SN nie przyjął skargi banku w kredycie frankowym, bank zapłaci kosztów kasacji

Pozwany Bank S.A. w W. (poprzednio: Bank1 S.A. w W.) wniósł skargę

kasacyjną od wyroku Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu z 10 marca 2026 r., sygn.

akt V ACa 502/25.

Powodowie wnieśli o odmowę przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania oraz

o zasądzenie na ich rzecz kosztów postępowania kasacyjnego.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c. Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną

do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje

potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości

lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność

postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Tylko na tych

przesłankach Sąd Najwyższy może oprzeć rozstrzygnięcie o przyjęciu lub odmowie

przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.

Dopuszczenie i rozpoznanie skargi kasacyjnej ustrojowo i procesowo

jest uzasadnione jedynie w tych sprawach, w których mogą być zrealizowane

jej funkcje publicznoprawne. Zatem nie w każdej sprawie, skarga kasacyjna może

być przyjęta do rozpoznania. Sąd Najwyższy nie jest trzecią instancją sądową

i nie rozpoznaje sprawy, a jedynie skargę, będącą szczególnym środkiem

zaskarżenia. W judykaturze Sądu Najwyższego, odwołującej się do orzecznictwa

Europejskiego Trybunału Praw Człowieka w Strasburgu, jeszcze w okresie

obowiązywania kasacji zostało utrwalone stanowisko, że ograniczenie dostępności

i dopuszczalności kasacji nie jest sprzeczne z Konstytucją RP, ani z wiążącymi

Polskę postanowieniami konwencji międzynarodowych (zob. uzasadnienie uchwały

składu 7 sędziów SN z 17 stycznia 2001 r., III CZP 49/00, OSNC 2001, Nr 4,

poz. 53). Podstawowym celem postępowania kasacyjnego jest ochrona interesu

publicznego przez zapewnienie jednolitości wykładni oraz wkład Sądu Najwyższego

w rozwój prawa i jurysprudencji (zob. postanowienie SN z 4 lutego 2000 r., II CZ

178/99, OSNC 2000, nr 7-8, poz. 147).

I CSK 2017/26

3

Wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania skarżący oparł

na przesłankach uregulowanych w art. 3989 § 1 pkt 1 i 2 k.p.c. Przesłanki te

nie zostały jednak spełnione.

Według ugruntowanego orzecznictwa Sądu Najwyższego, przedstawienie

okoliczności uzasadniających rozpoznanie skargi kasacyjnej ze względu

na przesłankę istotnego zagadnienia prawnego polega na sformułowaniu

tego zagadnienia i wskazaniu argumentów, które prowadzą do rozbieżnych ocen.

Musi przy tym chodzić o zagadnienie nowe, dotychczas nierozpatrywane

w judykaturze, które zarazem ma znaczenie dla rozpoznania wniesionej skargi

kasacyjnej oraz innych podobnych spraw (por. postanowienia SN z: 10 maja 2001 r.,

II CZ 35/01, OSNC 2002, nr 1, poz.11, z 11 stycznia 2002, III CKN 570/01, OSNC

2002, nr 12, poz. 151, z 21 czerwca 2016 r., V CSK 21/16, z 15 czerwca 2016 r.,

V CSK 4/16).

Istotne zagadnienie prawne skarżący upatruje w konieczności rozstrzygnięcia:

czy nie zachodzi brak legitymacji procesowej po stronie powodowej, o której mowa

w art. 73 § 2 k.p.c. w sytuacji gdy dwóch kredytobiorców może wystąpić

z roszczeniem przeciwko Bankowi o ustalenie nieważności umowy kredytu, podczas

gdy umowę kredytu zawarło czterech kredytobiorców, dwóch zostało zwolnionych

z długu, a ustalenie przez Sąd w wyroku nieważności umowy kredytu powoduje

powrót do sytuacji stron jak gdyby nigdy nie zawarły Umowy kredytu i są

zobowiązane zwrócić sobie wszystko co świadczyły w związku z wykonywaniem

nieważnej umowy kredytu?; czy na etapie oceny możliwości obowiązywania umowy

po usunięciu postanowienia abuzywnego, tj. na etapie poprzedzającym etap

zastępowania postanowienia abuzywnego przepisem dyspozytywnym, o którym

mowa w orzeczeniach Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej C-26/13, C-

260/18 i C - 932/19, dopuszczalne jest ustalenie treści umowy (stosunku prawnego)

w zakresie, który był regulowany przez abuzywną normę, na podstawie art. 65 § 1

i 2 lub art. 56 k.c. w zw. z art. 41 ustawy - Prawo wekslowe lub art. 56 w zw. art. 358

§ 2 k.c. lub art. 56 k.c. w zw. ze szczegółowo powołanymi innymi przepisami,

z których na zasadzie analogii iuris lub analogii legis wynika, że w polskim prawie

obowiązuje generalna norma, zgodnie z którą wartość waluty obcej określa się

według kursu średniego NBP; czy oceniając możliwości obowiązywania umowy

kredytu indeksowanego do CHF, po usunięciu postanowienia abuzywnego zgodnie

I CSK 2017/26

4

z prawem krajowym, należy brać pod uwagę stan prawny z: dnia zawarcia umowy,

dnia powstania sporu, czy dnia orzekania; czy jeżeli bez abuzywnego postanowienia

umowa kredytu indeksowanego do CHF nie może obowiązywać, to dochodzi

do automatycznej jego subsumpcji normą dyspozytywną, o ile tylko zastosowanie

środków krajowych zapewnia doprowadzenie do sytuacji jaka miałaby miejsce,

gdyby umowa nie zawierała takiego abuzywnego postanowienia; czy art. 358 § 2

k.p.c. stanowi szczegółowy przepis dyspozytywny, który znajduje zastosowanie

z mocy prawa (automatycznie) w miejsce abuzywnej klauzuli kursowej określającej

sposób ustalania kursu CHF, na potrzeby operacji związanych z indeksowaniem

przy wypłacie i przy spłacie kredytu; czy rozważając unieważnienie umowy o kredyt

indeksowany do waluty obcej na skutek uznania, że postanowienia odsyłające

do tabeli kursów (klauzula kursowa) mają charakter niedozwolony należy mieć

na względzie wyłącznie oświadczenie kredytobiorcy, czy badać również,

czy określone rozstrzygnięcie prowadzi do zrealizowania celu dyrektywy Rady 93/13

z dnia 5 kwietnia 1993 r. w sprawie nieuczciwych warunków w umowach

konsumenckich?

Potrzebę wykładni przepisów skarżący łączył z art. 385 1 § 1 i 2 k.c.

wywołujących rozbieżności w orzecznictwie dotyczące tego, które postanowienia

charakterystyczne dla umów kredytu indeksowanych do franka szwajcarskiego są

abuzywne, w przypadku stwierdzenia przez sąd, że uprawnienie banku do ustalania

kursu franka szwajcarskiego narusza rażąco interesy konsumenta i jest niezgodne z

dobrymi obyczajami: czy abuzywna jest wówczas wyłącznie Klauzula Kursowa

określająca sposób ustalenia wartości franka szwajcarskiego, czy też wszystkie

postanowienia dotyczące indeksacji kredytu, tj. Klauzula Kursowa i Klauzula Ryzyka

Walutowego stanowiąca, że wysokość zobowiązań z umowy kredytu zależna jest

od zmiennej na przestrzeni obowiązywania umowy wartości waluty obcej?

Podnoszone we wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania kwestie

prawne i wątpliwości interpretacyjne zostały już wyjaśnione w orzecznictwie

(zob. m.in. postanowienia SN wydane w sprawach I CSK 2225/23, I CSK 2268/23,

I CSK 2291/23 i I CSK 2334/23 oraz wyroki w sprawach II CSKP 957/23,

II CSKP 1002/23, II CSKP 1956/22, II CSKP 2164/22 i II CSKP 2295/22).

Problem sformułowany przez skarżącego w zakresie skutków uznawania

postanowień umownych za abuzywne i możliwości zastąpienia takich postanowień

I CSK 2017/26

5

przepisami dyspozytywnymi czy dotyczący niejednoznaczności postanowień

w zakresie oszacowania kwoty kredytu również został wyjaśniony. Trafność

i aktualność przyjętej przez sądy powszechne oceny sprawy potwierdza pogląd,

wyrażony w uchwale pełnego składu Izby Cywilnej Sądu Najwyższego z 25 kwietnia

2024 r., III CZP 25/22. W orzeczeniu tym wyjaśniono m.in., że w razie uznania,

iż postanowienie umowy kredytu indeksowanego, odnoszące się do sposobu

określania kursu waluty obcej stanowi niedozwolone postanowienie umowne

i nie jest wiążące, w obowiązującym stanie prawnym nie można przyjąć, że miejsce

tego postanowienia zajmuje inny sposób określenia kursu waluty obcej wynikający

z przepisów prawa lub zwyczajów.

Ponadto wskazać należy, że kwestia współuczestnictwa koniecznego

kredytobiorców w sprawie o ustalenie nieważności umowy kredytu została

już wyjaśniona w orzecznictwie Sądu Najwyższego. W uchwale z 19 października

2023 r., III CZP 12/23 wskazano, że w sprawie przeciwko bankowi o ustalenie

nieważności umowy kredytu nie zachodzi po stronie powodowej współuczestnictwo

konieczne wszystkich kredytobiorców.

Skarżący nie przedstawił przekonujących od razu, widocznych prima facie,

twierdzeń wykazujących racje podważające rozstrzygnięcie poddane krytyce

i zaskarżeniu.

Z powyższych przyczyn Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej

do rozpoznania, na podstawie art. 3989 § 2 k.p.c.

O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono zgodnie z art. 98 § 1,11 i 3

k.p.c. w zw. z § 2 pkt 7, § 10 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości

z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych.

(K.W.)

[SOP]