Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi pozwanych i zasądził od nich 5400 zł kosztów

Wyrokiem częściowym z 15 września 2021 r., wydanym w sprawie z

powództwa M. spółki z o. o. w K. przeciwko W.K., K.T. i H. sp. z o.o. w K. o zapłatę,

Sąd Okręgowy w Poznaniu zasądził od pozwanych W.K. i K.T. solidarnie na rzecz

powoda kwotę 257 697,62 zł z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od 3 sierpnia

2018 r. do dnia zapłaty, oddalił powództwo w pozostałej części i orzekł o kosztach

I CSK 1361/25

2

postępowania. Apelacja pozwanych od tego orzeczenia została oddalona wyrokiem

Sądu Apelacyjnego w Poznaniu z 16 listopada 2022 r

Pozwani wnieśli skargę kasacyjną, opierając wniosek o jej przyjęcie do

rozpoznania na art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna jest nadzwyczajnym środkiem zaskarżenia przysługującym

od prawomocnych orzeczeń sądu drugiej instancji, służącym ochronie interesu

publicznego, zapewnienie jednolitości wykładni i stosowania prawa, wkład Sądu

Najwyższego w rozwój orzecznictwa i nauki prawa oraz eliminowanie z obrotu

prawnego orzeczeń wydanych w postępowaniu nieważnym lub orzeczeń

oczywiście niezgodnych z prawem. Stosownie do 3989 § 1 k.p.c., Sąd Najwyższy

przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania w razie wykazania przez stronę, że w

sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni

przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących

rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub

skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Z punktu widzenia funkcji oraz

założeń skargi kasacyjnej jako nadzwyczajnego środka zaskarżenia, rolą

„przedsądu” jest wstępna selekcja skarg pod kątem spełniania wymienionych wyżej

kryteriów (przyczyn kasacyjnych) kwalifikujących skargę do jej przedstawienia

Sądowi Najwyższemu w celu merytorycznego rozpoznania.

We wniosku o przyjęcie skargi do rozpoznania skarżący podnieśli, że skarga

jest oczywiście uzasadniona, gdyż Sąd Apelacyjny naruszył art. 378 § 1 i 2 k.p.c. w

zw. z art. 386 § 2 k.p.c. i art. 317 §1 k.p.c. oraz ew. art. 72 § 2 k.p.c. Nie uwzględnił

bowiem z urzędu nieważności postępowania przed Sądem Okręgowym, podczas

gdy Sąd ten wydał wyrok częściowy z 15 września 2021 r. jedynie wobec

niektórych pozwanych solidarnie, zawieszając postępowanie wobec pozostałych

pozwanych ze względu na śmierć pozwanego K.K. oraz wobec H. sp. z o.o. w K.

(wobec śmierci jedynego członka jej zarządu K.K. i braku organu powołanego do

reprezentowania spółki), mimo, że zdaniem skarżących, obowiązki wszystkich

pozwanych solidarnie są wspólne i wynikają z tego samego stosunku prawnego

I CSK 1361/25

3

oraz łączy ich współuczestnictwo jednolite, co powinno skutkować zawieszeniem

postępowania wobec wszystkich pozwanych.

Powołanie się na skarżących na czwartą przyczynę kasacyjną obligowało ich

do wykazania kwalifikowanej postaci naruszenia przepisów prawa materialnego lub

procesowego, polegającej na oczywistości uchybienia, widocznej prima facie, przy

wykorzystaniu rudymentarnej wiedzy jurydycznej, bez potrzeby analizowania

szczegółów sprawy lub dokonywania pogłębionej analizy adekwatnych w tej

sprawie przepisów. Ponadto, zgodnie z powszechnie aprobowanym w

orzecznictwie i nauce prawa poglądem, o przyjęciu skargi kasacyjnej do

rozpoznania nie decyduje per se nawet oczywiste naruszenie konkretnego

przepisu, lecz jego skutek polegający na wydaniu oczywiście nieprawidłowego

orzeczenia, które nie może się ostać (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z 7

stycznia 2003 r., I PK 227/02, OSNP 2004 r., Nr 13, poz. 230).

Pozwani nie wykazali przywołanej przyczyny, opartej na tezie o niedostrzeżeniu

przez Sąd drugiej instancji z urzędu, przy rozpoznaniu apelacji pozwanych,

nieważności postępowania, mającej miejsce przed Sądem Okręgowym i

polegającej na wydaniu wyroku częściowego wobec dwojga pozwanych solidarnie,

przy zawieszeniu postępowania wobec pozostałych pozwanych solidarnie ze

względu na utratę przez nich zdolności sądowej i procesowej. Przytoczony przez

skarżących we wniosku o przyjęcie skargi, wyrok Sądu Najwyższego z 27 kwietnia

2012 r., V CSK 204/11 (IC 2013, nr 7-8, s. 301), w kwestii niedopuszczalności

wydania wyroku częściowego tylko w stosunku do jednego z pozwanych solidarnie,

jest odosobniony i nie znalazł aprobaty ani w nauce prawa ani w innych

orzeczeniach Sądu Najwyższego, w których Sąd Najwyższy opowiedział się za

dopuszczalnością wydania wyroku częściowego w stosunku do jednego (lub kilku)

z pozwanych solidarnie, z tym zastrzeżeniem, że w wyroku końcowym

uwzględniającym powództwo sąd orzekający uczyni wzmiankę o tym, że

odpowiedzialność pozwanego (pozwanych) jest solidarna z pozwanym

(pozwanymi), w odniesieniu do którego (których) wydano już uprzednio wyrok

częściowy (zob. postanowienie z 20 maja 2022 r., I CSK 1650/22; wyrok z 20 maja

1969 r., II CR 139/69, OSNCP 1970, nr 2, poz. 38, uzasadnienie uchwały z 4

I CSK 1361/25

4

stycznia 1979 r., III CZP 91/78, OSNCP 1979, nr 7-8, poz. 139, a także wyrok z 19

września 2019 r., III CSK 394/18.).

Sąd Najwyższy orzekający w tej sprawie podziela to zapatrywanie, stąd

orzeczono, jak w sentencji. O kosztach postępowania kasacyjnego na rzecz

powoda, który wniósł odpowiedź na skargę kasacyjną, orzeczono na zasadzie

odpowiedzialności za wynik sprawy (art. 98 § 1 i art.99 w zw. z art. 39821 i art. 391 §

1 k.p.c. oraz § 10 ust.4 pkt 2 w zw. z § 2 pkt 7 rozporządzenia Ministra

Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności

adwokackie (tekst jedn.: Dz.U. z 2023 r., poz.1964 ze zm.).

(A.D.)

[SOP]