Sąd Najwyższy nie przyjął skargi inspektora, który zapłaci szpitalowi 5400 zł

Wyrokiem z 15 grudnia 2023 roku Sąd Okręgowy w Białymstoku zasądził od

pozwanego J.R. na rzecz S. w B. 600 799,72 zł wraz z ustawowymi odsetkami za

opóźnienie od dnia 18 stycznia 2022 r. do dnia zapłaty (pkt 1); umorzył

postępowanie o zapłatę 3 438,67 zł wraz ustawowymi odsetkami za opóźnienie od

dnia 18 stycznia 2022 r. do dnia zapłaty (pkt 2); oddalił powództwo w pozostałym

I CSK 1868/25

2

zakresie (pkt 3) i zasądził od pozwanego na rzecz powoda kwotę 42 709,58 zł

tytułem zwrotu kosztów procesu wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od

uprawomocnienia wyroku do dnia zapłaty (pkt 4).

Wyrokiem z 13 grudnia 2024 r. Sąd Apelacyjny w Białymstoku oddalił

apelację pozwanego i orzekł o kosztach postępowania.

Pozwany wniósł skargę kasacyjną, w której zaskarżył wyrok Sądu

Apelacyjnego w całości. We wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania

skarżący powołał się na występowanie w sprawie istotnego zagadnienia prawnego

sprowadzającego się do rozstrzygnięcia, który uczestnik procesu budowlanego

winien decydować o zaakceptowaniu zmiany do projektu budowlanego

w przypadku prezentowania sprzecznych stanowisk przez projektanta pełniącego

nadzór autorski nad projektem i inspektora nadzoru inwestorskiego oraz jak

w związku z tym rozkłada się odpowiedzialność uczestników procesu budowlanego

za szkodę powstałą z tego tytułu.

Skarżący wskazał zarazem, że skarga kasacyjna jest oczywiście

uzasadniona, ponieważ inspektorowi nadzoru przypisano odpowiedzialność za to,

że nie zaakceptował materiałów, które nie posiadały opinii ITB (a był uprawniony do

tego, by tej opinii żądać z uwagi na różnicę, z jakiego materiału były wykonane oba

produkty) oraz wskazywał na fakt, że dokumentacja projektowa przewiduje inne

materiały, co spowodowało przeniesienie na inspektora nadzoru uprawnień, których

w rzeczywistości nie posiadał, to jest uprawnienia do akceptacji materiałów innych,

niż przewidziane w dokumentacji projektowej.

W odpowiedzi powód wniósł o odmowę przyjęcia skargi kasacyjnej do

rozpoznania i zasądzenie na jego rzecz zwrotu kosztów postępowania

kasacyjnego.

Odpowiedź na skargę wniósł także interwenient uboczny, który wnosił o jej

uwzględnienie.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c. Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną

do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje

I CSK 1868/25

3

potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości

lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność

postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Nakładając

na skarżących obowiązek wskazania i uzasadnienia oznaczonej przesłanki

przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, ustawodawca zmierzał do

zagwarantowania, że skarga kasacyjna, nadzwyczajny środek zaskarżenia

prawomocnych orzeczeń, będzie pełnić przypisane jej funkcje publicznoprawne.

Ograniczenie przesłanek do czterech ma więc zapewnić, że przyjęcie skargi

kasacyjnej do rozpoznania ustrojowo i procesowo jest uzasadnione jedynie w tych

sprawach, w których mogą być zrealizowane jej funkcje publicznoprawne, a skarga

kasacyjna nie stanie się instrumentem wykorzystywanym w każdej sprawie.

Istotnym zagadnieniem prawnym w rozumieniu art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c.

jest zagadnienie nowe, nierozwiązane dotychczas w orzecznictwie, którego

wyjaśnienie może przyczynić się do rozwoju prawa. Zagadnienie prawne powinno,

przede wszystkim, być sformułowane w oparciu o okoliczności mieszczące się

w stanie faktycznym sprawy wynikającym z dokonanych przez sąd ustaleń

(postanowienie Sądu Najwyższego z 7 czerwca 2001 r., III CZP 33/01),

a jednocześnie zostać przedstawione w sposób ogólny i abstrakcyjny tak, aby

umożliwić Sądowi Najwyższemu udzielenie uniwersalnej odpowiedzi,

niesprowadzającej się do samej subsumpcji i rozstrzygnięcia konkretnego sporu

(postanowienia Sądu Najwyższego: z 15 października 2002 r., III CZP 66/02;

z 22 października 2002 r., III CZP 64/02; z 5 grudnia 2008 r., III CZP 119/08).

Z kolei oczywista zasadność skargi kasacyjnej (art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c.)

zachodzi wówczas, gdy z treści skargi bez potrzeby głębszej analizy oraz

szczegółowych rozważań wynika, że wadliwości przytoczone w uzasadnieniu

wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, uzasadniają uwzględnienie

skargi. W wypadku, gdy strona skarżąca twierdzi, że skarga kasacyjna jest

oczywiście uzasadniona, powinna przedstawić argumentację prawną wyjaśniającą

w czym ta oczywistość się wyraża oraz uzasadnić to twierdzenie. Konieczne jest

w związku z tym wykazanie kwalifikowanej postaci naruszenia prawa materialnego

i procesowego, polegającej na jego oczywistości prima facie, przy wykorzystaniu

podstawowej wiedzy prawniczej (zob. postanowienie Sądu Najwyższego

I CSK 1868/25

4

z 10 stycznia 2003 r., V CZ 187/02, OSNC 2004, nr 3, poz. 49; postanowienie Sądu

Najwyższego z 14 lipca 2005 r., III CZ 61/05, OSNC 2006 r., nr 4, poz. 75;

postanowienie Sądu Najwyższego z 26 kwietnia 2006 r., II CZ 28/06). Wymaga

przy tym podkreślenia, że przesłanką przyjęcia skargi kasacyjnej nie jest oczywiste

naruszenie konkretnego przepisu prawa materialnego lub procesowego, lecz

sytuacja, w której naruszenie to spowodowało wydanie oczywiście nieprawidłowego

orzeczenia (zob. postanowienie SN z 8 października 2015 r., IV CSK 189/15).

Wynikająca z art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. przesłanka oczywistej zasadności skargi

kasacyjnej ma charakter wyjątkowy. W konsekwencji, w judykaturze Sądu

Najwyższego przyjmuje się, że skarga kasacyjna jest zasadna w stopniu

„oczywistym”, jeżeli można ją stwierdzić „na pierwszy rzut oka”, bez potrzeby

pogłębionego badania okoliczności sprawy (zob. postanowienie SN z 2 sierpnia

2007 r., III UK 45/07).

Bliższa analiza skargi kasacyjnej wykazała, że powołane wyżej przesłanki

z art. 3989 § 1 pkt 1 i 4 k.p.c. nie zostały wykazane. Skarżący pomija bowiem, że

13 sierpnia 2014 r. powodowy szpital zawarł z pozwanym J.R. umowę na usługę

nadzoru inwestorskiego. Szczegółowy zakres zadań pozwanego jako inspektora

nadzoru inwestorskiego w czasie realizacji inwestycji określał

pkt IV załącznika nr 1 do umowy. Pozwany był zobowiązany m. in. do decydowania

o dopuszczeniu do stosowania lub odrzucenia materiałów i wszystkich elementów

i urządzeń przewidzianych do realizacji robót (ust. 4), zajmowania stanowiska

w sprawie przeprowadzenia niezbędnych ekspertyz i badań technicznych

(ust. 6 lit. b). Dodatkowo zgodnie z ust. 7 pkt IV załącznika nr 1 do umowy pozwany

był upoważniony m.in. do podejmowania decyzji o dopuszczeniu do użycia

materiałów posiadających atest producenta i zgłaszania zamawiającemu

(powodowi) zlecania wykonawcy przeprowadzania dodatkowych badań materiałów

budzących wątpliwości co do jakości.

Na mocy umowy pozwany był zatem zobowiązany m.in. do akceptacji

i wyrażania zgody na stosowanie przez wykonawcę materiałów i rozwiązań

zamiennych, co zostało szczegółowo zreferowane przez Sądy meriti. Ponosił też

pełną odpowiedzialność względem powoda, jak i bezpośrednio względem osób

trzecich, za wszystkie szkody wyrządzone wskutek niewykonania lub nienależytego

I CSK 1868/25

5

wykonania umowy (§ 2 ust. 7 umowy). Istota sporu sprowadzała się zaś do oceny

czy pozwany dochował należytej staranności przy realizacji obowiązków

wynikających z pełnienia funkcji inspektora nadzoru. Jak wynika ze zgromadzonego

w sprawie materiału dowodowego, wykonawca przedłożył liczne dowody celem

wykazania, że proponowane rozwiązanie zamienne w zakresie sufitu

podwieszanego stanowi rozwiązanie równoważne względem rozwiązania

przedstawionego w projekcie. Składały się na nie m.in. stanowisko projektantki

sprawującej nadzór autorski, ekspertyzy trzech niezależnych, zewnętrznych

podmiotów, certyfikaty, atesty higieniczne, oświadczenie producenta, wykaz

placówek służby zdrowia, w których zastosowano odnośne rozwiązanie zamienne,

stanowisko kierownika budowy itd. Jak wynika z dokonanych w sprawie ustaleń,

uzyskanie opinii ITB nie było możliwe ze względu na odpowiedź odmowną. ITB

poinformował, że nie może wskazywać systemów sufitowych podwieszanych ani

porównywać ich właściwości w kontekście wyboru oferenta dla potrzeb inwestycji.

Pomimo zgromadzonej, obszernej dokumentacji inspektor nadzoru obstawał

przy negatywnym stanowisku co do możliwości przyjęcia, że alternatywne sufity

stanowią „rozwiązanie równoważne” w rozumieniu umowy, w zasadzie opierając je

na subiektywnym przeświadczeniu, niepopartym dowodami. Skutkowało to

powstaniem szkody po stronie powoda i stanowiło podstawę do zasądzenia na jego

rzecz odszkodowania za nienależyte wykonanie umowy z 13 sierpnia 2014 r.

o pełnienie nadzoru inwestorskiego.

Z przytoczonych względów należało odmówić przyjęcia skargi kasacyjnej

do rozpoznania (art. 3989 § 2 k.p.c.).

O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono zgodnie z art. 98 § 1,

11 i 3 w związku z art. 99 k.p.c. i § 2 pkt 7, § 10 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia Ministra

Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności

radców prawnych.

Agnieszka Jurkowska-Chocyk

A.G.

I CSK 1868/25

6

[a.ł]