- Sygnatura akt
- I CSK 1614/26
- Sąd
- Sąd Najwyższy
- Wydział
- Izba Cywilna Wydział I
- Rodzaj
- Postanowienie
- Data orzeczenia
- 12 sierpnia 2026 r.
- Rozstrzygnięcie
- Zasądzono
- W serwisie od
Zestawienie z tego dnia- Kategorie
- Sąd Najwyższy
Bank nie dostał rozpoznania skargi w sporze o kredyt frankowy i zapłaci koszty
Przejdź do orzeczenia, 16 min czytania
Spór
Kredytobiorcy wnieśli do sądu pozew o zapłatę przeciwko bankowi w sprawie kredytu indeksowanego do franka szwajcarskiego. Bank zaskarżył wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie z 25 czerwca 2025 r. skargą kasacyjną.
Ustalenia sądu
Sąd Najwyższy nie analizował ustaleń faktycznych, bo badał wyłącznie przesłanki przyjęcia skargi. Bank zarzucał m.in. naruszenie art. 321 § 1 k.p.c., wskazując, że zasądzono kwotę o 0,01 CHF wyższą niż w pozwie.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej banku i zasądził od banku na rzecz każdego z kredytobiorców po 1350 zł kosztów postępowania kasacyjnego wraz z odsetkami.
Dlaczego
Kwestie podniesione przez bank zostały wyjaśnione w uchwale III CZP 25/22 i w orzecznictwie TSUE, a błąd o 0,01 CHF nie uzasadnia skargi, bo interes w zaskarżeniu musi wynosić co najmniej 50 000 zł.
Dla firm
Gdy Sąd Najwyższy uznaje, że pytania skargi kasacyjnej zostały już wyjaśnione w uchwale pełnego składu Izby Cywilnej, skarga o ich ponowne rozpoznanie nie zostanie przyjęta.
Więcej o sprawie
Wykładnię, którą Sąd Najwyższy uznał za wiążącą, przesądziła uchwała pełnego składu Izby Cywilnej z 25 kwietnia 2024 r., III CZP 25/22. Pytania banku były już w niej wyjaśnione.
Nie bez znaczenia jest również, że wytykany we wniosku błąd miał dotyczyć kwoty 0,01 CHF, podczas gdy interes w zaskarżeniu uzasadniający dopuszczalność skargi kasacyjnej musi wyrażać się co najmniej kwotą 50 000 zł
- Rozstrzygnięcie
- Zasądzono
- Sąd
- Sąd Najwyższy, Izba Cywilna Wydział I
- Sygnatura
- I CSK 1614/26
Treść orzeczenia około 16 minut czytania
I CSK 1614/26
POSTANOWIENIE
12 sierpnia 2026 r.
Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie:
SSN Krzysztof Wesołowski
na posiedzeniu niejawnym 12 sierpnia 2026 r. w Warszawie
w sprawie z powództwa I.B. i W.D.
przeciwko Bank w W.
o zapłatę,
na skutek skargi kasacyjnej Bank w W.
od wyroku Sądu Apelacyjnego w Warszawie
z 25 czerwca 2025 r., VI ACa 1393/23,
1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania;
2. zasądza od pozwanego na rzecz każdego z powodów
tytułem kosztów postępowania kasacyjnego po 1350 (tysiąc
trzysta pięćdziesiąt) złotych z odsetkami ustawowymi za
opóźnienie za czas po upływie tygodnia od dnia doręczenia
orzeczenia pozwanemu do dnia zapłaty.
M.L.
Uzasadnienie
W związku ze skargą kasacyjną pozwanego Bank w W. od wyroku Sądu
Apelacyjnego
w
Warszawie
z
25
czerwca
2025 roku.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
I CSK 1614/26
2
Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c. Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do
rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje
potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub
wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność
postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Cel wymagania
przewidzianego w art. 3984 § 2 k.p.c. może być osiągnięty jedynie przez powołanie
i uzasadnienie istnienia przesłanek umożliwiających realizację publicznoprawnych
funkcji skargi kasacyjnej. Tylko na tych przesłankach Sąd Najwyższy może oprzeć
rozstrzygnięcie o przyjęciu lub odmowie przyjęcia skargi kasacyjnej do
rozpoznania. Dopuszczenie i rozpoznanie skargi kasacyjnej ustrojowo i procesowo
jest uzasadnione jedynie w tych sprawach, w których mogą być zrealizowane jej
funkcje publicznoprawne. Nie w każdej zatem sprawie, nawet w takiej, w której
rozstrzygnięcie oparte jest na błędnej subsumpcji czy wadliwej wykładni prawa,
skarga kasacyjna może być przyjęta do rozpoznania. Podkreślenia wymaga, że
Sąd Najwyższy nie jest trzecią instancją sądową i nie jest jego rolą korygowanie
ewentualnych błędów w zakresie stosowania czy wykładni prawa w każdej
indywidualnej sprawie.
Wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania skarżący oparł na
przesłankach uregulowanych w art. 3989 § 1 pkt 1, 2 i 4 k.p.c. Przesłanki te nie
zostały spełnione.
Powołanie się na występowanie w sprawie istotnego zagadnienia prawnego,
a więc zagadnienia, które wiąże się z określonym przepisem prawnym i którego
wyjaśnienie ma znaczenie nie tylko dla rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy, ale
także dla rozstrzygnięcia innych podobnych spraw, wymaga jego precyzyjnego
sformułowania i wskazania argumentów prawnych, które prowadzą do rozbieżnych
ocen (zob. m.in. postanowienie Sądu Najwyższego z 10 maja 2001 r., II CZ 35/01,
OSNC 2002, nr 1, poz. 11). Chodzi przy tym o zagadnienie nowe, którego
wyjaśnienie przyczyni się do rozwoju jurysprudencji (zob. postanowienie Sądu
Najwyższego z 10 lutego 2023 r., I CSK 4691/22).
Natomiast oparcie wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania na
tym, że istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne
I CSK 1614/26
3
wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, wymaga
wykazania, że określony przepis prawa, mimo iż budzi poważne wątpliwości, nie
doczekał się wykładni albo niejednolita wykładnia wywołuje wyraźnie wskazane
przez skarżącego rozbieżności w orzecznictwie w odniesieniu do identycznych lub
podobnych stanów faktycznych, które należy przytoczyć (zob. postanowienia Sądu
Najwyższego z 13 czerwca 2008 r., III CSK 104/08; z 28 marca 2007 r., II CSK
84/07). Skarżącego obciąża obowiązek przedstawienia odrębnej i pogłębionej
argumentacji prawnej wskazującej na zaistnienie powołanej okoliczności
uzasadniającej przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, zawierającej
szczegółowy opis tego, na czym polegają poważne wątpliwości interpretacyjne
(por. postanowienia Sądu Najwyższego z 8 lipca 2009 r., I CSK 111/09; z 12
grudnia 2008 r., II PK 220/06).
Wykazanie oczywistej zasadności skargi kasacyjnej stawia skarżącemu
szczególnie wysokie wymagania. Jak przyjmuje się w utrwalonej judykaturze Sądu
Najwyższego, oczywista zasadność skargi kasacyjnej oznacza, że dla przeciętnego
prawnika podstawy wskazane w skardze prima facie zasługują na uwzględnienie.
Oczywiste jest przy tym tylko to, co można dostrzec bez potrzeby głębszej analizy,
czy przeprowadzenia dłuższych badań lub dociekań. Zarzucane uchybienia muszą
zatem mieć kwalifikowany charakter, odnosić się do konkretnych, powołanych
przez skarżącego przepisów prawa i być dostrzegalne na pierwszy rzut oka (por.
m.in. postanowienia Sądu Najwyższego z 12 grudnia 2000 r., V CKN 1780/00,
OSNC 2001, nr 3, poz. 52, z 22 marca 2001 r., V CZ 131/00, OSNC 2001, nr 10,
poz. 156 i z 15 czerwca 2018 r., III CSK 38/18).
Według autora skargi kasacyjnej w sprawie istniała potrzeba wykładni
przepisów wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, tj.: art. 4 ust. 2, art. 6
ust. 1 dyrektywy 93/13, art. 65, art. 354, art. 358 § 2, art. 3851 § 1 i 2, art. 3852 k.c.
oraz art. 69 ust. 3 Prawa bankowego.
Ponadto w ocenie skarżącego w sprawne występowało istotne zagadnienie
prawne związane z wykładnią art. 3851 § 1 zd. drugie k.c. w związku z art. 4 ust. 2
dyrektywy 93/13 oraz art. 3852 § 2 k.c. w związku z motywem dwudziestym
pierwszym dyrektywy 93/13, sprowadzające się do pytania, czy w przypadku
I CSK 1614/26
4
uznania w wyniku kontroli incydentalnej obecnych w umowie o kredyt indeksowany
kursem waluty obcej klauzul spreadowych nieokreślających głównego przedmiotu
umowy, za niedozwolone (nieuczciwe) warunki umowne, prawidłowymi jest
przyjęcie nieważności całej umowy, skoro klauzule ryzyka walutowego, określające
zgodnie z jednolitym orzecznictwem Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej -
główny przedmiot tej umowy, nie stanowią niedozwolonych (nieuczciwych)
warunków umownych?
Jednocześnie skarżący przyjął, że w sprawie występowało istotne
zagadnienie prawne związane z wykładnią art. 3851 § 2 k.c. w związku z art. 6 ust.
1 dyrektywy 93/13 oraz w związku z motywem dwudziestym pierwszym dyrektywy
93/13, sprowadzające się do pytania, czy w przypadku uznania w wyniku kontroli
incydentalnej obecnych w umowie o kredyt indeksowany do waluty obcej klauzul
odnoszących się do indeksacji kredytu kursem waluty obcej za niedozwolone
(nieuczciwe) warunki umowne i w konsekwencji przyjęcia upadku umowy jako
konsekwencji wyeliminowania z niej mechanizmu indeksacji, kierując się zasadą
utrzymania umowy w mocy oraz mając na uwadze postulat przywrócenia sytuacji
prawnej i faktycznej konsumenta, w jakiej znajdowałby się on w przypadku braku
nieuczciwych warunków umownych, prawidłowe jest odwołanie się, jako do
podstawy dla określenia oprocentowania zobowiązań kredytowych wyrażonych
w walucie polskiej, do stawki referencyjnej WIBOR, skoro w umowie wiążącej
strony stawka ta występuje i jest ona definiowana jako odnosząca się do kredytów
nieindeksowanych, wyrażonych w walucie polskiej?
Według autora skargi kasacyjnej w sprawie występuje również istotne
zagadnienie prawne, związane z wykładnią art. 69 ust. 3 Prawa bankowego,
sprowadzające się do pytania, czy wobec umożliwienia kredytobiorcom
posiadającym kredyty denominowane lub indeksowane do waluty innej niż waluta
polsko dokonywania spłaty rat kapitałowo − odsetkowych oraz dokonania
przedterminowej spłaty pełnej lub częściowej kwoty kredytu bezpośrednio w tej
walucie na podstawce wyżej powołanego art. 69 ust. 3 Prawa bankowego,
wziąwszy pod uwagę aksjomat racjonalności krajowego ustawodawcy,
uzasadnione jest przyjęcie, że kredyty denominowane lub indeksowane do waluty
innej niż waluta polska są kredytami udzielonymi w złotych polskich, skoro
I CSK 1614/26
5
dokonanie przez kredytobiorcę spłaty raty kapitałowo-odsetkowej albo dokonanie
przedterminowej spłaty pełnej lub częściowej kwoty kredytu bezpośrednio w
walucie, do której denominowany lub indeksowany jest kredyt, prowadzi do
skutecznego spełnienia świadczenia wynikającego ze stosunku zobowiązaniowego
w postaci umowy kredytu oraz zaspokojenia wierzyciela w osobie kredytodawcy,
bez konieczności dokonywania jakichkolwiek przeliczeń bądź innych operacji
walutowych wpłacanych przez kredytobiorcę środków w walucie innej, niż waluta
krajowa?
Jednocześnie w jego przekonaniu istniała potrzeba wykładni przepisów
prawnych budzących poważne wątpliwości i wywołujących rozbieżności
w orzecznictwie sądów krajowych z orzecznictwem europejskim, w tym zwłaszcza
z wyrokiem TSUE z 19 czerwca 2025 roku, C-396/24, a to przepisów − art. 410 § 1
i § 2 w zw. z art. 405 k.c. w zw. z art. 6 ust. 1 w zw. z art. 7 ust. 1 dyrektywy 93/13,
sprowadzające się do pytania, czy w przypadku uznania klauzul waloryzacyjnych
za abuzywne, co prowadzi do nieważności umowy kredytu hipotecznego w całości,
kredytobiorcy służy roszczenie pieniężne oparte na tej podstawie, że obu stronom
przysługują odrębne, niezależne roszczenia o zwrot świadczeń wzajemnie
spełnionych w wykonaniu umowy o kredyt hipoteczny?
Poza tym, w ocenie autora skargi kasacyjnej w sprawie wystąpiło istotne
zagadnienie prawne, związane z wykładnią art. 3851 § 1 k.c., sprowadzające się do
pytania, czy wobec dokonania przez kredytobiorcę spłaty kredytu indeksowanego
do waluty obcej i wygaśnięciem tym samym umowy łączącej strony, uzasadnione
jest przyjęcie, że w związku z dobrowolnym wykonaniem umowy przez strony nie
można dokonywać kontroli incydentalnej obecnych w umowie o kredyt indeksowany
do waluty obcej klauzul odnoszących się do indeksacji kredytu kursem waluty
obcej, a tym samym niedopuszczalnym jest uznanie ich za niedozwolone
(nieuczciwe) warunki umowne, skoro zasadniczym skutkiem uznania pewnych
postanowień umownych za niedozwolone jest brak związania nimi konsumenta, a
umowa ma wiązać strony w pozostałym zakresie, a tym samym logicznym jest
wniosek, że dotyczy to okresu, w którym umowa obowiązuje, a nie okresu, po
którym zobowiązania z niej wynikające w całości wygasły, co następuje w
przypadku ich wykonania?
I CSK 1614/26
6
Jednocześnie skarżący przyjął, że jego skarga kasacyjna była oczywiście
uzasadniona z uwagi na oczywiście uzasadniony zarzut naruszenia art. 321 § 1
k.p.c. poprzez zasądzenie na rzecz strony powodowej kwoty wyższej niż
dochodzona pozwem (pismem modyfikującym powództwo), co stanowi daleko
idące naruszenie przepisów, a także powoduje, że w mocy pozostaje wyrok wydany
z naruszeniem przepisów postępowania w zakresie orzeczenia ponad żądanie
pozwu. Autor skargi kasacyjnej wyjaśnił, że Sąd Apelacyjny zmieniając zaskarżony
wyrok w punkcie II zasądził na rzecz strony powodowej kwotę wyższą niż
dochodzona w pozwie, zmienionym pismem stanowiącym modyfikację powództwa
tzn. kwotę 78 910,94 CHF, podczas gdy w pozwie strona powodowa wnosiła o
zasądzenie kwoty niższej - tj. 78 910,93 CHF.
Kwestie sygnalizowane przez skarżącego, były w ostatnim czasie
przedmiotem licznych wypowiedzi Sądu Najwyższego, przede wszystkim w
uchwale pełnego składu Izby Cywilnej Sądu Najwyższego z 25 kwietnia 2024 r., III
CZP 25/22; (zob. też uchwałę z 28 kwietnia 2022 r., III CZP 40/22, OSNC 2022, nr
11, poz. 109 i wyroki: z 24 października 2018 r., II CSK 632/17; z 27 lutego 2019 r.,
II CSK 19/18; z 11 grudnia 2019 r., V CSK 382/18, OSNC-ZD 2021, nr B, poz. 20; z
4 kwietnia 2019 r., III CSK 159/17; z 30 września 2020 r., I CSK 556/18; z 27 lipca
2021 r., V CSKP 49/21; z 28 września 2022 r., II CSKP 412/22, OSNC-ZD 2022, nr
4, poz. 54; z 3 lutego 2022 r., II CSKP 415/22; z 3 lutego 2022 r., II CSKP 459/22; z
9 grudnia 2022 r., II CSKP 1262/22; z 3 marca 2022 r., II CSKP 520/22; z 23 marca
2022 r., II CSKP 532/22; z 30 czerwca 2022 r., II CSKP 656/22, OSNC-ZD 2022, nr
4, poz. 52; z 30 czerwca 2022 r., II CSKP 676/22; z 10 maja 2022 r., II CSKP
694/22; z 20 maja 2022 r., II CSKP 713/22; z 8 listopada 2022 r., II CSKP 1153/22;
z 19 maja 2022 r., II CSKP 1104/22; z 18 sierpnia 2022 r., II CSKP 387/22; z 20
maja 2022 r., II CSKP 403/22; z 23 czerwca 2022 r., II CSKP 487/22; z 26 kwietnia
2022 r., II CSKP 550/22; z 8 listopada 2022 r., II CSKP 674/22; z 26 maja 2022 r., II
CSKP 711/22; z 19 maja 2022 r., II CSKP 792/22; z 20 maja 2022 r., II CSKP
796/22; z 30 czerwca 2022 r., II CSKP 883/22; z 20 maja 2022 r., II CSKP 943/22; z
8 września 2022 r., II CSKP 1094/22, OSNC-ZD 2022, nr 4, poz. 53; z 26 stycznia
2023 r., II CSKP 875/22; z 7 lutego 2023 r., II CSKP 1334/22; z 22 lutego 2023 r., II
CSKP 1442/22; z 8 marca 2023 r., II CSKP 1095/22; z 26 stycznia 2023 r., II CSKP
I CSK 1614/26
7
722/22; z 8 lutego 2023 r., II CSKP 483/22; z 28 lutego 2023 r., II CSKP 1440/22; z
17 marca 2023 r., II CSKP 924/22; z 6 czerwca 2023 r., II CSKP 1159/22; z 26
stycznia 2023 r., II CSKP 272/22; z 26 stycznia 2023 r., II CSKP 454/22; z 31
stycznia 2023 r., II CSKP 1200/22; z 8 lutego 2023 r., II CSKP 978/22; z 31 marca
2023 r., II CSKP 1052/22; z 31 marca 2023 r., II CSKP 775/22; z 13 maja 2022 r., II
CSKP 464/22; z 23 maja 2023 r., II CSKP 973/22; z 30 maja 2023 r., II CSKP
1536/22; z 29 listopada 2023 r., II CSKP 1461/22; z 18 października 2023 r., II
CSKP 1722/22, i z 27 marca 2024 r., II CSKP 1258/22).
W orzecznictwie Sądu Najwyższego nie budzi wątpliwości, że postanowienia
umowy (regulaminu) określające zarówno zasady przeliczenia kwoty udzielonego
kredytu na złotówki przy wypłacie kredytu, jak i spłacanych rat na walutę obcą,
pozwalające bankowi swobodnie kształtować kurs waluty obcej mają charakter
niedozwolonych postanowień umownych (zob. np. wyrok Sądu Najwyższego
z 2 czerwca 2021 r., I CSKP 55/21). Wyjaśniono, że niedozwolone postanowienie
umowne (art. 3851 § 1 k.c.) jest od początku, z mocy samego prawa, dotknięte
bezskutecznością na korzyść konsumenta, który może udzielić następczo
świadomej i wolnej zgody na to postanowienie i w ten sposób przywrócić mu
skuteczność z mocą wsteczną. Nie budzi też wątpliwości, że stwierdzenie
niedozwolonego charakteru postanowienia w umowie kredytu może uzasadniać
uznanie umowy za nieważną (zob. np. uchwałę składu siedmiu sędziów Sądu
Najwyższego z 7 maja 2021 r. - zasada prawna - III CZP 6/21, OSNC 2021, nr 9,
poz. 56; uchwała Sądu Najwyższego z 16 lutego 2021 r., III CZP 11/20, OSNC
2021, nr 6, poz. 40; postanowienie Sądu Najwyższego z 6 lipca 2021 r., III CZP
41/20, MoP 2021, nr 15, s. 775; wyroki TSUE z 3 października 2019 r., C-260/18,
Kamil Dziubak, Justyna Dziubak przeciwko Raiffeisen Bank International AG i z 29
kwietnia 2021 r., C-19/20, I.W., R.W. przeciwko Bank BPH S.A.). Stwierdzenie
nieważności umowy mieści się w zakresie sankcji, jaką dyrektywa 93/13 przewiduje
w związku z wykorzystywaniem przez przedsiębiorcę nieuczciwych postanowień
umownych. Niedopuszczalne jest zastępowanie wyeliminowanego abuzywnego
postanowienia umowy innym mechanizmem wyliczenia kwoty raty kapitałowo-
odsetkowej. Żaden bowiem przepis prawa, w tym art. 3851 i art. 358 § 2 k.c., nie
daje podstaw do zastąpienia klauzuli abuzywnej innym postanowieniem.
I CSK 1614/26
8
Uzupełnienie luk po wyeliminowaniu takiej klauzuli stanowiłoby bowiem zbyt daleko
idącą modyfikację umowy w celu ratowania sytuacji prawnej przedsiębiorcy
stosującego niedozwolone postanowienie umowne. (zob. postanowienie Sądu
Najwyższego z 31 maja 2022 r., I CSK 2314/22 i wskazane tam orzeczenia,
postanowienie Sądu Najwyższego z 6 października 2022 r., I CSK 3614/22).
Ponadto w uchwale pełnego składu Izby Cywilnej Sądu Najwyższego z 25
kwietnia 2024 r., III CZP 25/22 Sąd Najwyższy jednoznacznie przesądził, że w
razie uznania, że postanowienie umowy kredytu indeksowanego lub
denominowanego odnoszące się do sposobu określania kursu waluty obcej stanowi
niedozwolone postanowienie umowne i nie jest wiążące, w obowiązującym stanie
prawnym nie można przyjąć, że miejsce tego postanowienia zajmuje inny sposób
określenia kursu waluty obcej wynikający z przepisów prawa lub zwyczajów.
Natomiast w razie niemożliwości ustalenia wiążącego strony kursu waluty obcej w
umowie kredytu indeksowanego lub denominowanego umowa nie wiąże także w
pozostałym zakresie. Jeżeli w wykonaniu umowy kredytu, która nie wiąże z powodu
niedozwolonego charakteru jej postanowień, bank wypłacił kredytobiorcy całość lub
część kwoty kredytu, a kredytobiorca dokonywał spłat kredytu, powstają
samodzielne roszczenia o zwrot nienależnego świadczenia na rzecz każdej ze
stron. Jeżeli umowa kredytu nie wiąże z powodu niedozwolonego charakteru jej
postanowień, bieg przedawnienia roszczenia banku o zwrot kwot wypłaconych z
tytułu kredytu rozpoczyna się co do zasady od dnia następującego po dniu, w
którym kredytobiorca zakwestionował względem banku związanie postanowieniami
umowy. Jeżeli umowa kredytu nie wiąże z powodu niedozwolonego charakteru jej
postanowień, nie ma podstawy prawnej do żądania przez którąkolwiek ze stron
odsetek lub innego wynagrodzenia z tytułu korzystania z jej środków pieniężnych w
okresie od spełnienia nienależnego świadczenia do chwili popadnięcia w
opóźnienie co do zwrotu tego świadczenia. Sąd Najwyższy rozpoznając niniejszą
sprawę jest związany cytowaną uchwałą (art. 88 SNU).
Zauważyć należy również, że zdaniem Trybunału Sprawiedliwości Unii
Europejskiej art. 6 ust. 1 dyrektywy 93/13 należy interpretować w ten sposób, iż stoi
na przeszkodzie wypełnianiu luk w umowie, spowodowanych usunięciem z niej
nieuczciwych warunków, które się w niej znajdowały, wyłącznie na podstawie
I CSK 1614/26
9
przepisów krajowych o charakterze ogólnym, przewidujących, że skutki wyrażone
w treści czynności prawnej są uzupełniane w szczególności przez skutki wynikające
z zasad słuszności lub ustalonych zwyczajów, które nie stanowią przepisów
dyspozytywnych lub przepisów mających zastosowanie w przypadku, gdy strony
umowy wyrażą na to zgodę. Zdaniem Trybunału jest tak zwłaszcza wówczas, gdy
unieważnienie tych klauzul doprowadziłoby nie tylko do zniesienia mechanizmu
indeksacji oraz różnic kursów walutowych, ale również – pośrednio – do zaniknięcia
ryzyka kursowego, które jest bezpośrednio związane z indeksacją przedmiotowego
kredytu do waluty. W konsekwencji art. 6 ust. 1 dyrektywy 93/13 nie stoi na
przeszkodzie temu, aby sąd krajowy, po stwierdzeniu nieuczciwego charakteru
niektórych warunków umowy kredytu indeksowanego do waluty obcej
i oprocentowanego według stopy procentowej bezpośrednio powiązanej ze stopą
międzybankową danej waluty, przyjął, zgodnie z prawem krajowym, że ta umowa
nie może nadal obowiązywać bez takich warunków z tego powodu, iż ich usunięcie
spowodowałoby zmianę charakteru głównego przedmiotu umowy (zob. wyrok
TSUE z dnia 3 października 2019 r., C-260/18, pkt 44 i 45; zob. też wyrok SN z
dnia 11 grudnia 2019 r., V CSK 382/19).
Ponadto należy podzielić stanowisko wyrażone w wyroku Sądu Najwyższego
z 5 września 2025 r., II CSKP 550/24, że wydanie przez Trybunał Sprawiedliwości
Unii Europejskiej wyroku z 19 czerwca 2025 r., C-396/24, Lubreczlik, nie mogło
mieć bezpośredniego wpływu na związanie Sądu Najwyższego uchwaloną zasadą
prawną. Dokonana przez Trybunał wykładnia przepisów dyrektywy ma to
znaczenie, że przy stosowaniu przepisów prawa polskiego sąd jest zobowiązany
tak je interpretować, aby osiągnąć zgodność z dyrektywą w rozumieniu, jakie
prezentuje Trybunał. Obowiązek ten jest jednak ograniczony przez ogólne zasady
wykładni prawa i nie może służyć za podstawę dla dokonywania wykładni prawa
krajowego contra legem. Nie zaistniała przy tym, potrzeba rozważenia zasadności
odstąpienia od uchwalonej przez skład całej Izby Cywilnej Sądu Najwyższego 25
kwietnia 2024 r., III CZP 25/22, zasady prawnej, gdyż zastosowanie teorii dwóch
kondykcji na korzyść konsumenta nie stoi w sprzeczności z art. 7 ust. 1 dyrektywy
93/13, przy uwzględnieniu jego interpretacji przyjętej w wyroku z 19 czerwca 2025
r., C-396/24, Lubreczlik.
I CSK 1614/26
10
Jednocześnie, konsekwencje przyjęcia w okolicznościach sprawy teorii
dwóch kondykcji są zgodne z wolą konsumenta i dla niego korzystne. Nie sposób
nie zauważyć, że odmiennie kształtowała się sytuacja procesowa w sprawie, która
była podstawą do wydania powyższego wyroku Trybunału. Z tego względu
stanowisko zajęte w wyroku z 19 czerwca 2025 r., C-396/24, Lubreczlik, nie może
być rozciągane na każdy spór między konsumentem a bankiem powstały na tle
umowy kredytu. W istocie jego znaczenie jest ograniczone jedynie do specyficznej
sytuacji, w której bank dochodzi od konsumenta roszczeń spełnionych na
podstawie nieważnej umowy kredytu.
Odnosząc się zaś do powodów oczywistej zasadności skargi kasacyjnej
należy wskazać, że błąd rachunkowy nie stanowi per se o oczywistej zasadności
skargi kasacyjnej; jeśli rzeczywiście ma on tylko arytmetyczny charakter, co wynika
z motywów zaskarżonego wyroku, omyłka taka może podlegać usunięciu w drodze
sprostowania (art. 350 § 1 w związku z art. 391 § 1 k.p.c.) (zob. postanowienie
Sądu Najwyższego z dnia 17 grudnia 2019 r., II CSK 248/19). Nie bez znaczenia
jest również, że wytykany we wniosku błąd miał dotyczyć kwoty 0,01 CHF, podczas
gdy interes w zaskarżeniu uzasadniający dopuszczalność skargi kasacyjnej musi
wyrażać się co najmniej kwotą 50 000 zł (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z
1 grudnia 2016 r., IV CSK 239/16).
Konkludując, należy uznać, że kwestie podniesione przez skarżącego we
wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania zostały już wyczerpująco
wyjaśnione w orzecznictwie SN i TSUE i obecnie nie wymagają dalszej analizy.
Wobec powyższego, na podstawie art. 3989 § 2 k.p.c., Sąd Najwyższy orzekł
jak w sentencji. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie
art. 98 k.p.c.
M.L.
[SOP]
I CSK 1614/26
11
Pełny tekst i metryka orzeczenia: Sąd Najwyższy, repozytorium2.sn.pl. Tytuł i streszczenie przygotował model językowy na podstawie treści orzeczenia. Orzeczenie może być nieprawomocne.