SN nie przyjął skargi spółki o odszkodowanie za obszar ograniczonego użytkowania

Wyrokiem z 30 grudnia 2024 r. Sąd Apelacyjny w Warszawie oddalił apelację

pozwanego od wyroku Sądu Okręgowego w Warszawie z 17 grudnia 2020 r.,

którym Sąd zasądził na rzecz powodów bliżej określone w wyroku kwoty tytułem

odszkodowania za obniżenie wartości nieruchomości oraz tytułem odszkodowania

stanowiącego koszty konieczne do zapewnienia właściwych wymagań

technicznych nieruchomości.

Pozwany wniósł skargę kasacyjną od wyroku Sądu Apelacyjnego, wskazując

na występowanie istotnego zagadnienia prawnego (art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c.),

I CSK 1578/25

2

w ramach którego pyta, czy samo wprowadzenie obszaru ograniczonego

użytkowania może być traktowane jako ograniczenie sposobu korzystania

z nieruchomości stanowiące samodzielną i wystarczającą podstawę do

dochodzenia roszczenia odszkodowawczego z tytułu spadku wartości

nieruchomości na podstawie art. 129 ust. 2 Prawa ochrony środowiska (dalej:

p.o.ś.).

Zdaniem skarżącego skarga kasacyjna jest również oczywiście uzasadniona

(art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c.), gdyż Sąd drugiej instancji błędnie zastosował art. 129

ust. 2 p.o.ś. i uznał, że w sprawie zachodzi związek przyczynowy między wejściem

w życie uchwały obejmującej nieruchomość powodów obszarem ograniczonego

użytkowania a obniżeniem wartości nieruchomości.

Ponadto skarżący stwierdził, że skarga kasacyjna zasługuje na przyjęcie

również „w kontekście potrzeby wykładni przepisów prawa, które budzą istotne

wątpliwości i prowadzą do rozbieżności w orzecznictwie sądów”, przy czym nie

wskazał, o jakie przepisy wywołujące rozbieżność chodzi ani nie określił zakresu

wykładni, której miałby dokonać Sąd Najwyższy.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną powodowie wnieśli m.in. o odmowę

przyjęcia skargi do rozpoznania, a także o zasądzenie od pozwanego na rzecz

powodów kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa

procesowego według norm przepisanych wraz z odsetkami ustawowymi za

opóźnienie za czas po upływie tygodnia od doręczenia orzeczenia, w którym je

zasądzono, do dnia zapłaty.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie

występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów

prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności

w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna

jest oczywiście uzasadniona (art. 3989 § 1 k.p.c.). Skarga kasacyjna stanowi

nadzwyczajny środek zaskarżenia prawomocnych orzeczeń, którego celem jest

ochrona interesu publicznego przez zapewnienie rozwoju prawa, jednolitości

I CSK 1578/25

3

orzecznictwa, usunięcie z obrotu prawnego orzeczeń wydanych w postępowaniu

dotkniętym nieważnością lub oczywiście wadliwych. Ograniczenie przesłanek do

czterech ma zapewnić, że przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania nastąpi

jedynie w tych sprawach, w których mogą być zrealizowane te funkcje, a skarga

kasacyjna nie stanie się instrumentem wykorzystywanym w każdej sprawie.

Powołanie się na istotne zagadnienie prawne (art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c.)

wymaga sformułowania problemu prawnego i wykazania, że ma on precedensowy

charakter oraz znaczenie dla rozwoju prawa. Problem ten powinien odnosić się do

konkretnych przepisów prawa i zostać ujęty w sposób abstrakcyjny. Jego

rozstrzygnięcie powinno mieć znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, a także dla

innych potencjalnych lub rzeczywiście toczących się spraw. Konieczne jest przy

tym wskazanie argumentów, które prowadzą do rozbieżnych ocen (zob.

postanowienia SN: z 13 lipca 2007 r., III CSK 180/07; z 10 kwietnia 2014 r., IV CSK

623/13; z 2 grudnia 2014 r., II CSK 376/14; z 9 kwietnia 2015 r., V CSK 547/14,

i z 6 lutego 2026 r., I CSK 719/25).

Sformułowanego przez skarżącego zagadnienia nie można uznać za istotne.

Przede wszystkim nie sposób dostrzec jego precedensowego charakteru, skoro

stanowi ono przedmiot licznych wypowiedzi Sądu Najwyższego. Wprawdzie

stanowisko Sądu Najwyższego odnośnie do dopuszczalności przyznania

odszkodowania z tytułu obniżenia wartości nieruchomości już na skutek samego

wprowadzenia obszaru ograniczonego użytkowania nie było jednolite, obecnie

jednak kwestię tę należy uznać za rozstrzygniętą. W uchwale składu siedmiu

sędziów z 6 listopada 2024 r., III CZP 27/24 (OSNC 2025, nr 5, poz. 49) Sąd

Najwyższy uznał bowiem, że właścicielowi nieruchomości, której wartość

zmniejszyła się na skutek wprowadzenia obszaru ograniczonego użytkowania,

przysługuje odszkodowanie na podstawie art. 129 ust. 2 p.o.ś, chociażby

zmniejszenie to nie miało związku z ograniczeniami wynikającymi z art. 135 ust. 3a

p.o.ś.

W związku z tym, że Sąd drugiej instancji orzekł zgodnie z przywołaną

uchwałą, nie można mu w tym zakresie zarzucać uchybień, a tym bardziej błędów

o charakterze elementarnym, co byłoby konieczne do uznania skargi za oczywiście

I CSK 1578/25

4

uzasadnioną (zob. m.in. postanowienie SN z 29 grudnia 2025 r., I CSK 512/24). Nie

budzi wątpliwości ustalone przez Sądy meriti w oparciu o opinie biegłych istnienie

związku przyczynowego między wejściem w życie uchwały obejmującej

nieruchomość powodów obszarem ograniczonego użytkowania a obniżeniem

wartości nieruchomości. Jak trafnie wywiódł Sąd drugiej instancji, gdyby nie doszło

do ustanowienia obszaru ograniczonego użytkowania, potencjalni nabywcy nie

postrzegaliby nieruchomości powodów jako mniej atrakcyjnej, co ma zasadnicze

znaczenie dla jej wartości.

Ze względu na niewymienienie przepisów, których wykładnia ma budzić

poważne wątpliwości lub wywoływać rozbieżności w orzecznictwie, również

podstawa przyjęcia skargi do rozpoznania, o której mowa w art. 3989 § 1 pkt 2

k.p.c., nie może zostać uznana za uzasadnioną. Można jedynie domniemywać, że

chodzi o te same przepisy, na których tle sformułowano wskazane wyżej

zagadnienie prawne. W tym zaś zakresie, jak wyjasniono, wątpliwości zostały już

wyeliminowane w orzecznictwie Sądu Najwyższego

Z tych przyczyn należało odmówić przyjęcia skargi kasacyjnej do

rozpoznania (art. 3989 § 2 k.p.c.).

O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 98 § 1,

3 i 4, art. 99 k.p.c. w zw. z § 10 ust. 4 pkt 2, § 2 pkt 6 oraz § 20 rozporządzenia

Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za

czynności radców prawnych. Suma zwrotu została rozdzielona na powodów

w częściach równych (zob. uchwałę SN z 16 listopada 2023 r., III CZP 54/23,

OSNC 2024, nr 6, poz. 57).

Żądanie zasądzenia odsetek od kosztów procesu zostało oddalone, gdyż

zgodnie z art. 9 ust. 6 ustawy z dnia 4 lipca 2019 r. o zmianie ustawy – Kodeks

postępowania cywilnego oraz niektórych innych ustaw art. 98 § 11 k.p.c., na

podstawie którego możliwe jest zasądzenie odsetek, stosuje się w postępowaniach

wszczętych po dniu wejścia w życie wskazanej ustawy. Postępowanie w sprawie

niniejszej zostało wszczęte w lipcu 2014 r., a więc przed wejściem w życie

nowelizacji.

I CSK 1578/25

5

(E.M.)

[SOP]