Spór o zapłatę z pozwaną nieznaną z miejsca pobytu. SN nie przyjął skargi kasacyjnej

Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie

występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów

prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności

w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna

jest oczywiście uzasadniona (art. 3989 § 1 k.p.c.). Obowiązkiem skarżącego jest

sformułowanie i uzasadnienie wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania

w nawiązaniu do powyższych przesłanek, a rozstrzygnięcie Sądu Najwyższego

w kwestii przyjęcia bądź odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania wynika

z oceny, czy okoliczności powołane przez skarżącego odpowiadają tym, o których

jest mowa w art. 3989 § 1 k.p.c.

Powód wniósł o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania z powołaniem się

na potrzebę rozstrzygnięcia istotnego zagadnienia prawnego (art. 3989 § 1 pkt 1

k.p.c.), które przedstawił jako pytania: - „czy brak literalnego powołania art. 380 k.p.c.

w środku odwoławczym wniesionym przez profesjonalnego pełnomocnika wyłącza

możliwość kontroli postanowienia niezaskarżalnego, jeżeli z treści środka

zaskarżenia jednoznacznie wynika żądanie jego kontroli oraz podniesienie zarzutów

dotyczących tego postanowienia, a także w petitum zażalenia jasno wniesiono o jego

ustanowienie?”; - „czy wniosek o podjęcie postępowania złożony w terminie

określonym art. 182 § 1 pkt 1 k.p.c., połączony z wnioskiem o ustanowienie kuratora

dla strony nieznanej z miejsca pobytu na podstawie art. 144 k.p.c., może zostać

uznany za ‘procesowo jałowy’ w rozumieniu orzecznictwa dotyczącego art. 182 § 1

pkt 1 k.p.c., mimo że zmierza do usunięcia przyczyny zawieszenia postępowania

wskazanej w art. 177 § 1 pkt 6 k.p.c., istniejącej pomimo prawidłowego wykonania

przez powoda procedury przewidzianej w art. 1391 k.p.c.?’’.

Zgodnie z ustaloną linią orzecznictwa powołanie się na

występowanie w sprawie istotnego zagadnienia prawnego jako przesłanki przyjęcia

skargi kasacyjnej do rozpoznania wymaga wskazania na problem o charakterze

abstrakcyjnym, nierozstrzygnięty w dotychczasowym orzecznictwie i wymagający

pogłębionej wykładni. Skarżący powinien to zagadnienie sformułować oraz

przedstawić argumentację jurydyczną uzasadniającą tezę o możliwości rozbieżnych

I CSK 1553/26

3

ocen prawnych w związku ze stosowaniem przepisów, na tle których ono

powstało. Zagadnienie powinno być ponadto „istotne” z uwagi na wagę problemu

interpretacyjnego, którego dotyczy dla systemu prawa. Skoro jednak skarga

kasacyjna jest wnoszona w konkretnej sprawie, to zarówno charakter

rozpoznawanego roszczenia, jak i ustalony przez sądy meriti stan faktyczny, którym

Sąd Najwyższy byłby związany (art. 3983 § 3 i art. 39813 § 2 k.p.c.), musi pozostawać

w związku z przedstawionym przez skarżącego zagadnieniem prawnym i pozwalać

na jego rozstrzygnięcie.

Sformułowane zagadnienia przez skarżącego nie mają cech zagadnienia

prawnego w przytoczonym wyżej znaczeniu, gdyż zostały ujęte

kazuistycznie, z pominięciem wykładni przepisów mających znaczenie w sprawie,

dokonanej w orzecznictwie Sądu Najwyższego i sądów powszechnych.

Warunkiem koniecznym rozpoznania niezaskarżalnych postanowień, które

miały wpływ na wynik sprawy jest zamieszczenie w środku zaskarżenia

odpowiedniego wniosku (art. 380 k.p.c.). Profesjonalny pełnomocnik wniosek taki

powinien sformułować w sposób wyraźny i jednoznaczny w środkach

zaskarżenia (zob. postanowienia Sądu Najwyższego: z 7 listopada 2006 r., I CZ

53/06, z 8 lipca 2016 r., I CZ 38/16). Z akt sprawy wynika, że pełnomocnik powoda

nie zamieścił w zażaleniu na postanowienie o odmowę podjęcia zawieszonego

postępowania wniosku mającego podstawę w art. 380 k.p.c., stanowiącego warunek

konieczny przeprowadzenia kontroli niezaskarżalnego samodzielnie postanowienia

o oddaleniu wniosku o ustanowienie kuratora dla nieznanego z miejsca pobytu

pozwanej.

Umorzenie postępowania na podstawie art. 182 § 1 k.p.c., zawieszonego na

skutek niewskazania przez powoda w wyznaczonym terminie adresu

pozwanego (art. 177 § 1 pkt 6 k.p.c.) nie jest dopuszczalne, jeżeli powód złożył

wniosek o podjęcie postępowania, wskazując prawidłowy adres pozwanego;

złożenie wniosku o podjęcie postępowania, który jest bezzasadny, nie tamuje

umorzenia postępowania (zob. uchwała Sądu Najwyższego z 18 listopada 2015 r.,

III CZP 74/15). Podjęcie zawieszonego postępowania z przyczyny określonej w art.

177 § 1 pkt 6 k.p.c. mogło zatem nastąpić na wniosek strony, która wraz z tym

wnioskiem dokonała czynności potrzebnych do usunięcia przeszkody do

prowadzenia postępowania. Złożenie bezzasadnego wniosku o podjęcie

I CSK 1553/26

4

zawieszonego postępowania cywilnego nie tamuje jego umorzenia, gdy strona nie

dokonała wraz z wnioskiem wymaganej czynności i nie wskazała prawidłowego

adresu pozwanej.

Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 3989 § 1 i 2 k.p.c.,

orzeczono jak w postanowieniu.

[dr]

[SOP]