Sąd Najwyższy nie przyjął skargi w sporze o przewóz CMR; powód zapłaci 2700 zł kosztów

Wyrokiem z 13 listopada 2025 r. Sąd Apelacyjny w Katowicach, w sprawie z

powództwa J.W. przeciwko L.B., o zapłatę, na skutek apelacji pozwanego od

wyroku Sądu Okręgowego w Katowicach z dnia 19 lutego 2024 r., zmienił

zaskarżony wyrok w ten sposób, że oddalił powództwo (pkt I) oraz rozstrzygnął o

kosztach postępowania (pkt II).

I CSK 1659/26

2

Wyrok został zaskarżony przez stronę powodową. Jako uzasadnienie

wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania strona powodowa wskazała,

że w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne oraz zachodzi potrzeba

wykładni przepisów prawa.

Strona pozwana złożyła odpowiedź na skargę kasacyjną, w której wniosła o

odmowę przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, ewentualnie o oddalenie

skargi kasacyjnej.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie kwalifikowała się do przyjęcia celem jej

merytorycznego rozpoznania.

Skarga kasacyjna została ukształtowana w przepisach Kodeksu

postępowania cywilnego jako nadzwyczajny środek zaskarżenia, nakierowany na

ochronę interesu publicznego przez zapewnienie rozwoju prawa, jednolitości

orzecznictwa oraz prawidłowej wykładni, a także w celu usunięcia z obrotu

prawnego orzeczeń wydanych w postępowaniu dotkniętym nieważnością lub

oczywiście wadliwych, nie zaś jako ogólnie dostępny środek zaskarżenia orzeczeń

umożliwiający rozpoznanie sprawy w kolejnej instancji sądowej. Konieczna selekcji

skarg pod kątem realizacji tego celu odbywa się w drodze badania zasadności

wniosku skarżącego o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania. Przesłanki

pozytywnej weryfikacji tego wniosku określa art. 3989 § 1 k.p.c. Są nimi: (1)

występowanie w sprawie istotnego zagadnienia prawnego; (2) istnienie potrzeby

wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących

rozbieżności w orzecznictwie sądów; (3) nieważność postępowania lub (4)

oczywista zasadność skargi. Dokonując tej weryfikacji, Sąd Najwyższy bada

jedynie to, czy w sprawie zaistniała przynajmniej jedna z przesłanek

uzasadniających wniosek o przyjęcie jej do rozpoznania, nie zaś podstawy

kasacyjne i ich uzasadnienie.

I CSK 1659/26

3

W orzecznictwie Sądu Najwyższego przyjmuje się, że istotnym

zagadnieniem prawnym w rozumieniu art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c. jest zagadnienie

objęte podstawami kasacyjnymi, doniosłe z punktu widzenia rozstrzygnięcia sprawy

i nierozstrzygnięte dotąd w orzecznictwie, którego wyjaśnienie może się przyczynić

do rozwoju prawa. Powołanie się przez skarżącego na takie zagadnienie wymaga

jego sformułowania oraz uzasadnienia twierdzenia, że występuje ono w danej

sprawie (zob. postanowienia Sądu Najwyższego z: 28 listopada 2003 r., II CK

324/03, 7 czerwca 2005 r., V CSK 3/05, z 13 lipca 2007 r., III CSK 180/07,

22 listopada 2007 r., I CSK 326/07, 26 września 2005 r., II PK 98/05, 10 maja

2019 r., I CSK 627/18).

Natomiast powołanie się na przesłankę przyjęcia skargi kasacyjnej do

rozpoznania przewidzianą w art. 3989 § 1 pkt 2 k.p.c. wymaga wskazania przepisu

prawa, którego wykładnia budzi wątpliwości, określenia zakresu koniecznej

wykładni, wykazania, że wątpliwości interpretacyjne mają poważny charakter i

wymagają zajęcia stanowiska przez Sąd Najwyższy, a jeżeli podstawą wniosku w

tym zakresie jest twierdzenie o występujących w orzecznictwie sądowym

rozbieżnościach wynikających z dokonywania przez sądy różnej wykładni przepisu,

konieczne jest wskazanie rozbieżnych orzeczeń, dokonanie ich analizy i wykazanie,

że rozbieżność wynika z różnej wykładni przepisu (zob. postanowienie Sądu

Najwyższego z 15 października 2002r., II CZ 102/02, postanowienie Sądu

Najwyższego z 28 marca 2007r., II CSK 84/07, postanowienie Sądu Najwyższego z

11 stycznia 2008r., I UK 283/07, postanowienie Sądu Najwyższego z 8 lipca 2008r.,

I CSK 111/08).

W skardze kasacyjnej przedstawiono jeden problem prawny, jako spełniający

łącznie wymagania wynikające z art. 3989 § 1 pkt 1 i pkt 2 k.p.c. Skarżący wskazał,

że niezbędne jest wyjaśnienie czy w ramach charakteru odpowiedzialności

przewoźnika, o której mowa w art. 17 ust. 1 i 2 Konwencji CMR, należałoby oceniać

i porównywać zachowanie przewoźnika do miernika należytej staranności

(najwyższy stopień staranności) określonego nie tylko na podstawie ustaleń stron w

obrębie danego stosunku prawnego, ale także na podstawie czynników

obiektywnych i zewnętrznych, co prowadzi do nałożenia na przewoźnika

obowiązku, monitorowania i przewidywania typowych, obiektywnie możliwych ryzyk

I CSK 1659/26

4

związanych z przewozem międzynarodowym i podejmowania wszelkich

adekwatnych środków ochrony ładunku celem odparcia takich ryzyk, nawet jeśli nie

zostały one wyraźnie określone w umowie przewozu? Czy też przeciwnie - miernik

należytej staranności przewoźnika powinien być każdorazowo określany wyłącznie

w ścisłym związku z treścią ustaleń stron w ramach danego stosunku

zobowiązaniowego, zaś obowiązek przewidywania przez przewoźnika ryzyk, które

nie zostały skonkretyzowane w umowie przewozu, stanowiłby w istocie obowiązek

nadmierny, oderwany od reguł wyznaczonych przez ramy konkretnego stosunku

prawnego.

Stanowisko zawarte w skardze nie jest uzasadnione, zaś przedstawiony

problem nie spełnia kryteriów z art. 3989 § 1 pkt 1 i pkt 2 k.p.c.

Zbliżone zagadnienie zostało już wyjaśnione w wyroku Sądu Najwyższego z

17 listopada 1998 r. (III CKN 23/98, OSNC 1999, nr 4, poz. 85), który wskazał, że

nie ma w świetle art. 355 k.c. podstaw do obciążania przewoźnika w

międzynarodowym transporcie samochodowym bezwzględnym obowiązkiem

zapobieżenia skutkom napadu rabunkowego z groźbą lub użyciem broni, gdyż

zadanie takie byłoby niewykonalne, a jego odpowiedzialność opierałaby się nie na

zasadzie ryzyka, lecz miała charakter absolutny, co w stosunkach cywilnoprawnych

jest wyjątkiem. Po drugie, skarżący całkowicie pomija, że przyczyną oddalenia

powództwa była również ocena dokonana przez Sąd, iż przedstawione kwoty

obciążeń nie wskazują, by były one adekwatne do wskazań zawartych w art. 23

Konwencji. Strona powodowa nie wykazała jaki towar został zutylizowany oraz jaką

wartość giełdową, rynkową lub jaką zwykłą wartość miały towary tego samego

rodzaju i jakości. Dochodzone kwoty nie stanowią wartości giełdowej, rynkowej lub

zwykłej wartości towarów tego samego rodzaju i jakości, lecz wartość-handlową, tj.

wartość zaoferowaną przez kontrahenta.

Z przytoczonych względów należało odmówić przyjęcia skargi kasacyjnej do

rozpoznania (art. 3989 § 2 k.p.c.). O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono

na podstawie art. 98 § 1 i art. 99 k.p.c. w związku z art. 108 § 1, art. 391 § 1 i art.

39821 k.p.c. w zw. z § 2 pkt 6, § 10 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia Ministra

I CSK 1659/26

5

Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności

radców prawnych (tekst jedn. Dz.U. z 2026 r., poz. 118).

(M.M.)

[SOP]