Sąd Najwyższy nie przyjął skargi banku w sporze z klientami o ustalenie

Pozwany Bank w W. (dalej: bank) wniósł skargę kasacyjną od wyroku Sądu

Apelacyjnego w Poznaniu, którym oddalono apelację skarżącego od wyroku Sądu

pierwszej instancji wydanego w sprawie o ustalenie z powództwa R.A. i J.M.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

We wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania bank wskazał

sześć przyczyn kasacyjnych w rozumieniu art. 3989 § 1 k.p.c. Cztery z nich

dotyczyły występowania w sprawie istotnego zagadnienia prawnego

(art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c.), a dwie – potrzeby wykładni przepisów budzących

wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie (art. 3989 § 1

pkt 2 k.p.c.). Natura obu wspomnianych przyczyn kasacyjnych była już

przedmiotem licznych wypowiedzi Sądu Najwyższego i została szczegółowo

omówiona m.in. w postanowieniu SN z 28 marca 2025 r., I CSK 703/24, wydanym

w sprawie z udziałem pozwanego.

Pierwsze cztery przyczyny kasacyjne wskazane przez bank nie występują

w sprawie. Choć sygnalizowane na s. 5-6 i opisane szerzej w dalszej części skargi

kwestie dotyczące problematyki kredytów powiązanych z kursem waluty obcej są

obiektywnie istotne, a dawniej rzeczywiście budziły poważne wątpliwości, to

obecnie należy uznać je za wyjaśnione – w kierunku odmiennym od oczekiwanego

przez pozwanego – dzięki uchwale Sądu Najwyższego – Izby Cywilnej –

z 25 kwietnia 2024 r., III CZP 25/22. Wobec braku podstaw do podjęcia działań

unormowanych w art. 88 § 1 u.s.n., przy rozpoznawaniu niniejszej sprawy Sąd

Najwyższy pozostaje przy tym, na mocy art. 87 § 1 u.s.n., związany stanowiskiem

wyrażonym w sentencji tego orzeczenia. We wspomnianej uchwale szeroko

umotywowano zajęte w niej stanowiska; powtarzanie obecnie tej argumentacji

należy więc uznać za zbędne.

Piąta wskazana przez bank przyczyna kasacyjna, związana z potrzebą

wykładni art. 189 k.p.c., nie jest aktualna, gdyż pojęcie „interesu prawnego” w tzw.

sprawach frankowych również należy uznać za wyjaśnione. Było ono przedmiotem

bogatego orzecznictwa Sądu Najwyższego, w którym wskazano, że rozumienie

interesu prawnego musi być szerokie i elastyczne, a także uwzględniać

I CSK 1293/25

3

okoliczności danej sprawy. W określonych sytuacjach nie można więc wykluczyć,

że możliwość wytoczenia powództwa o zapłatę nie wyczerpuje interesu prawnego

po stronie osoby kwestionującej związanie częścią postanowień umowy lub

istnienie zobowiązania mającego wynikać z umowy kredytu (zob. postanowienie SN

z 29 grudnia 2021 r., I CSK 336/21, oraz wyrok SN z 26 maja 2022 r.,

II CSKP 19/22).

Ostatnia, szósta przyczyna kasacyjna, sprowadzała się do pytania o to,

„czy przedumowny obowiązek informacyjny wobec konsumenta stanowi element

postanowienia umownego, w związku z czym ewentualny brak wypełnienia takiego

obowiązku może podlegać badaniu jako samodzielna przesłanka abuzywności”.

Zagadnienie to nie występuje w sprawie, ponieważ nie odnosi się do stanowiska

zajętego przez Sąd Apelacyjny. Na marginesie należy również dodać, że tak

sformułowane pytanie nie stanowi istotnego zagadnienia prawnego w rozumieniu

art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c., gdyż – w ujęciu nadanym mu konkretnie w skardze

kasacyjnej – odpowiedź na to pytanie nie rodzi poważnych wątpliwości prawnych.

Utrwalonym elementem oceny prawnej jest natomiast to, że kwestia udzielania

informacji na etapie przedumownym może mieć znaczenie dla oceny postanowień

zawartych w umowie, w kontekście kształtowania przez te postanowienia –

w określonych uwarunkowaniach relacji stron, wynikających także

z przekazywanych wcześniej informacji - praw i obowiązków konsumenta w sposób

sprzeczny z dobrymi obyczajami oraz z rażącym naruszeniem interesów

konsumenta.

Kierując się przedstawionymi względami, Sąd Najwyższy uznał, że

z motywów skargi nie wynika, by zachodziły określone w art. 3989 § 1 k.p.c.

przyczyny kasacyjne, co uzasadniało odmowę przyjęcia tej skargi do rozpoznania.

Z uwagi na powyższe, na podstawie art. 3989 § 1 k.p.c., orzeczono, jak

w sentencji postanowienia.

Beata Janiszewska

[J.T.]

[SOP]

I CSK 1293/25

4