Skarga na przewlekłość zażalenia na odrzucenie zażalenia odrzucona przez Sąd Najwyższy

I. I.1. Skargą na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy

bez nieuzasadnionej zwłoki z 1 września 2026 r. (data stempla pocztowego) M. J.

(dalej także: Skarżący) zastępowany przez profesjonalnego pełnomocnika, wniósł o:

1. stwierdzenie przewlekłości postępowania w sprawie V ACz […] toczącej się

przed Sądem Apelacyjnym w Katowicach w związku z brakiem nadania biegu

zażaleniu na odrzucenie zażalenia,

2. przyznanie od organu na rzecz Skarżącego kwoty wedle uznania Sądu,

jednak nie mniejszej niż 6.000 zł,

3. zasądzenie na rzecz Skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów

zastępstwa procesowego.

I NSP 537/26

2

Ponadto Skarżący zawarł w skardze wiosek o wyłączenie, na podstawie

art. 49 k.p.c., imiennie wskazanych sędziów Sądu Najwyższego.

II. II.1. Postanowieniem z 17 kwietnia 2026 r., V ACz […] Sąd Apelacyjny

w Katowicach odrzucił zażalenie Skarżącego na zarządzenie Przewodniczącego

w Sądzie Okręgowym w Gliwicach z 1 września 2025 r., I C […] w przedmiocie zwrotu

wniosku. Skarżący wniósł zażalenie na powyższe postanowienie.

II.2. Postanowieniem z 11 czerwca 2026 r., sygn. V ACz […] Sąd Apelacyjny w

Katowicach odrzucił ww. zażalenie jako niedopuszczalne.

III. Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

III.1. Zgodnie z art. 5 ust. 1 u.s.p.p. skargę o stwierdzenie, że w postępowaniu,

którego skarga dotyczy, nastąpiła przewlekłość postępowania, wnosi się w toku

postępowania w sprawie. Skarga na przewlekłość ma przede wszystkim za zadanie

eliminowanie oraz zapobieganie przewlekłości przez dyscyplinowanie sądu meriti

do podejmowania zarówno w odpowiednim czasie jak i właściwych czynności

prowadzących do rozpoznania sprawy w rozsądnym terminie (por. postanowienie

Sądu Najwyższego z dnia 11 czerwca 2025 r., I NSP 25/25).

W orzecznictwie Sądu Najwyższego utrwalony jest pogląd, że skarga

na przewlekłość postępowania wniesiona już po jego prawomocnym zakończeniu

nie może odnieść skutku i jest niedopuszczalna, chyba że dotyczy postępowania

przed Sądem Najwyższym (zob. uchwała składu siedmiu sędziów

Sądu Najwyższego z 28 marca 2013 r., III SPZP 1/13; postanowienia

Sądu Najwyższego: z 12 sierpnia 2014 r., III SPP 159/14; z 10 czerwca 2014 r.,

III SPP 110/14; z 3 września 2019 r., I NSP 73/19; z 12 października 2023 r.,

I NSP 204/23; z 4 września 2024 r., I NSP 224/24).

III.2. Postępowanie zażaleniowe jako incydentalne (uboczne) nie jest

postępowaniem co do istoty sprawy. Wniesienie zażalenia na postanowienie

Sądu Apelacyjnego w Katowicach w przedmiocie odrzucenia zażalenia

na zarządzenie Przewodniczącego Sądu Okręgowego w Gliwicach nie prowadziło

I NSP 537/26

3

do przeniesienia do Sądu Apelacyjnego rozpoznania „istoty sprawy”.

Postępowanie wywołane wskazanym zażaleniem miało charakter incydentalny

co oznacza, że skarga na przewlekłość tego postępowania była niedopuszczalna.

Ponadto postępowania zażaleniowe w sprawie V ACz […] zakończyło się

prawomocnie 17 kwietnia 2026 r.

III.3. Niezależnie od powyższego, pomimo iż w skardze wskazano sygnaturę

opisanego w pkt II 1 i III.2. postępowania zażaleniowego, to wniosek skargi

na przewlekłość dotyczy „braku nadania biegu zażalenia na odrzucenie zażalenia”.

Z akt wynika, że przedmiotem skargi objęto więc postępowanie zażaleniowe,

które toczyło się w Sądzie Apelacyjnym w Katowicach pod sygn. V ACz […].

Podobnie jak w przypadku postępowania wskazanego w pkt. III.2,

skarga na przewlekłość postępowania incydentalnego, które ponadto zostało

zakończone (11 czerwca 2026 r.) przed wniesieniem skargi, jest niedopuszczalna.

III.4. Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd Najwyższy na podstawie art. 3941 § 3 k.p.c.

w zw. z art. 397 § 11 k.p.c. oraz w związku z art. 8 ust. 2 ustawy o skardze

na przewlekłość postępowania orzekł, jak w sentencji.

[a.ł]