Sąd Najwyższy nie przyjął skargi banku w sporze o odsetki od kredytu frankowego

Pozwany Bank1 S.A. w W. (obecnie Bank Spółka Akcyjna w W.) wniósł

skargę kasacyjną od wyroku Sądu Apelacyjnego w Gdańsku z 27 listopada 2025 r.,

sygn. akt. V ACa 413/24, zaskarżając go w części.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie

występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów

prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności

w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna

jest oczywiście uzasadniona (art. 3989 § 1 k.p.c.). Obowiązkiem skarżącego jest

sformułowanie i uzasadnienie wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania

w nawiązaniu do powyższych przesłanek, a rozstrzygnięcie Sądu Najwyższego

w kwestii przyjęcia bądź odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania

I CSK 1280/26

2

wynika z oceny czy okoliczności powołane przez skarżącego odpowiadają tym,

o których jest mowa w art. 3989 § 1 k.p.c.

Skarżący powołał się na oczywistą zasadność skargi kasacyjnej dotyczącą

tego, że Sąd Apelacyjny naruszył art. 481 § 1 k.c. poprzez jego niewłaściwe

zastosowanie, skutkujące bezpodstawnym zasądzeniem ustawowych odsetek

za opóźnienie, albowiem winny być one ewentualnie zasądzone od dnia

wymagalności roszczenia powoda o zwrot nienależnego świadczenia, który

to moment stanowi dzień złożenia przez należycie poinformowanego przez Sąd

konsumenta (powoda) oświadczenia o odmowie/ wyrażeniu zgody na objęcie

dobrowolnym system ochrony konsumenckiej - tj. od 29 września 2023 r.,

W orzecznictwie Sądu Najwyższego utrwalony jest pogląd, że uzasadnienie

oczywistej zasadności skargi kasacyjnej jako przesłanki jej przyjęcia do

rozpoznania wymaga powołania się na kwalifikowaną postać naruszenia

zaskarżonym orzeczeniem przepisów prawa materialnego lub procesowego

i przeprowadzania wywodu zmierzającego do jego wykazania. Oczywistość

naruszenia ma miejsce wówczas, gdy jest ono widoczne prima facie, przy

wykorzystaniu podstawowej wiedzy prawniczej, bez potrzeby wchodzenia

w szczegóły czy dokonywania pogłębionej analizy tekstu wchodzących w grę

przepisów i doszukiwania się ich znaczenia. Szczególna podstawa przedsądu z art.

3989 § 1 pkt 4 k.p.c. wymaga przy tym samodzielnego, czyli odrębnego od podstaw

kasacyjnych, wskazania i wykazania naruszenia konkretnego przepisu prawa

(procesowego lub materialnego), które jest oczywiste i bez wątpliwości prowadzi do

stwierdzenia, że objęty skargą wyrok jest wadliwy i dlatego skarga powinna zostać

przyjęta do rozpoznania.

Skonfrontowanie wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej

do rozpoznania z uzasadnieniem zaskarżonego wyroku wyklucza stwierdzenie,

że skarżący wykazał oczywistość wniesionego środka zaskarżenia w znaczeniu

przytoczonym wyżej. W orzecznictwie Sądu Najwyższego przyjęto, że data, od

której zasądzane są odsetki za opóźnienie, nie może być uzależniona od złożenia

przez konsumenta oświadczenia w toku postępowania sądowego odnośnie do

utrzymania skuteczności umowy zawierającej klauzule abuzywne (zob. wyroki SN:

I CSK 1280/26

3

z 30 lipca 2024 r., II CSKP 296/24, i z 9 kwietnia 2024 r., II CSKP 560/23). Przyjęto

również, że możliwość żądania odsetek za opóźnienie nie może być uzależniona

od prawomocnego ustalenia nieważności umowy, lecz powinna wiązać się

z żądaniem przez konsumenta zwrotu kwot zapłaconych w wykonaniu nieważnej

umowy i upływem terminu do zapłaty (zob. wyrok SN z 3 grudnia 2024 r., II CSKP

1803/22).

Pozwany wniósł również o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania

z uwagi na występujące w sprawie istotne zagadnienia prawne: oparte o

dyspozycję art. 481 §1 i 2 k.p.c. w zw. z art. 5 k.c. oraz w zw. z art. 410 §1 k.c. w

zw. z art. 405 k.c. w zw. z art. 3851 §1 i 2 k.c., polegające na konieczności

rozstrzygnięcia, czy zasadnym uwzględnienie roszczenia odsetkowego od kwot

wyrażonych w walucie CHF, podczas gdy z istoty swej odsetki ustawowe za

opóźnienie w spełnieniu świadczenia pieniężnego pełnią funkcję waloryzacyjną, a w

przypadku świadczeń w walucie obcej funkcję waloryzacyjną odsetek spełnia już

samo wyrażenie świadczenia w walucie CHF; oparte o dyspozycję art. 358 § 2 w

zw. z art. 3851 § 1 i 2 k.c. polegające na konieczności rozstrzygnięcia, czy sąd

orzekający może zastąpić postanowienie abuzywne, kursem rynkowym

(obiektywnym kursem średnim NBP) lub zastosować przepis dyspozytywny z art.

358 § 2 k.c., z uwagi na fakt, iż przepis ten stanowi normę prawną, która może

znaleźć zastosowanie w sprawie, a sąd winien podjąć wszelkie działania

prowadzące do przywrócenia równowagi kontraktowej stron - vide np. zdania

odrębne złożone do pkt 2 uchwały całej Izby Cywilnej Sądu Najwyższego z 25

kwietnia 2024 r., III CZP 25/22 (OSNC 2024, nr 12, poz. 118), zdanie odrębne

złożone do wyroku SN z 20 czerwca 2022 r., II CSKP 701/22, i wyroki SN z 19

września 2023 r. w sprawach: II CSKP 1627/22, II CSKP 1110/22, i II CSKP

1495/22?;

Przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania ze względu na przesłankę

z art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c. wymaga, aby przedstawione w niej zagadnienie prawne

było istotne, co wyraża się w jego znaczeniu dla rozwoju prawa lub

precedensowym charakterze. Chodzi więc o zagadnienie prawne, które będzie

miało znaczenie nie tylko dla rozstrzygnięcia konkretnej skargi kasacyjnej, lecz

także dla praktyki sądowej w ogólności. Dla wykazania takiej jego kwalifikacji

I CSK 1280/26

4

skarżący powinien określić treść i zakres zagadnienia prawnego oraz przytoczyć

wyczerpujące argumenty prawne, prowadzące do rozbieżnych ocen i wątpliwości

związanych z rozumieniem czy stosowaniem przepisów prawa, których zagadnienie

dotyczy i wskazać, czy były one już przedmiotem wypowiedzi judykatury. Istotnym

zagadnieniem prawnym - w rozumieniu tego unormowania - jest zagadnienie objęte

podstawami kasacyjnymi, doniosłe z punktu widzenia rozstrzygnięcia sprawy

i nierozwiązane dotąd w orzecznictwie, którego wyjaśnienie może się przyczynić

do rozwoju prawa. Powołanie się przez skarżącego na takie zagadnienie wymaga

jego sformułowania oraz uzasadnienia występowania w sprawie (zob.

postanowienia SN: z 28 listopada 2003 r., II CK 324/03; z 7 czerwca 2005 r.,

V CSK 3/05; z 13 lipca 2007 r., III CSK 180/07; z 22 listopada 2007 r.,

I CSK 326/07; z 26 września 2005 r., II PK 98/05; z 10 maja 2019 r., I CSK 627/18).

Problemy przedstawione przez skarżącego, na tle ustaleń faktycznych

poczynionych w przedmiotowej sprawie, nie spełniają powyższych wymagań,

ponieważ na obecnym etapie rozwoju orzecznictwa sądowego w sprawach

dotyczących konsumenckich kredytów hipotecznych denominowanych lub

indeksowanych do waluty obcej (w szczególności franka szwajcarskiego) nie mają

już one przymiotu nowości.

W szczególności trzeba zwrócić uwagę - na powołaną przez pozwanego -

uchwałę Sądu Najwyższego z 25 kwietnia 2024 r., III CZP 25/22, w której Sąd ten

wyjaśnił m.in. iż w razie uznania, że postanowienie umowy kredytu indeksowanego

lub denominowanego odnoszące się do sposobu określania kursu waluty obcej

stanowi niedozwolone postanowienie umowne i nie jest wiążące, w obowiązującym

stanie prawnym nie można przyjąć, że miejsce tego postanowienia zajmuje inny

sposób określenia kursu waluty obcej wynikający z przepisów prawa lub zwyczajów

oraz przyjął, że w razie niemożliwości ustalenia wiążącego strony kursu waluty

obcej w umowie kredytu indeksowanego lub denominowanego umowa nie wiąże

także w pozostałym zakresie.

Podkreślenia wymaga, że na podstawie art. 87 § 1 ustawy z dnia 8 grudnia

2017 r. o Sądzie Najwyższym uchwała ta ma moc zasady prawnej i wiąże Sąd

Najwyższy w niniejszej sprawie.

I CSK 1280/26

5

Odnosząc się do zagadnienia prawnego należy wskazać, że art. 481 § 1 i 2

k.c. dotyczy wszystkich świadczeń pieniężnych, w tym także wyrażonych w walucie

obcej. W przypadku opóźnienia w spełnieniu świadczenia pieniężnego powstaje

roszczenie o zapłatę odsetek ustawowych za opóźnienie. W związku z tym w

każdym przypadku należy stosować stawkę określoną w art. 481 § 2 k.c., gdyż

przepisy nie przewidują odmiennej stawki w odniesieniu do waluty obcej (zob.

postanowienie SN z 25 listopada 2025 r., I CSK 1771/25).

Z tych względów Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej

do rozpoznania (art. 3989 § 2 k.p.c.).

(M.T.)

[SOP]