Wtorek Wydanie nr 31

Sygnatura akt
I CSK 1729/26
Sąd
Sąd Najwyższy
Wydział
Izba Cywilna Wydział I
Rodzaj
Postanowienie
Data orzeczenia
7 sierpnia 2026 r.
W serwisie od

Zestawienie z tego dnia
Kategorie
Sąd Najwyższy

Sąd Najwyższy

Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi banku w sprawie kredytu indeksowanego kursem waluty

Przejdź do orzeczenia, 15 min czytania

Spór

Kredytobiorcy G.S. i K.P. pozwali bank o ustalenie i zapłatę w związku z umową kredytu indeksowanego kursem waluty obcej. Bank zaskarżył wyrok Sądu Apelacyjnego w Gdańsku z 10 marca 2023 r. skargą kasacyjną.

Ustalenia sądu

Postanowienie dotyczy wyłącznie przesłanek przyjęcia skargi, bez oceny faktów. Bank twierdził, że powodowie znali mechanizm indeksacji z wcześniejszych umów, co miało wpływ na ochronę konsumencką.

Rozstrzygnięcie

Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej banku do rozpoznania.

Dlaczego

Zagadnienia podniesione w skardze były już wyjaśniane w orzecznictwie Sądu Najwyższego, a skarżący nie wykazał rozbieżności w orzecznictwie ani oczywistej zasadności skargi.

Dla firm

Skarga kasacyjna musi wskazać istotne zagadnienie prawne, które nie zostało jeszcze rozstrzygnięte, albo rozbieżności w orzecznictwie. Powoływanie się jednocześnie na oczywistą zasadność skargi i na potrzebę wykładni prawa wzajemnie się wyklucza.

Więcej o sprawie

Bank wskazywał, że powodowie wcześniej zaciągnęli dwa kredyty indeksowane w 2001 i 2002 r., więc znali mechanizm. Sąd uznał, że przedstawione pytania nie są nowe, bo były już wyjaśniane w orzecznictwie.

W niniejszej sprawie nie zachodzą przesłanki przyjęcia do rozpoznania skargi kasacyjnej pozwanego od wyroku Sądu Apelacyjnego w Gdańsku z dnia 10 marca 2023 r.

Z uzasadnienia, Sąd Najwyższy
Sąd
Sąd Najwyższy, Izba Cywilna Wydział I
Sygnatura
I CSK 1729/26

Treść orzeczenia około 15 minut czytania

I CSK 1729/26

POSTANOWIENIE

7 sierpnia 2026 r.

Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie:

SSN Karol Weitz

na posiedzeniu niejawnym 7 sierpnia 2026 r. w Warszawie

w sprawie z powództwa G.S. i K.P.

przeciwko Bank spółce akcyjnej w W.

o ustalenie i zapłatę,

na skutek skargi kasacyjnej Bank spółki akcyjnej w W.

od wyroku Sądu Apelacyjnego w Gdańsku

z 10 marca 2023 r., I ACa 937/22,

odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.

Uzasadnienie

Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c., Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną

do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje

potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub

wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność

postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona.

Cel wymagania przewidzianego w art. 3984 § 2 k.p.c. może być wobec tego

osiągnięty tylko przez powołanie i uzasadnienie istnienia przesłanek o charakterze

publicznoprawnym, które będą mogły stanowić podstawę oceny skargi kasacyjnej

pod kątem przyjęcia jej do rozpoznania. Na tych jedynie przesłankach Sąd

Najwyższy może oprzeć rozstrzygnięcie w kwestii przyjęcia bądź odmowy

przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.

I CSK 1729/26

2

W niniejszej sprawie nie zachodzą przesłanki przyjęcia do rozpoznania

skargi kasacyjnej pozwanego od wyroku Sądu Apelacyjnego w Gdańsku

z dnia 10 marca 2023 r.

W uzasadnieniu wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania

skarżący powołał się na występowanie w sprawie istotnego zagadnienia prawnego

oraz potrzebę wykładni przepisów prawnych budzących – w jego ocenie – poważne

wątpliwości prawne lub rozbieżności w orzecznictwie, a także oczywistą zasadność

skargi kasacyjnej.

Odnosząc się do przesłanki przedsądu w postaci występowania

w sprawie istotnego zagadnienia prawnego należy dostrzec, że zgodnie

z utrwalonym poglądem judykatury Sądu Najwyższego przedstawienie okoliczności

uzasadniających rozpoznanie skargi kasacyjnej ze względu na występujące

w sprawie istotne zagadnienie prawne polega na sformułowaniu tego zagadnienia

i wskazaniu argumentów, które prowadzą do rozbieżnych ocen. Musi przy tym

chodzić o zagadnienie nowe, dotychczas nierozpatrywane w judykaturze, które

zarazem ma znaczenie dla rozpoznania wniesionej skargi kasacyjnej

(por. postanowienia z dnia 10 maja 2001 r., II CZ 35/01, OSNC 2002, nr 1, poz. 11

i z dnia 11 stycznia 2002 r., III CKN 570/01, OSNC 2002, nr 12, poz. 151).

Istotność zagadnienia prawnego (art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c.) konkretyzuje się

w tym, że w danej sprawie występuje zagadnienie prawne mające znaczenie dla

rozwoju prawa lub znaczenie precedensowe dla rozstrzygnięcia innych podobnych

spraw. Sąd Najwyższy wyjaśnił, że przedstawienie okoliczności uzasadniających

rozpoznanie skargi kasacyjnej ze względu na przesłankę istotnego zagadnienia

prawnego polega na sformułowaniu tego zagadnienia, wskazaniu przepisów prawa,

na których tle zagadnienie to wyłoniło się, oraz zaprezentowaniu argumentacji

jurydycznej uzasadniającej możliwość rozbieżnych ocen prawnych

(por. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 10 maja 2001 r., II CZ 35/01, OSNC

2002, nr 1, poz. 11, z dnia 11 stycznia 2002 r., III CKN 570/01, OSNC 2002, nr 12,

poz. 151, z dnia 24 maja 2016 r., I CSK 666/15, niepubl.).

Skarżący w skardze podniósł jako istotne zagadnienie prawne potrzebę

rozstrzygnięcia i wyjaśnienia kilku kwestii sprowadzających się do pytań:

I CSK 1729/26

3

1. „jaki wpływ na zakres ochrony konsumenckiej powinna mieć okoliczność, że

z uwagi na zaciągnięcie wcześniejszych kredytów indeksowanego kursem

waluty obcej (w 2001 i 2002 r. co potwierdził Powód w trakcie zeznań na

rozprawie dnia 1 kwietnia 2022 r.) kredytobiorca w dacie zawarcia umowy

znał mechanizm indeksacji i go akceptował, zawierając kolejną umowę z

takim samym mechanizmem?”

2. „jak w świetle uchwały Sądu Najwyższego z dnia 28 kwietnia 2022 roku w

sprawie III CZP 40/22 oznaczyć termin wymagalności roszczeń

kredytobiorcy w sytuacji, gdy sąd orzekający w niniejszej sprawie uznał za

prawidłowe zasądzenie odsetek za opóźnienie od dnia następnego po

doręczeniu wezwania do zapłaty, podczas gdy do momentu realizacji

obowiązku informacyjnego wobec powodów pozwany nie był świadom

intencji Powodów co do dalszego obowiązywania umowy?”

3. „czy w przypadku stwierdzenia przez sąd powszechny, że klauzule

określające kurs walutowy, stosowany do określenia wysokości świadczenia

stron w walucie krajowej, zawarte w umowie kredytu indeksowanego kursem

waluty obcej, zawartej przez przedsiębiorcę z konsumentem, mają charakter

niedozwolonych postanowień umownych (postanowień abuzywnych) w

rozumieniu art. 3851 § 1 k.c., sąd krajowy poprzez zastosowanie przepisów

prawa cywilnego dotyczących wykładni oświadczeń woli oraz treści

czynności prawnych powinien uzupełnić stosunek prawny umowy kredytu

treścią wynikającą z przepisów prawa krajowego o charakterze

dyspozytywnym, jeżeli operacja ta zrealizuje cel art. 6 ust. 1 Dyrektywy Rady

93/13/EWG z dnia 5 kwietnia 1993 r. w sprawie nieuczciwych warunków w

umowach konsumenckich i przywróci faktyczną równowagę między stronami

np. poprzez odwołanie do kursu średniego NBP do rozliczeń stron na

podstawie art. 358 § 2 k.c., bądź art. 69 ust. 3 Pr.Bank., ewentualnie art. 24

ustawy o NBP, art. 41 ustawy Prawo wekslowe lub poprzez wykładnie

oświadczeń woli stron na podstawie art. 65 k.c.?”

4. „czy podejmując decyzję Sądy powinny brać pod uwagę konieczność

zachowania proporcjonalności pomiędzy wagą naruszenia i jej potencjalnymi

skutkami a konsekwencjami dla obu stron przyjętego przez Sąd rozwiązania,

I CSK 1729/26

4

w szczególności w kontekście zasady równości prawa, proporcjonalności -

adekwatności konsekwencji dla stron do rzeczywistej wagi stawianych

bankowi zarzutów, zgodności z zasadami współżycia społecznego?”

Tymczasem w orzecznictwie Sądu Najwyższego zostało już wyjaśnione,

że dopuszczalne jest wystąpienie z żądaniem ustalenia nieistnienia stosunku

kredytu ze względu na nieważność umowy kredytu, nawet jeżeli stronie przysługuje

roszczenie o zwrot świadczeń spełnionych na podstawie tej umowy (por. np. wyroki

Sądu Najwyższego z dnia 10 maja 2022 r., II CSKP 163/22, niepubl., z dnia 20

czerwca 2022 r., II CSKP 701/22, niepubl. i z dnia 6 czerwca 2024 r., II CSKP

1166/22, niepubl.; por. też wyrok Trybunału Sprawiedliwości z dnia 23 listopada

2023 r., C-321/22, Provident Polska, pkt 77, gdzie wskazano, że art. 7 ust. 1

dyrektywy 93/13 w związku z zasadą skuteczności stoi on na przeszkodzie

przepisom krajowym, zgodnie z ich wykładnią dokonaną w orzecznictwie, które w

celu uwzględnienia wytoczonego przez konsumenta powództwa zmierzającego do

stwierdzenia bezskuteczności nieuczciwego warunku w umowie zawartej

z przedsiębiorcą wymagają dowodu na istnienie interesu prawnego, w sytuacji gdy

uznaje się, że taki interes nie istnieje, jeżeli konsumentowi przysługuje powództwo

o zwrot nienależnego świadczenia, lub gdy może on powołać się na tę

bezskuteczność w ramach obrony przed powództwem wzajemnym w przedmiocie

wyegzekwowania wykonania zobowiązania wytoczonym przeciwko niemu przez

tego przedsiębiorcę na podstawie tego warunku.).

Wyjaśniono też już, jakie przesłanki muszą być spełnione, aby uznać, że

przez zmianę umowy (zawarcie aneksu) doszło do uchylenia konsekwencji

abuzywności zastrzeżonych w niej klauzul. W szczególności, że może to nastąpić

tylko wówczas, gdy konsument zrezygnował z wyciągania konsekwencji z tej

abuzywności i swobodnie, co zakłada, iż wiedział on o niedozwolonych charakterze

klauzul i związanych z tym konsekwencjach (por. np. wyroki Sądu Najwyższego z

dnia 25 lipca 2023 r., II CSKP 1487/22 i z dnia 25 października 2023 r., II CSKP

810/23 i tam przywoływane orzecznictwo). Wyjaśniono również, że samo

zapewnienie konsumentowi-kredytobiorcy możliwości spłaty rat kredytu w walucie

obcej (walucie indeksacji) nie uchyla abuzywności postanowienia dotyczącego

I CSK 1729/26

5

spłaty rat kredytu w walucie krajowej, w wysokości zależnej od kursu waluty obcej

określanego swobodnie przez bank (por. np. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 25

października 2023 r., II CSKP 810/23, z dnia 29 listopada 2023 r., II CSKP 1460/22

i z dnia 24 maja 2024 r., II CSKP 1560/22 oraz wyrok Trybunału Sprawiedliwości z

dnia 21 września 2023 r., C-139/22, mBank (Polski rejestr klauzul niedozwolonych),

pkt 52-57, gdzie wskazano m.in., że włączenie do umowy zawartej z konsumentem

dwóch alternatywnych warunków dotyczących wykonania tego samego obowiązku

ciążącego na konsumencie, z których jeden jest nieuczciwy, a drugi zgodny

z prawem, pozwala danemu przedsiębiorcy na spekulowanie, że poprzez brak

informacji, nieuwagę lub niezrozumienie konsument wykona dane zobowiązanie

zgodnie z warunkiem, który powoduje znaczącą nierównowagę praw i obowiązków

stron ze szkodą dla konsumenta).

Również wątpliwości dotyczące oceny klauzul indeksacyjnych

czy spreadowych (czy określają główne świadczenia stron, czy podlegają kontroli

pod kątem abuzywności, czy mogą być zastąpione innymi unormowaniami, w tym

wynikającym z art. 358 § 2 k.c. albo z art. 24 ust. 3 ustawy o NBP, czy przyjęcie,

że ich abuzywność powoduje upadek umowy, jest nieproporcjonalne,

czy niezwiązanie klauzulą spreadu pociąga za sobą również niezwiązaniem

konsumenta klauzulą ryzyka walutowego) nie uwzględniają wystarczająco

dotychczasowego orzecznictwa Sądu Najwyższego, biorącego pod uwagę

judykaturę Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej, w którym wyjaśniono już,

że zamieszczone w umowie kredytu waloryzowanego kursem waluty obcej klauzule

ryzyka walutowego (rozumianego jako ryzyko zmiany kursu waluty w trakcie

obowiązywania umowy) oraz klauzule kursowe (rozumiane jako wynikające z

umowy uprawnienie do ustalania kursu przeliczeniowego waluty z odwołaniem się

do tabel kursowych banku) określają główne świadczenia stron w rozumieniu art.

3851 § 1 zd. 2 k.c. (por. np. wyroki Sądu Najwyższego z dnia 11 grudnia 2019 r., V

CSK 382/18, OSNC-ZD 2021, z. B, poz. 20, z dnia 30 września 2020 r., I CSK

556/18, niepubl., z dnia 24 lutego 2022 r., II CSKP 45/22, niepubl. oraz z dnia 13

maja 2022 r., II CSKP 464/22 i tam przywoływane orzecznictwo krajowe i unijne;

por. też co do klauzuli ryzyka kursowego wyrok Trybunału Sprawiedliwości Unii

Europejskiej z dnia 10 czerwca 2021 r., C-776/19-C-782/19, BNP Paribas Personal

I CSK 1729/26

6

Finance, pkt 56). Nie budzi też wątpliwości, że klauzule indeksacyjne mogą być

kontrolowane pod kątem abuzywności, przy czym jednolicie uznaje się, iż

określenie wysokości należności obciążającej konsumenta z odwołaniem do tabel

kursów ustalanych jednostronnie przez bank, bez wskazania obiektywnych

kryteriów, jest nietransparentne, pozostawia pole do arbitralnego działania banku i

w ten sposób obarcza kredytobiorcę nieprzewidywalnym ryzykiem oraz narusza

równorzędność stron, w związku z czym jest niedopuszczalne (por. wyroki Sądu

Najwyższego z 22 stycznia 2016 r., I CSK 1049/14 (OSNC 2016, Nr 11, poz. 134, z

1 marca 2017 r., IV CSK 285/16, niepubl., z 19 września 2018 r., I CNP 39/17,

niepubl., z 24 października 2018 r., II CSK 632/17, niepubl., z 13 grudnia 2018 r., V

CSK 559/17, niepubl., z 27 lutego 2019 r., II CSK 19/18, niepubl., z 4 kwietnia 2019

r., III CSK 159/17, OSP 2019, z. 12, poz. 115, z 9 maja 2019 r., I CSK 242/18,

niepubl., z 29 października 2019 r., IV CSK 309/18, niepubl., z 11 grudnia 2019 r.,

V CSK 382/18, Glosa 2020, nr 4, s. 67 i n., z 30 września 2020 r., I CSK 556/18,

niepubl., z 24 lutego 2022 r., II CSKP 45/22, niepubl., z 13 maja 2022 r., II CSKP

464/22, niepubl. i z 27 maja 2022 r., II CSKP 314/22, niepubl.). Silne oparcie

w dotychczasowym orzecznictwie Sądu Najwyższego, uwzględniającym także

zasadę proporcjonalności, ma też stanowisko, że bez spornych klauzul

przeliczeniowych umowa nie może nadal obowiązywać, gdyż wyeliminowanie tych

klauzul prowadzi do upadku klauzuli ryzyka walutowego, charakterystycznego dla

umowy kredytu indeksowanego do waluty obcej i uzasadniającego powiązanie

stawki oprocentowania ze stawką LIBOR, co jest równoznaczne z tak daleko

idącym przekształceniem umowy, iż należy ją uznać za umowę o odmiennej istocie

i charakterze niż zamierzone przez strony, choćby nadal chodziło tu tylko o inny

podtyp czy wariant umowy kredytu (por. np. wyroki Sądu Najwyższego z dnia 11

grudnia 2019 r., V CSK 382/18, OSNC-ZD 2021, z. B, poz. 20, z dnia 13 kwietnia

2022 r., II CSKP 15/22, niepubl., z dnia 10 maja 2022 r., II CSKP 285/22 i II CSKP

382/22, niepubl., z dnia 13 maja 2022 r., II CSKP 293/22, niepubl, z dnia 20 maja

2022 r., II CSKP 796/22, niepubl., z dnia 8 listopada 2022 r., II CSKP 1153/22,

niepubl., z dnia 26 stycznia 2023 r., II CSKP 722/22, niepubl., z dnia 20 lutego 2023

r., II CSKP 809/22, niepubl., z dnia 25 lipca 2023 r., II CSKP 1487/22, niepubl.

i z dnia 29 listopada 2023 r., II CSKP 1460/22, niepubl.).

I CSK 1729/26

7

Sąd Najwyższy zwracał też już uwagę na ścisłe powiązanie klauzuli ryzyka

walutowego i klauzuli spreadowej oraz wskazywał na przesłanki stwierdzenia

abuzywności klauzul ryzyka walutowego (por. wyroki Sądu Najwyższego z dnia

27 listopada 2019 r., II CSK 483/18, OSP 2021, z. 2, poz. 7, z dnia 11 grudnia 2019

r., V CSK 382/18, OSNC-ZD 2021, z. B, poz. 20, z dnia 10 maja 2022 r., II CSKP

285/22, niepubl., z dnia 13 maja 2022 r., II CSKP 293/22, niepubl., z dnia 13 maja

2022 r., II CSKP 464/22, z dnia 24 czerwca 2022 r., II CSKP 10/22, niepubl., z dnia

28 października 2022 r., II CSKP 902/22 i II CSKP 910/22, niepubl., z dnia

8 listopada 2022 r., II CSKP 1153/22, niepubl., z dnia 26 stycznia 2023 r., II CSKP

722/22, niepubl., z dnia 20 lutego 2023 r., II CSKP 809/22, niepubl., z dnia 8 marca

2023 r., II CSKP 1095/22, niepubl., z dnia 12 kwietnia 2023 r., II CSKP 1531/22,

niepubl., z dnia 18 kwietnia 2023 r., II CSKP 1511/22, niepubl.).

Wprawdzie mogłoby się wydawać, że Trybunał Sprawiedliwości Unii

Europejskiej w wyroku z 19 czerwca 2025 r., C - 396/24, zakwestionował

dominującą w judykaturze sądów krajowych zasadę dwóch kondykcji przy

rozliczeniu wzajemnych świadczeń spełnionych przez strony na podstawie

nieważnej umowy kredytowej, jednak – jak dostrzegł Sąd Najwyższy w wyroku z 8

sierpnia 2025 r., II CSKP 705/23 (LEX nr 3900146) – jego uzasadnienie nie odnosi

się ani do teorii salda ani do teorii dwóch kondykcji, jako dwóch konkurujących ze

sobą sposobów rozliczenia stron nieważnej umowy kredytu frankowego, lecz

koncentruje się na zasadzie aktualności wzbogacenia, o której mowa w art. 409 k.c.

Nie można zatem uznać, że wyrok ten podważa zasadność stosowanej dotychczas

w tym zakresie teorii dwóch kondykcji.

Z tych wszystkich względów, podniesione kwestie nie mogą stanowić

istotnego zagadnienia prawnego w rozumieniu art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c.

Skarga pozwanego nie może zostać przyjęta do rozpoznania również z tego

powodu, że w sprawie nie występuje potrzeba wykładni przepisów prawa

budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie

sądów. W tym zakresie należy wyjaśnić, że powołanie się na przyczynę kasacyjną

przewidzianą w art. 3989 § 1 pkt 2 k.p.c. wymaga wykazania przez stronę skarżącą,

że chodzi o wykładnię przepisów prawa, których treść i znaczenie nie zostały

dostatecznie wyjaśnione w dotychczasowym orzecznictwie lub, że istnieje potrzeba

I CSK 1729/26

8

zmiany ich dotychczasowej wykładni, podania, w drodze stosownego jurydycznego

wywodu, na czym owe wątpliwości polegają, a także że mają one poważny oraz

rzeczywisty charakter i ich rozstrzygnięcie wiąże się z rozpatrywaną sprawą i jest

istotne z punktu widzenia wyniku postępowania oraz publicznoprawnych funkcji

skargi kasacyjnej. Jeżeli podstawą wniosku w tym zakresie jest twierdzenie o

występujących w orzecznictwie sądowym rozbieżnościach wynikających z

dokonywania przez sądy różnej wykładni przepisu, konieczne jest wskazanie

rozbieżnych orzeczeń, dokonanie ich analizy i wykazanie, że rozbieżność wynika z

różnej wykładni przepisu (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 14 lutego

2020 r., V CSK 351/19, niepubl.).

Powołane przez skarżącego okoliczności w oczywisty sposób nie spełniają

wymagań również tej przesłanki przedsądu.

Nie istnieje także w sprawie sygnalizowana przez skarżącego potrzeba

wykładni art. 496 k.c. w zw. z art. 497 k.c.

Kwestia wzajemności umowy kredytu została wyjaśniona w uzasadnieniu

postanowienia Sądu Najwyższego z 6 października 2023 r., III CZP 126/22 (LEX nr

3611657). Stwierdzono w nim, że dotychczasowy dorobek doktryny i orzecznictwa

wskazuje, że umowa kredytu bankowego ma charakter wzajemny. Stanowisko to

potwierdzono następnie w uchwale składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z

28 lutego 2025 r. wydanej w sprawie III CZP 126/22 (OSNC 2025, nr 11, poz. 97)

zainicjowanej wnioskiem Rzecznika Finansowego.

Stwierdzenie wzajemnego charakteru umowy kredytu nie jest jednak – jak

wydaje się zakładać skarżący – wystarczające do przyjęcia, że dopuszczalne jest

skorzystanie przez Bank z zarzutu zatrzymania w sporze z konsumentem

dochodzącym zwrotu nienależnego świadczenia wobec nieważności umowy

kredytu. W tym zakresie w orzecznictwie TSUE wykluczono możliwość powołania

się przez bank na prawo zatrzymania, jeżeli wykonanie tego prawa skutkowałoby

utratą przez konsumenta prawa do uzyskania odsetek za opóźnienie od momentu

upływu terminu określonego w wezwaniu do zapłaty (zob. wyrok TSUE z 14 grudnia

2023 r., C-28/22). W postanowieniu z 8 maja 2024 r., C-424/22 TSUE stwierdził

natomiast, że art. 6 ust. 1 i art. 7 ust. 1 Dyrektywy 93/13 z dnia 5 kwietnia 1993 r.

należy interpretować w ten sposób, że stoją one na przeszkodzie wykładni prawa

I CSK 1729/26

9

krajowego, zgodnie z którą - w kontekście stwierdzenia nieważności umowy

kredytu zawartej przez bank z konsumentem - powołanie się przez bank na prawo

zatrzymania prowadzi do uzależnienia przysługującej konsumentowi możliwości

uzyskania przez niego zapłaty kwot, które zasądzono od banku z uwagi na skutki

restytucyjne wynikające ze stwierdzenia abuzywności warunków umownych, od

równoczesnego zaofiarowania przez konsumenta zwrotu albo zabezpieczenia

zwrotu całości świadczenia otrzymanego od Banku na podstawie umowy kredytu,

niezależnie od spłat dokonanych przez konsumenta. Okoliczności sprawy i sposób

motywacji wniosku o przyjęcie skargi do rozpoznania w kontekście zarzutu

zatrzymania nie wskazuje na potrzebę wypowiedzi Sądu Najwyższego w tym

przedmiocie.

Skarżący w skardze kasacyjnej nie wykazał także występowania innej

przesłanki przedsądu w postaci oczywistej zasadności skargi. W judykaturze Sądu

Najwyższego zgodnie przyjmuje się, że oczywista zasadność skargi kasacyjnej

oznacza, że dla przeciętnego prawnika podstawy wskazane w skardze prima facie

zasługują na uwzględnienie. Sytuacja taka w szczególności istnieje wtedy, gdy bez

wątpienia wystąpiły uchybienia, na które powołuje się skarżący, lub gdy jest pewne,

że miały one wpływ na treść zaskarżonego orzeczenia albo podniesione zarzuty

oczywiście uzasadniają wniesiony środek zaskarżenia. Pamiętać przy tym trzeba,

że oczywiste jest to, co jest widoczne bez potrzeby głębszej analizy,

czy przeprowadzenia dłuższych badań lub dociekań. Skarżący musi zatem

wykazać, że wyrok zapadł z oczywistym, rażącym naruszeniem przepisów prawa

lub podstawowych zasad obowiązujących w praworządnym państwie, widocznym

na pierwszy rzut oka, bez konieczności przeprowadzenia bardziej szczegółowej

analizy (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 18 czerwca 2008 r., III CSK

110/08, nie publ.).

Bliższa analiza uzasadnienia wniosku nie pozwala jednak na stwierdzenie,

że skarga kasacyjna w niniejszej sprawie jest – w powyższym rozumieniu –

oczywiście uzasadniona. Pozwany bowiem nie wykazał, że zastosowanie

powołanych w podstawach skargi przepisów, których naruszenie miałoby

wskazywać na oczywistą zasadność skargi kasacyjnej, było – w okolicznościach

I CSK 1729/26

10

sprawy – oczywiście błędne lub doprowadziło do tego, że zaskarżone orzeczenie

jest oczywiście nieprawidłowe.

Należy także zauważyć, że między twierdzeniem skarżącego, iż w sprawie

występuje istotne zagadnienia prawne oraz że skarga kasacyjna jest oczywiście

uzasadniona zachodzi wewnętrzna sprzeczność. Sąd Najwyższy w postanowieniu

z dnia 25 kwietnia 2008 r., III CSK 64/08 (nie publ.) wyjaśnił, że powoływanie się na

oczywistość skargi i konieczność dokonania wykładni prawa wzajemnie się

wyklucza. Taki sposób konstruowania skargi kasacyjnej jest pozorowaniem

występowania

w sprawie okoliczności publicznoprawnych, w oparciu, o które Sąd Najwyższy

dokonuje oceny na podstawie art. 3989 k.p.c.

Z tych wszystkich względów należało odmówić przyjęcia skargi kasacyjnej

do rozpoznania (art. 3989 § 2 k.p.c.).

(M.M.)

[SOP]

Pełny tekst i metryka orzeczenia: Sąd Najwyższy, repozytorium2.sn.pl. Tytuł i streszczenie przygotował model językowy na podstawie treści orzeczenia. Orzeczenie może być nieprawomocne.