozpoznania brak argumentacji przemawiającej za tym, że wyjaśnienie zagadnienia

może przyczynić się do rozwoju prawa. Skarżący połączył, niewłaściwie,

uzasadnienie do wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej z uzasadnieniem podstaw

kasacyjnych.

9. Według Sądu Najwyższego, nie ma przy tym innych przyczyn

uzasadniających przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, w szczególności

nieważności postępowania (art. 3989 § 1 pkt 3 k.p.c.).

10. Z powyższych względów Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi

kasacyjnej do rozpoznania (art. 3989 § 1 i 2 k.p.c.).

11. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono zgodnie z art. 98 § 1,

11 i 3 k.p.c. w związku z § 2 pkt 6 i § 10 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia Ministra

Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności

adwokackie.

[a.ł]

I CSK 1252/25

5