Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi banku, zapłaci kredytobiorcom po 4050 zł

Wyrokiem z dnia 28 listopada 2022 r. Sąd Okręgowy w Warszawie ustalił, że

umowa nr […] o kredyt hipoteczny dla osób fizycznych „[…]” waloryzowany kursem

CHF, zawarta w dniu 16 lutego 2006 r. przez P.I. i A.I. oraz Bank1 S.A. w W.

(poprzednikiem prawnym pozwanego Banku spółki akcyjnej w W.) jest nieważna

oraz zasądził od Banku Spółki Akcyjnej z siedzibą w W. łącznie na rzecz powodów

I CSK 135/26

2

kwotę 258.331,03 zł z ustawowymi odsetkami za opóźnienie - od kwoty 176.823,40

zł od dnia 24 marca 2021 r. do dnia zapłaty, - od kwoty 81.507,63 zł od dnia 31

sierpnia

2022r.

do

dnia

zapłaty;

oddalił

powództwo

w pozostałym zakresie i orzekł o kosztach postępowania.

Wyrokiem z 19 maja 2025 r. Sąd Apelacyjny w Warszawie oddalił apelację

pozwanego i orzekł o kosztach postępowania.

Pozwany wniósł skargę kasacyjną, w której zaskarżył wyrok Sądu

Apelacyjnego co do części rozstrzygnięcia zawartego w punkcie I, to jest

w zakresie, w jakim Sąd Apelacyjny oddalił apelację pozwanego co do zasądzonej

przez Sąd Okręgowy kwoty 224.770,03 złotych oraz co do odsetek liczonych: od

kwoty 165.237,1,7 złotych od dnia 24 marca 2021 r. do dnia zapłaty (z odsetek

zasądzonych w pkt. I tiret pierwsze) oraz od kwoty 59.532,86 złotych od dnia

31 sierpnia 2022 r. do dnia zapłaty (z odsetek zasądzonych w pkt. I tiret drugie)

oraz w zakresie punktu II wyroku.

We wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania skarżący powołał

się na istotne zagadnienie prawne sprowadzające się do rozstrzygnięcia, czy

konsumentowi dochodzącemu roszczeń wynikłych z upadku umowy kredytu, przy

przyjęciu rozliczenia w sposób odpowiadający teorii salda, należą się odsetki od

żądanych kwot zwrotu spełnionych przez konsumenta na poczet spłaty kapitału

i odsetek od kwoty uruchomionego (wypłaconego) kredytu świadczeń.

Skarżący wskazał także, że w sprawie istnieje potrzeba wykładni przepisów

prawnych wywołujących rozbieżności w orzecznictwie, tj. art. 410 § 1 i § 2 k.c.

w związku z art. 405 k.c. i art. 3851 k.c. sprowadzająca się do rozstrzygnięcia czy

rozliczenie realizować ma zasadę dwóch niezależnych kondykcji, czy też zasadę

określaną jako teoria salda.

W odpowiedzi powodowie wnieśli o odmowę przyjęcia skargi kasacyjnej do

rozpoznania i zasądzenie na ich rzecz od pozwanego zwrotu kosztów zastępstwa

procesowego przed Sądem Najwyższym według norm przepisanych.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

I CSK 135/26

3

Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c. Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną

do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje

potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości

lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność

postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Nakładając

na skarżących obowiązek wskazania i uzasadnienia oznaczonej przesłanki

przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, ustawodawca zmierzał do

zagwarantowania, że skarga kasacyjna, nadzwyczajny środek zaskarżenia

prawomocnych orzeczeń, będzie pełnić przypisane jej funkcje publicznoprawne.

Ograniczenie przesłanek do czterech ma więc zapewnić, że przyjęcie skargi

kasacyjnej do rozpoznania ustrojowo i procesowo jest uzasadnione jedynie w tych

sprawach, w których mogą być zrealizowane jej funkcje publicznoprawne, a skarga

kasacyjna nie stanie się instrumentem wykorzystywanym w każdej sprawie.

Istotnym zagadnieniem prawnym w rozumieniu art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c.

jest zagadnienie nowe, nierozwiązane dotychczas w orzecznictwie, którego

wyjaśnienie może przyczynić się do rozwoju prawa. Zagadnienie prawne powinno,

przede wszystkim, być sformułowane w oparciu o okoliczności mieszczące się

w stanie faktycznym sprawy wynikającym z dokonanych przez sąd ustaleń

(postanowienie Sądu Najwyższego z 7 czerwca 2001 r., III CZP 33/01),

a jednocześnie zostać przedstawione w sposób ogólny i abstrakcyjny tak, aby

umożliwić Sądowi Najwyższemu udzielenie uniwersalnej odpowiedzi,

niesprowadzającej się do samej subsumpcji i rozstrzygnięcia konkretnego sporu

(postanowienia Sądu Najwyższego: z 15 października 2002 r., III CZP 66/02;

z 22 października 2002 r., III CZP 64/02; z 5 grudnia 2008 r., III CZP 119/08).

Z kolei oparcie wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania

na potrzebie wykładni przepisów prawa budzących poważne wątpliwości

lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów (art. 3989 § 1 pkt 2 k.p.c.)

wymaga wykazania jaki konkretny przepis prawa, zastosowany w danej sprawie,

jest przedmiotem rozbieżnej wykładni w judykaturze sądowej i na czym rozbieżność

ta polega, co wymaga przytoczenia orzeczeń sądów wydanych w takich samych

lub istotnie zbliżonych stanach faktycznych, względnie, jaki konkretny przepis

prawa, zastosowany w danej sprawie, wymaga interpretacji ze strony Sądu

I CSK 135/26

4

Najwyższego, z czego potrzeba ta wynika i z jakich powodów dotychczasowy

dorobek doktryny i orzecznictwa jest w tej mierze niewystarczający. Nieodzowne

jest ponadto, podobnie jak w przypadku przyczyny kasacyjnej określonej

w art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c., wykazanie związku między oczekiwaną od Sądu

Najwyższego wykładnią prawa a wynikiem postępowania kasacyjnego

(postanowienia Sądu Najwyższego: z 15 października 2002 r., II CZ 102/02;

z 29 lipca 2015 r., I CSK 980/14; z 19 czerwca 2018 r., IV CSK 56/18).

Sformułowane przez skarżącego problemy prawne nie czynią zadość tym

wymaganiom, gdyż nie są nowe. Wprost przeciwnie, w dotychczasowym bogatym

orzecznictwie Sąd Najwyższy odnosił się do tych zagadnień wielokrotnie

i wyczerpująco. Jak wyjaśnił Sąd Najwyższy w uchwale składu całej Izby Cywilnej

SN z 25 kwietnia 2024 r., III CZP 25/22, jeżeli w wykonaniu umowy kredytu, która

nie wiąże z powodu niedozwolonego charakteru jej postanowień, bank wypłacił

kredytobiorcy całość lub część kwoty kredytu, a kredytobiorca dokonywał spłat

kredytu, powstają samodzielne roszczenia o zwrot nienależnego świadczenia na

rzecz każdej ze stron.

Powyższego nie zmienia wyrok Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej

z 19 czerwca 2025 r., C-396/24, Lubreczlik, na który powołuje się skarżący,

w którym wskazano, że artykuł 7 ust. 1 dyrektywy 93/13 należy interpretować w ten

sposób, że stoi on na przeszkodzie orzecznictwu krajowemu, zgodnie z którym

w przypadku gdy warunek umowy kredytu uznany za nieuczciwy prowadzi do

nieważności tej umowy, przedsiębiorca ma prawo żądać od konsumenta zwrotu

całej nominalnej kwoty udzielonego kredytu, niezależnie od kwoty spłat dokonanych

przez konsumenta w wykonaniu tej umowy i niezależnie od pozostałej do spłaty

kwoty.

Należy podzielić stanowisko wyrażone w wyroku Sądu Najwyższego

z 5 września 2025 r., II CSKP 550/24, że wydanie przez Trybunał Sprawiedliwości

Unii Europejskiej wyroku z 19 czerwca 2025 r., C-396/24, Lubreczlik, nie mogło

mieć bezpośredniego wpływu na związanie Sądu Najwyższego wskazaną wyżej

uchwałą pełnego składu SN - zasadą prawną z 25 kwietnia 2024 r., III CZP 25/22

(zob. także np. postanowienia SN z 7 lipca 2026 r., I CSK 3185/25; z 26 czerwca

I CSK 135/26

5

2026 r., I CSK 2870/25; z 25 czerwca 2026 r., I CSK 386/26). Dokonana przez

Trybunał wykładnia przepisów dyrektywy ma to znaczenie, że przy stosowaniu

przepisów prawa polskiego sąd jest zobowiązany tak je interpretować, aby

osiągnąć zgodność z dyrektywą w rozumieniu, jakie prezentuje Trybunał. Nie

sposób uznać, że zastosowanie teorii dwóch kondykcji w stanie faktycznym sprawy

mogłoby w jakikolwiek sposób pozostawać w sprzeczności z realizacją tego celu.

Konsekwencje przyjęcia w okolicznościach sprawy teorii dwóch kondykcji są

zgodne z wolą konsumenta i dla niego korzystne. Teoria ta niewątpliwie ułatwia

konsumentowi realizację jego własnego roszczenia. Jego wysokość jest wówczas

wyrażona prostą sumą spełnionych świadczeń, co pozwala uniknąć konieczności

dokonywania rozliczenia, które mogą okazać się skomplikowane. Konsument

dysponuje przy tym większą liczbą opcji realizacji swoich praw. Może dochodzić

zwrotu całego spełnionego świadczenia i może również podjąć decyzję

o potrąceniu roszczenia o ich zwrot z roszczeniem banku, jeżeli uzna tę opcje za

korzystniejszą dla siebie. Nie ulega także wątpliwości, że opóźnienie się dłużnika

ze spełnieniem świadczenia pieniężnego uprawnia wierzyciela do żądania odsetek

za opóźnienie (art. 481 k.c.).

Mając na względzie powyższe, Sąd Najwyższy stoi na stanowisku,

że najistotniejsze dla rozstrzyganej sprawy problemy prawne zostały już

wszechstronnie rozstrzygnięte w ugruntowanym orzecznictwie sądów krajowych

i unijnych. W związku z tym przedstawione w skardze kasacyjnej zagadnienia

prawne i wątpliwości interpretacyjne nie mają waloru nowości i nie mogą przyczynić

się do rozwoju prawa.

Z tych względów Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej

do rozpoznania (art. 3989 § 1 k.p.c.).

O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono zgodnie z art. 98 § 1,

11 i 3 w zw. z art. 391 § 1 i art. 39821 k.p.c. oraz w zw. z § 2 pkt 7, § 10 ust. 4 pkt 2

rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie

opłat za czynności adwokackie.

A.G.

[SOP]

I CSK 135/26

6