Miasto nie dostanie rozpoznania skargi kasacyjnej i zapłaci spółce 5400 zł kosztów

Miasto […] wniosło skargę kasacyjną od wyroku Sądu Apelacyjnego w

Warszawie z 26 lutego 2026 r., zaskarżając ten wyrok w całości, wnosząc o jego

uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.

W uzasadnieniu wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania

skarżący powołał się na istotne zagadnienie prawne: Czy sąd, któremu sprawa

została przekazana do ponownego rozpoznania związany jest wykładnią dokonaną

w tej sprawie przez Sąd Najwyższy, gdy ukształtowała się linia orzecznicza, w

świetle której wykładnia dokonana przez Sąd Najwyższy nie jest aktualna?

I CSK 1982/26

2

W odpowiedzi na skargę kasacyjną pozwany wniósł o odmowę jej przyjęcia

do rozpoznania i zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Istotnym zagadnieniem prawnym w rozumieniu art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c. jest

zagadnienie nowe, nierozwiązane dotychczas w orzecznictwie, którego wyjaśnienie

może przyczynić się do rozwoju prawa. Zagadnienie prawne powinno, przede

wszystkim, być sformułowane w oparciu o okoliczności mieszczące się w stanie

faktycznym sprawy wynikającym z dokonanych przez sąd ustaleń, a jednocześnie

być przedstawione w sposób ogólny i abstrakcyjny tak, aby umożliwić Sądowi

Najwyższemu udzielenie uniwersalnej odpowiedzi, niesprowadzającej się do samej

subsumpcji i rozstrzygnięcia konkretnego sporu. Skarżący powinien przedstawić

możliwe rozbieżne interpretacje prawne i racje jurydyczne stojące za każdą z nich,

powołać adekwatne poglądy orzecznictwa i doktryny. Tylko wówczas możliwe jest

przyjęcie, że istnieje zagadnienie prawne wymagające rozstrzygnięcia przez Sąd

Najwyższy.

Przede wszystkim skarżący nie przytoczył żadnych argumentów, które

miałoby przemawiać za odstąpieniem od wynikającego z art. 39820 k.p.c. związania

Sądu Najwyższego wykładnią prawa sformułowaną w poprzednim orzeczeniu

kasatoryjnym – wyroku z 12 marca 2025 r., II CSKP 918/23. Zgodnie z powyższym

przepisem sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią

prawa dokonaną w tej sprawie przez Sąd Najwyższy; nie można oprzeć skargi

kasacyjnej od orzeczenia wydanego po ponownym rozpoznaniu sprawy na

podstawach sprzecznych z wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Sąd

Najwyższy. Przyjmuje się powszechnie, że moc wiążąca dokonanej w ten sposób

wykładni obejmuje również Sąd Najwyższy przy rozpoznawaniu kolejnej skargi

(zob. m.in. wyroki SN: z 25 marca 2004 r., III CK 335/02; z 9 lutego 2005 r., II CK

413/04; z 21 maja 2010 r., II CSK 628/09; z 27 marca 2019 r., V CSK 68/18; z 6

czerwca 2023 r., II CSKP 1160/22).

Argumentacja skarżącego koncentruje się jedynie wokół wykazania, że po

wydaniu przez Sąd Najwyższy poprzedniego wyroku kasatoryjnego doszło do

utrwalenia linii orzeczniczej sprzecznej z wykładnią art. 129 ustawy z dnia 27

I CSK 1982/26

3

kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska sformułowaną w tym wyroku. Skarżący

ograniczył się do przytoczenia sygnatur orzeczeń, w których przyjęto odmienną

wykładnię i stwierdzenia, że wykładnia dokonana w wyroku z 12 marca 2025 r., II

CSKP 918/23, nie jest już aktualna. Ponadto stwierdził, że „[z]agadnienie powyższe

jest istotne, dotyczy bowiem kolizji zasady podporządkowania i związania, z zasadą

pewności prawa oraz równego traktowania obywateli zapewnioną przez

ujednoliconą linię orzeczniczą” (s. 4 skargi kasacyjnej). To jedno zdanie,

uzasadniające odstąpienie do stosowania art. 39820 k.p.c., nie zostało jednak w

skardze rozwinięte.

Skarżący nie dostrzegł przy tym, że w orzecznictwie wskazano już

przesłanki, które „zwalniają” Sąd Najwyższy ze związania wykładnią prawa

sformułowaną we wcześniej wydanym orzeczeniu kasatoryjnym. Są to m.in. zmiana

stanu faktycznego (wyrok SN z 9 lipca 1998 r., I PKN 226/98, OSNP 1999, nr 15,

poz. 486) i dokonanie przez Sąd Najwyższy, po uchyleniu zaskarżonego

orzeczenia i przekazaniu sprawy do ponownego rozpoznania, odmiennej wykładni

prawa w uchwale mającej moc zasady prawnej (wyrok SN z 10 sierpnia 2007 r., III

UK 23/07, OSNP 2008, nr 19-20, poz. 298). W konsekwencji należy podzielić

pogląd, że możliwość odstąpienia od wykładni prawa dokonanej przez Sąd

Najwyższy w uzasadnieniu wyroku uchylającego jest dopuszczalna tylko w razie

następczej zmiany stanu faktycznego lub prawnego. Jako zmianę stanu prawnego

traktuje się również odmienną wykładnię wynikającą z późniejszej uchwały Sądu

Najwyższego, która ma moc zasady prawnej, uchwały pełnego składu, składu

połączonych izb oraz składu całej izby, a także w wypadku stwierdzenia przez

Trybunał Konstytucyjny niezgodności z Konstytucją przepisu prawa, który stanowił

podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia (zob. wyrok SN z 26 listopada 2004 r., V

CK 270/04). Zmiany stanu prawnego nie stanowi natomiast wydanie przez Sąd

Najwyższy uchwały w składzie powiększonym, która jest jedynie interpretacją

prawa i nie ma charakteru powszechnie wiążącego. Sąd Najwyższy nie jest

związany swoim poglądem prawnym wyrażonym w uzasadnieniu uchylonego

wyroku tylko wtedy, gdy późniejszej uchwale dotyczącej identycznego zagadnienia

nadano moc zasady prawnej (postanowienie SN z 5 października 2018 r., I CSK

632/17).

I CSK 1982/26

4

Przytoczone przez skrzącego zagadnienie prawne zostało już więc

w dotychczasowym orzecznictwie rozstrzygnięte, a w skardze nie ma argumentów

przekonujących o konieczności ponownej wypowiedzi Sądu Najwyższego w tym

przedmiocie.

Z tych względów Sąd Najwyższy na podstawie art. 3989 § 1 k.p.c. odmówił

przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i zgodnie z art. 98 § 1 i 3 w zw. z art. 99

k.p.c. oraz § 10 ust. 4 pkt 2 w zw. z § 2 pkt 7 rozporządzenia Ministra

Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności

radców prawnych obciążył skarżącego kosztami postępowania kasacyjnego.

(D.Z.)

[a.ł]