Sąd Najwyższy nie przyjął skargi spółki P. w sporze o zwrot subwencji od spółki K.

Wyrokiem z 31 października 2024 r. Sąd Okręgowy Warszawa-Praga

w Warszawie oddalił apelację powoda od wyroku Sądu Rejonowego w Nowym

Dworze Mazowieckim z 11 stycznia 2024 r.

Powód wniósł skargę kasacyjną od wyroku Sądu Okręgowego, zaskarżając

ten wyrok w całości. Skarżący wskazał na występowanie istotnego zagadnienia

prawnego (art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c.), w ramach którego pyta, czy na podstawie art.

225 ust. 1 i art. 247 Prawa restrukturyzacyjnego można uznać za nieważny § 4 ust.

4 lit. a Regulaminu ubiegania się o udział w programie […] „[…]”, który na wypadek

otwarcia postępowania upadłościowego lub restrukturyzacyjnego przewiduje

obowiązek zwrotu subwencji w wysokości 100% wartości subwencji.

I CSK 1353/25

2

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie

występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów

prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności

w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna

jest oczywiście uzasadniona (art. 3989 § 1 k.p.c.). Skarga kasacyjna stanowi

nadzwyczajny środek zaskarżenia prawomocnych orzeczeń, którego celem jest

ochrona interesu publicznego przez zapewnienie rozwoju prawa, jednolitości

orzecznictwa, usunięcie z obrotu prawnego orzeczeń wydanych w postępowaniu

dotkniętym nieważnością lub oczywiście wadliwych. Ograniczenie przesłanek do

czterech ma zapewnić, że przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania nastąpi

jedynie w tych sprawach, w których mogą być zrealizowane te funkcje, a skarga

kasacyjna nie stanie się instrumentem wykorzystywanym w każdej sprawie.

Powołanie się na istotne zagadnienie prawne (art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c.)

wymaga sformułowania problemu prawnego i wykazania, że ma on precedensowy

charakter oraz znaczenie dla rozwoju prawa. Problem ten powinien odnosić się do

konkretnych przepisów prawa i zostać ujęty w sposób abstrakcyjny. Jego

rozstrzygnięcie powinno mieć znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, a także dla

innych potencjalnych lub rzeczywiście toczących się spraw. Konieczne jest przy

tym wskazanie argumentów, które prowadzą do rozbieżnych ocen (zob.

postanowienia SN: z 13 lipca 2007 r., III CSK 180/07; z 10 kwietnia 2014 r., IV CSK

623/13; z 2 grudnia 2014 r., II CSK 376/14; z 9 kwietnia 2015 r., V CSK 547/14,

i z 6 lutego 2026 r., I CSK 719/25).

Sformułowanego przez skarżącego zagadnienia nie można uznać za istotne

co najmniej z dwóch przyczyn.

Po pierwsze, ma ono ograniczone znaczenie dla innych spraw, gdyż odnosi

się do oceny konkretnego postanowienia (wzorca umowy), w związku z czym

ewentualne rozstrzygniecie Sądu Najwyższego miałoby znaczenie jedynie dla

sprawy niniejszej, ewentualnie do innych umów zawartych przez powoda

z wykorzystaniem tego konkretnego wzorca. Prawidłowo sformułowane

zagadnienie prawne powinno prowadzić do rozwiązania przez Sąd Najwyższy

I CSK 1353/25

3

problemu o charakterze uniwersalnym, mogącym wystąpić wielokrotnie (również

w przyszłości) na tle danego przepisu.

Po drugie, zagadnienie prawne w niniejszej sprawie nie występuje, gdyż

proponowanej przez skarżącego interpretacji § 4 ust. 4 lit. a Regulaminu nie sposób

zaakceptować. Gdyby – jak chce tego skarżący – rzeczywiście zasadą był zwrot

subwencji w całości, niezależnie od otwarcia lub nie postępowania

restrukturyzacyjnego lub upadłościowego, wymienione postanowienie byłoby

w istocie pozbawione jakiegokolwiek znaczenia normatywnego. Pomimo tego,

właśnie na to postanowienie w kontekście postępowania restrukturyzacyjnego

pozwanej spółki powołał się skarżący, dochodząc roszczenia w niniejszej sprawie.

Postanowienie to przewidywało co najmniej taką zmianę stosunku prawnego

łączącego strony, że w razie otwarcia jednego z wymienionych postępowań

wyłączona została możliwość umorzenia roszczenia o zwrot części dotacji. Z tego

powodu oczywiście zasadny jest wniosek przyjęty przez Sądy meriti o sprzeczności

wymienionego postanowienia z art. 225 ust. 1 i art. 247 Prawa restrukturyzacyjnego

i – w konsekwencji – o jego nieważności.

Z tych przyczyn należało odmówić przyjęcia skargi kasacyjnej do

rozpoznania (art. 3989 § 2 k.p.c.).

(E.M.)

[SOP]