Sąd Najwyższy nie przyjął skargi kasacyjnej w sporze o uchwały fundacji

1. Wyrokiem z 13 listopada 2025 r., Sąd Apelacyjny w Krakowie, w sprawie z

powództwa S. O., S. S. i A. S. przeciwko Fundacji I. w W. (poprzednio w K.), o

stwierdzenie nieważności uchwał, na skutek apelacji powodów od wyroku Sądu

Okręgowego w Krakowie z 11 maja 2023 r., oddalił apelację (pkt 1) oraz orzekł o

kosztach postępowania (pkt 2).

I CSK 1778/26

2

2. Od wyroku Sądu Apelacyjnego skargę kasacyjną wywiodła strona

powodowa, zaskarżając wyrok w całości.

3. Skarżący wniósł o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, powołując

się na przesłankę określoną w art. 3989 § 1 pkt 1, k.p.c.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

4. Skarga kasacyjna została ukształtowana w przepisach Kodeksu

postępowania cywilnego jako nadzwyczajny środek zaskarżenia, nakierowany na

ochronę interesu publicznego przez zapewnienie rozwoju prawa, jednolitości

orzecznictwa oraz prawidłowej wykładni, a także w celu usunięcia z obrotu

prawnego orzeczeń wydanych w postępowaniu dotkniętym nieważnością lub

oczywiście wadliwych, nie zaś jako ogólnie dostępny środek zaskarżenia orzeczeń

umożliwiający rozpoznanie sprawy w kolejnej instancji sądowej. Koniecznej selekcji

skarg pod kątem realizacji tego celu służy instytucja tzw. przedsądu, ustanowiona

w art. 3989 k.p.c., w ramach której Sąd Najwyższy dokonuje wstępnej oceny skargi

kasacyjnej. Ten etap postępowania przed Sądem Najwyższym jest ograniczony

wyłącznie do zbadania przesłanek przewidzianych w art. 3989 § 1 pkt 1-4 k.p.c., nie

służy zaś merytorycznej ocenie skarg)i kasacyjnej. W razie spełnienia co najmniej

jednej z tych przesłanek, przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania jest

usprawiedliwione.

5. Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c. Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną

do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje

potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub

wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność

postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Nakładając na

skarżących obowiązek wskazania i uzasadnienia oznaczonej przesłanki przyjęcia

skargi kasacyjnej do rozpoznania, ustawodawca zmierzał do zagwarantowania, że

skarga kasacyjna, nadzwyczajny środek zaskarżenia prawomocnych orzeczeń,

będzie pełnić przypisane jej funkcje publicznoprawne. Ograniczenie przesłanek do

czterech ma więc zapewnić, że przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania

ustrojowo i procesowo jest uzasadnione jedynie w tych sprawach, w których mogą

być zrealizowane jej funkcje publicznoprawne, a skarga kasacyjna nie stanie się

I CSK 1778/26

3

instrumentem wykorzystywanym w każdej sprawie. Tak więc, nie w każdej sprawie,

nawet w takiej, w której rozstrzygnięcie oparte jest na błędnej subsumpcji czy

wadliwej wykładni prawa, skarga kasacyjna może być przyjęta do rozpoznania,

w przeciwnym razie Sąd Najwyższy stałby się wbrew obowiązującym regulacjom

sądem trzeciej instancji. Nie jest rolą Sądu Najwyższego korygowanie

ewentualnych błędów w zakresie stosowania czy wykładni prawa w każdej

indywidualnej sprawie.

6. Skarga kasacyjna strony powodowej nie zawiera argumentów

dostatecznych dla uznania, że skarżący skutecznie wykazał, iż w sprawie zachodzi

powołana przesłanka z art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c.

7. Istotnym zagadnieniem prawnym w rozumieniu art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c.

jest zagadnienie nowe, nierozwiązane dotychczas w orzecznictwie, którego

wyjaśnienie może przyczynić się do rozwoju prawa. Zagadnienie prawne powinno,

przede wszystkim, być sformułowane w oparciu o okoliczności mieszczące się w

stanie faktycznym sprawy wynikającym z dokonanych przez sąd ustaleń

(postanowienie Sądu Najwyższego z 7 czerwca 2001 r., III CZP 33/01), a

jednocześnie być przedstawione w sposób ogólny i abstrakcyjny tak, aby umożliwić

Sądowi Najwyższemu udzielenie uniwersalnej odpowiedzi, niesprowadzającej się

do samej subsumpcji i rozstrzygnięcia konkretnego sporu (postanowienia Sądu

Najwyższego: z 15 października 2002 r., III CZP 66/02; z 22 października 2002 r.,

III CZP 64/02; z 5 grudnia 2008 r., III CZP 119/08).

8. W przedmiotowej sprawie nie została spełniona wyżej wymieniona

przesłanka przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. Zagadnienia przedstawione

przez skarżących nie mogą zostać potraktowane jako nowe, których wyjaśnienie

może przyczynić się do rozwoju prawa.

Sąd Najwyższy wyraża pogląd, iż na obecnym etapie postępowania, przy

uwzględnieniu dorobku doktryny i orzecznictwa (na które powoływano się w

skardze kasacyjnej oraz odpowiedzi na skargę), można rozwiać wątpliwości

zarysowane w treści proponowanych istotnych zagadnień prawnych. W kontekście

pierwszego z przedstawionych zagadnień należy udzielić odpowiedzi pozytywnej,

tzn. przed zastosowaniem zasady „czystych rąk” sąd jest zobowiązany do

I CSK 1778/26

4

dokonania ustaleń faktycznych wystarczających do właściwej oceny i zastosowania

tejże zasady. W odniesieniu do drugiego z przedstawionych zagadnień należy

podzielić wywód zawarty w odpowiedzi na skargę kasacyjną, tj. ten o próbie

wykreowania, poprzez formułowanie takiego właśnie zagadnienia, modelu oceny

konkretnego aktu organizacyjnego, który ściśle zależy od treści tego aktu. W

konsekwencji tak sformułowane zagadnienie prawne nie ma znaczenia

uniwersalnego.

Należy dodać, że formułowane przez skarżących zagadnienia prawne (choć

nawiązują do art. 58 § 2 k.c.) nawiązują do kwestii ustaleń faktycznych i oceny

dowodów. To również wpływa negatywnie na ich ocenę. Zgodnie z art. 3983 § 3

k.p.c. podstawą skargi kasacyjnej nie mogą być zarzuty dotyczące ustalenia faktów

lub oceny dowodów. Sąd Najwyższy jest bowiem związany ustaleniami faktycznymi

stanowiącymi podstawę zaskarżonego orzeczenia (art. 39813 § 2 in fine k.p.c.).

Zwrócono na to uwagę w odpowiedzi na skargę kasacyjną. Sąd Najwyższy

aprobuje podniesioną tam argumentację i uznaje za zbędne ponowne przytaczanie

treści sformułowanych wywodów.

9. Według Sądu Najwyższego, nie ma przy tym innych przyczyn

uzasadniających przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, w szczególności

nieważności postępowania (art. 3989 § 1 pkt 3 k.p.c.).

10. Z powyższych względów Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi

kasacyjnej do rozpoznania (art. 3989 § 1 i 2 k.p.c.).

11. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono zgodnie z art. 98 § 1,

11 i 3 k.p.c. w związku z § 20, § 8 ust. 1 pkt 22 i § 10 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia

Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za

czynności radców prawnych.

[a.ł]

I CSK 1778/26

5