Ławnik SN wyłączony z odwołania prokurator po zdaniu odrębnym w jej wcześniejszej sprawie

Pismem z dnia 19 października 2026 r. obwiniona prokurator X. Y. wniosła o

wyłączenie ławnika SN Stanisława Adamskiego od rozpoznania sprawy o sygn. akt

II ZO 5/26 w przedmiocie odwołania od postanowienia Sądu Dyscyplinarnego przy

Prokuratorze Generalnym z dnia 14 listopada 2025 r. o przedłużeniu zawieszenia

w obowiązkach służbowych, z uwagi na uzasadnione wątpliwości co do jego

bezstronności w tej sprawie. W uzasadnieniu wniosku wskazała m.in., że w obecnej

kadencji ławnik SN Stanisław Adamski został wybrany przez Senat RP z poparciem

K. oraz, że ten sam ławnik uczestniczył w wydaniu korzystnego dla obwinionej

prokurator orzeczenia w sprawie o sygn. akt II ZO 53/25 uchylającego postanowienie

Sądu Dyscyplinarnego przy Prokuratorze Generalnym w sprawie przedłużenia jej

zawieszenia w obowiązkach służbowych. Nadto wskazała, że ławnik SN Stanisław

II ZO 161/26

2

Adamski złożył zdanie odrębne od tego orzeczenia, czym wyraził swoje stanowisko

i uzewnętrznił swoje nastawienie do problemu obwinionej prokurator, a będącego

przedmiotem rozpoznania w sprawie o sygn. akt II ZO 5/26. Według

wnioskodawczyni, w podanych wyżej okolicznościach istnieją uzasadnione

wątpliwości co do obiektywizmu i bezstronności ławnika SN Stanisława Adamskiego

zgodnie ze standardami wyznaczonymi przez ustawę oraz Konwencję o Ochronie

Praw Człowieka i Podstawowych Wolności.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje.

Wniosek zasługiwał na uwzględnienie.

Przepisy Kodeksu postępowania karnego rozdziału 2 „Wyłączenie sędziego,”

zgodnie z art. 44 k.p.k., stosuje się odpowiednio do referendarzy sądowych

i ławników. Wskazany przepis ma zastosowanie w sprawach rozpoznawanych

w składach ławniczych. Należy wskazać, że przepis art. 44 k.p.k. ma charakter

odsyłający. Ustawodawca zastosował tu metodę odesłania do całej grupy przepisów

dotyczących wyłączenia sędziego. W tym przepisie można wyodrębnić dwie części:

pierwsza to zakres odniesienia przez wskazanie, że dotyczy referendarzy sądowych

i ławników, druga to zakres przepisów stosowanych przez wskazanie przepisów

o wyłączeniu sędziego, tj. art. 40–43 k.p.k.

Z art. 41 § 1 k.p.k. wynika, że sędzia ulega wyłączeniu, jeżeli zachodzi

uzasadniona wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie. Uzasadniona

wątpliwość co do bezstronności sędziego zachodzi wówczas, gdy sędzia swój pogląd

ujawnia przed rozpoznaniem sprawy lub w trakcie jej rozpoznawania, wyraźnie

zmierzając w kierunku potwierdzenia swojej pierwotnej oceny sprawy, lub wyraża

swój stosunek do strony (zob. wyroki Sądu Najwyższego z: 31 maja 1985 r., V KRN

333/85; 27 stycznia 1971 r., III KR 213/70; z 8 lutego 2011 r., V KK 227/10;

postanowienie Sądu Najwyższego z 24 dnia 2008 r., III KK 73/08).

W ocenie Sądu Najwyższego żądanie wnioskodawczyni jest zasadne,

a wskazane w uzasadnieniu wniosku okoliczności potwierdzają istnienie wątpliwości

co do obiektywizmu i bezstronności ławnika SN Stanisława Adamskiego w sprawie

o sygn. II ZO 5/26.

II ZO 161/26

3

Mając na względzie powyższe Sąd Najwyższy postanowił jak w sentencji.

[J.J.]

[r.g.]