Trzy kradzieże alkoholu w sklepie. SN uchylił wyrok nakazowy

G.S. został oskarżony o to, że w okresie od 11 lipca 2022 r. do

22 lipca 2022 r. w W. działając wspólnie i w porozumieniu z ustaloną osobą czynem

II KK 130/26

2

ciągłym, z góry powziętym zamiarem w krótkich odstępach czasu,

w podobny sposób dokonał zaboru w celu przywłaszczenia cudzego mienia

ruchomego w ten sposób, że:

1. w dniu 11 lipca 2022 r. w W. przy ul. [...] w sklepie N. dokonał zaboru w celu

przywłaszczenia mienia w postaci dwóch butelek whisky B. o poj. 1 1, jednej

butelki whisky m-ki C. i jednej butelki whisky m-ki P., o wartości 322,96 zł,

2. w dniu 14 lipca 2022 r. w W. przy ul. […] w sklepie N. dokonał zaboru w celu

przywłaszczenia mienia w postaci jednej butelki whisky m-ki J.. jednej butelki

whisky m-ki P., jednej butelki whisky m-ki C. oraz jednej butelki m-ki S.. o

wartości 343,96 zł,

3. w dniu 22 lipca 2022 r. w W. przy ul. [...] w sklepie N. dokonała zaboru w celu

przywłaszczenia mienia w postaci dwóch butelek whisky m-ki J. o poj. 1 li 0,7

1, jednej butelki whisky m-ki C. i jednej butelki alkoholu m-ki J., o wartości

370,52 zł,

powodując tym straty o łącznej wartości 1037,44 zł na szkodę sklepu N. sp. z

o.o. tj. o czyn z art. 278 § 1 k.k. w zw. z art. 12 § 2 k.k.

Sąd Rejonowy dla Warszawy Pragi - Południe w Warszawie wyrokiem

nakazowym z dnia 16 czerwca 2025 r., sygn. akt III K 523/25, przyjmując,

że okoliczności czynu i wina oskarżonego nie budzą wątpliwości, na podstawie art.

500 § 1 i § 3 k.p.k., po rozpoznaniu sprawy G.S. orzekł kolejno:

I. w zakresie zarzutu oskarżenia uznał oskarżonego G.S. za winnego tego, że:

w dniach 11 lipca 2022 r., 14 lipca 2022 r. i 22 lipca 2022 r. w W., działając w

krótkich odstępach czasu i przy wykorzystaniu tej samej sposobności, wspólnie

i w porozumieniu z inną ustaloną osobą popełnił 3 (trzy) umyślne wykroczenia

przeciwko mieniu z art. 119 § 1 k.w., które polegały na tym, że:

II KK 130/26

3

1. 11 lipca 2022 r. w W. dokonał kradzieży - zaboru w celu przywłaszczenia

cudzych rzeczy ruchomych w postaci 4 butelek whisky, czym wyrządził N. sp.

z o.o. z siedzibą w K. szkodę w wysokości 382,96 zł,

2. 14 lipca 2022 r. w W. dokonał kradzieży - zaboru w celu przywłaszczenia

cudzych rzeczy ruchomych w postaci 4 butelek alkoholu, czym wyrządził N.

sp. z o.o. z siedzibą w K. szkodę w wysokości 343,96 zł,

3. 22 lipca 2022 r. w W. dokonał kradzieży - zaboru w celu przywłaszczenia

cudzych rzeczy ruchomych w postaci 4 butelek alkoholu, czym wyrządził N.

sp. z o.o. z siedzibą w K. szkodę w wysokości 370,52 zł,

przy czym łączna wartość skradzionego przez oskarżonego mienia w

wysokości 1097,44 zł uzasadniała odpowiedzialność za przestępstwo, wobec czego

oskarżony odpowiadał jak za jeden czyn zabroniony wypełniający znamiona

przestępstwa z art. 278 § 1 k.k. w zw. 12 § 2 k.k. i za to, na podstawie art. 278 § 1

k.k. w zw. z art. 12 § 2 k.k., przy zastosowaniu art. 37a § 1 k.k. w zw. z art. 33 § 1 i 3

k.k. wymierzył oskarżonemu karę 300 (trzystu) stawek dziennych grzywny, ustalając

wysokość jednej stawki na 10 zł (dziesięć złotych);

1. na podstawie art. 46 § 1 k.k. zobowiązał oskarżonego do naprawienia w

całości szkody opisanej w punkcie I wyroku poprzez zapłatę na rzecz

pokrzywdzonego N. sp. z o.o. z siedzibą w K. 1097,44 zł (jednego tysiąca

dziewięćdziesięciu siedmiu złotych czterdziestu czterech groszy);

2. na podstawie art. 63 § 1 k.k. na poczet orzeczonej w punkcie I kary zaliczył

oskarżonemu okres rzeczywistego pozbawienia wolności w sprawie od 22

lipca 2022 r. godz. 15:30 do 23 lipca 2022 r. godz. 14:05;

3. na podstawie art. 624 § 1 k.p.k. zwolnił oskarżonego w całości od obowiązku

uiszczenia kosztów sądowych, wydatki przejmując na rachunek Skarbu

Państwa.

Odpis orzeczenia prawidłowo został doręczony oskarżonemu w trybie art. 133

§ 2 k.k. pokrzywdzonemu oraz oskarżycielowi publicznemu. Powyższe

rozstrzygnięcie, od którego żadna ze stron nie wniosła sprzeciwu, uprawomocniło się

z dniem 27 września 2025 r.

II KK 130/26

4

Od powyższego orzeczenia pismem z 9 października 2024 r. kasację wniósł

Prokurator Generalny, zaskarżając je w całości i zarzucając:

1. rażące i mające istotny wpływ na treść wyroku naruszenie przepisu prawa

karnego procesowego, a mianowicie art. 502 § 1 k.p.k., polegające na

orzeczeniu wobec G.S. - po przeprowadzeniu postępowania nakazowego

w trybie art. 500 § 1 i 3 k.p.k. i uznaniu go wyrokiem nakazowym za winnego

popełnienia występku z art. 278 § 1 k.k. w zw. z art. 12 § 2 k.k. - na podstawie

art. 278 § 1 k.k. w zw. z art. 12 § 2 k.k. przy zastosowaniu art. 37a

§ 1 k.k. w zw. z art. 33 § 1 i 3 k.k. kary 300 (trzystu) stawek dziennych grzywny,

przy ustaleniu wysokości jednej stawki na kwotę 10 (dziesięciu) złotych,

podczas gdy zgodnie z treścią przepisu art. 502 § 1 k.p.k. wyrokiem

nakazowym można orzec karę grzywny w maksymalnej wysokości do 200

(dwustu) stawek dziennych albo do 200 000 (dwustu tysięcy) złotych;

2. rażące i mające istotny wpływ na treść wyroku naruszenie przepisów prawa

karnego procesowego, a mianowicie art. 500 § 1 i 3 k.p.k., polegające na

nieuzasadnionym przyjęciu, że zostały spełnione wszystkie warunki

umożliwiające wydanie wyroku nakazowego, wskazane w treści

wymienionych przepisów, pomimo istnienia wątpliwości odnoszących się do

wartości mienia skradzionego przez oskarżonego G.S. w dniu 11 lipca 2022 r.

na szkodę N. sp. z o.o., co skutkowało w zakresie tego czynu przyjętą przez

Sąd i dokonaną w jego opisie zmianą wysokości wyrządzonej szkody z kwoty

322,96 zł na 382,96 zł., a w konsekwencji ustaleniem łącznej wartości

skradzionego mienia na kwotę 1097,44 zł w miejsce 1037,44 zł, a co było

niedopuszczalne podczas rozpoznania sprawy w trybie nakazowym

wniósł o uchylenie wyroku nakazowego w całości i przekazanie sprawy

Sądowi Rejonowemu dla Warszawy Pragi - Południe w Warszawie do ponownego

rozpoznania.

Sąd Najwyższy rozważył, co następuje.

Kasacja jest oczywiście zasadna, co uprawniało do jej rozpoznania na

posiedzeniu w trybie art. 535 § 5 k.p.k.

Zgodnie z art. 500 § 1 i 3 k.p.k. możliwość wydania wyroku nakazowego

istnieje w przypadku, gdy materiał dowodowy zebrany w sprawie pozwala na

II KK 130/26

5

stwierdzenie, że okoliczności czynu i wina oskarżonego nie budzą wątpliwości.

Dla wydania orzeczenia w trybie nakazowym wymagane jest osiągnięcie przez sąd,

w oparciu o zebrane w dochodzeniu dowody, dostatecznego stopnia pewności

w zakresie okoliczności popełnienia czynu przestępnego i winy oskarżonego.

W przeciwnym wypadku koniecznym jest rozpoznanie sprawy na rozprawie głównej

(zob. wyroki Sądu Najwyższego: z 8 marca 2016 r. sygn. akt IV KK 377/15; z 23

lutego 2021 r. sygn. akt IV KK 186/20). Tymczasem analiza treści zaskarżonego

wyroku Sądu Rejonowego dla Warszawy Pragi - Południe w Warszawie wskazuje,

że sąd meriti zmienił opis czynu zawarty w akcie oskarżenia, w szczególności

poprzez przyjęcie, iż wartość skradzionego mienia przez oskarżonego w dniu 11

lipca 2022 r. w sklepie N. wynosiła 382,96 zł, zamiast kwoty 322,96 zł zarzuconej

oskarżonemu w akcie oskarżenia, zatem, że skazany swoim zachowaniem wyrządził

pokrzywdzonej spółce szkodę o większej wartości niż ta, którą oskarżyciel publiczny

przyjął w akcie oskarżenia. W konsekwencji, miało to wpływ na przyjętą łączną

wartość szkody wyrządzonej przestępstwem z art. 278 § 1 k.k. w zw. z art. 12

§ 1 k.k. przypisanym oskarżonemu, która uległa zwiększeniu z 1037,44 zł (akt

oskarżenia) do 1097,44 zł. Tym samym, sąd meriti przyjął odmienne ustalenia

faktyczne odzwierciedlone w opisie czynu, choć w postępowaniu nakazowym sąd nie

może dokonywać zmian w opisie czynu lub w jego kwalifikacji, gdyż czyn przypisany

oskarżonemu w wyroku nakazowym winien odpowiadać w pełni czynowi przyjętemu

przez oskarżyciela w skardze, albowiem sąd nie może przeprowadzać własnego

postępowania dowodowego (zob. wyrok Sądu Najwyższego z 28 lutego 2023 r. sygn.

akt I KK 437/22). Innymi słowy, sąd może wydać wyrok nakazowy jedynie wtedy,

gdy na podstawie zebranych dowodów okoliczności czynu i wina oskarżonego nie

budzą żadnych wątpliwości, co dotyczy w oczywisty sposób również kwestii wartości

szkody. W przeciwnym wypadku konieczne jest rozpoznanie sprawy na rozprawie

głównej (zob. wyroki Sądu Najwyższego: z 20 lutego 2024 r. sygn. akt IV KK 559/23;

z 13 września 2023 r. sygn. akt II KK 221/23).

Jednocześnie zgodnie z art. 502 § 1 k.p.k., wyrokiem nakazowym można

orzec karę ograniczenia wolności lub grzywnę w wysokości do 200 stawek dziennych

albo do 200 000 złotych. Przepis ten określa zarówno rodzaj kar, jakie sąd może

orzec w postępowaniu nakazowym, jak też wysokość kar grzywny, przy czym górny

pułap grzywny odnosi się zarówno do kar jednostkowych, orzekanych za

poszczególne przestępstwa, jak również do wymierzanej wyrokiem nakazowym kary

II KK 130/26

6

łącznej (zob. wyroki Sądu Najwyższego: z 18 grudnia 2024 r. sygn. akt II KK 460/24;

z dnia 27 czerwca 2024 r. sygn. akt II KK 83/24; z 11 stycznia 2012 r. sygn. akt II KK

323/11). Oczywiste jest przy tym, że „wymierzenie kary grzywny powyżej granicy,

o której mowa w art. 502 § 1 k.p.k., stanowi rażące naruszenie prawa, które miało

istotny wpływ na treść wyroku” (zob. wyroki Sądu Najwyższego: z 16 maja

2024 r. sygn. akt IV KK 66/24; z 18 października 2023 r. sygn. akt III KK 388/23; z 25

lutego 2022 r. sygn. akt II KK 514/21; z 25 stycznia 2022 r. sygn. akt IV KK 639/21;

z 30 lipca 2020 r. sygn. akt III KK 88/20; z 30 czerwca 2020 r. sygn. akt IV KK 158/20;

z 11 kwietnia 2018 r. sygn. akt IV KK 115/18; z 16 listopada 2017 r. sygn. akt II KK

328/17).

Lektura zaskarżonego wyroku nie pozostawia wątpliwości co do tego,

że określony w tym orzeczeniu wymiar kary łącznej grzywny – 300 stawek, wykracza

poza ustawowe granice dopuszczalności jego wymiaru w wyroku nakazowym,

co stanowi oczywiste i rażące naruszenie art. 502 § 1 k.p.k. i skutkuje koniecznością

uchylenia zaskarżonego wyroku w części dotyczącej orzeczenia o karze łącznej

i przekazaniem sprawy do ponownego rozpoznania w tym zakresie Sądowi

Rejonowemu dla Warszawy Pragi - Południe w Warszawie.

Z tych względów Sąd Najwyższy orzekł jak w wyroku.

Anna Dziergawka

Ryszard Witkowski

Stanisław Stankiewicz

[WB]

[r.g.]