Bank nie przejdzie do rozpoznania skargi w sporze o kredyt, zapłaci klientowi 5400 zł kosztów

Wyrokiem z 21 grudnia 2023 r. Sąd Apelacyjny w Warszawie oddalił apelację

pozwanego od wyroku Sądu Okręgowego w Warszawie z 23 czerwca 2022 r.,

w którym Sąd ustalił nieważność łączącej powódkę i pozwanego umowy kredytu

oraz zasądził od pozwanego na rzecz powódki zwrot kwot nienależnie

świadczonych na podstawie tej umowy.

I CSK 2069/24

2

Pozwany wniósł skargę kasacyjną od wyroku Sądu Apelacyjnego,

zaskarżając ten wyrok w całości. Wskazał, że w sprawie istnieje potrzeba wykładni

przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących

rozbieżności w orzecznictwie sądów, tj. art. 3851 § 1 i 2 k.c., w zakresie, w jakim

odnosi się on do skutków uznania postanowień umownych za abuzywne

i możliwości zastąpienia takich postanowień przepisami dyspozytywnymi. Powołał

się także na występujące w sprawie istotne zagadnienie prawne, w ramach którego

pyta, czy brak możliwości oszacowania kwoty, którą strona umowy będzie

świadczyć w przyszłości stanowi per se o niejednoznaczności tego postanowienia

umownego, a w konsekwencji, czy postanowienie takie powinno podlegać badaniu

pod kątem abuzywności.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną powódka wniosła m.in. o odmowę

przyjęcia skargi do rozpoznania oraz zasądzenie od pozwanego na jej rzecz

kosztów postępowania kasacyjnego według norm przepisanych.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie

występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów

prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności

w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna

jest oczywiście uzasadniona (art. 3989 § 1 k.p.c.).

Sąd Najwyższy nie dostrzega potrzeby dokonania wykładni przywołanych

przez skarżącego przepisów, gdyż w zakresie, w jakim dotyczy to rozpoznawanej

sprawy, nie budzą one już poważnych wątpliwości. Po pierwsze, w orzecznictwie

Sądu Najwyższego utrwalony jest pogląd, zgodnie z którym postanowienia

uprawniające bank do jednostronnego określania kursu waluty wiążącego drugą

stronę umowy kredytu, są nietransparentne, ponieważ pozostawiają pole do

arbitralnego działania banku, a równocześnie obarczają kredytobiorcę

nieprzewidywalnym ryzykiem. W konsekwencji, jeżeli zostały one zamieszczone

w umowie zawartej z konsumentem, mają charakter niedozwolonych postanowień

umownych i nie wiążą konsumenta (zob. uchwałę pełnego składu Izby Cywilnej

I CSK 2069/24

3

Sądu Najwyższego z 25 kwietnia 2024 r., III CZP 25/22, OSNC 2024, nr 12, poz.

118, i przywołane tam orzecznictwo).

Po drugie, Sąd Najwyższy w uchwale pełnego składu Izby Cywilnej Sądu

Najwyższego z 25 kwietnia 2024 r., III CZP 25/22, przesądził, że w razie uznania,

że postanowienie umowy kredytu indeksowanego lub denominowanego odnoszące

się do sposobu określania kursu waluty obcej stanowi niedozwolone postanowienie

umowne i nie jest wiążące, w obowiązującym stanie prawnym nie można przyjąć,

że miejsce tego postanowienia zajmuje inny sposób określenia kursu waluty obcej

wynikający z przepisów prawa lub zwyczajów. Na podstawie art. 87 § 1 ustawy

o Sądzie Najwyższym uchwała ta ma moc zasady prawnej i wiąże Sąd Najwyższy

w niniejszej sprawie.

Po trzecie, w punkcie drugim przywołanej uchwały z 25 kwietnia 2024 r.,

III CZP 25/22, przesądzono, że w razie niemożliwości ustalenia wiążącego strony

kursu waluty obcej w umowie kredytu indeksowanego lub denominowanego umowa

nie wiąże także w pozostałym zakresie.

Z kolei powołanie się na istotne zagadnienie prawne wymaga sformułowania

problemu prawnego i wykazania, że ma on precedensowy charakter oraz znaczenie

dla rozwoju prawa (zob. postanowienia SN: z 13 lipca 2007 r., III CSK 180/07; z 10

kwietnia 2014 r., IV CSK 623/13; z 2 grudnia 2014 r., II CSK 376/14; z 9 kwietnia

2015 r., V CSK 547/14, i z 6 lutego 2026 r., I CSK 719/25).

Nie można uznać, by sformułowane przez skarżącego zagadnienie miało

charakter istotny. W orzecznictwie Sądu Najwyższego wskazano już bowiem, że

nie można za jednoznaczne uznać takich postanowień umowy, w których

przypadku konsument nie ma możliwość łatwej oceny rozmiarów swojego

świadczenia i jego relacji do rozmiarów świadczenia drugiej strony. Z tą sytuacją

mamy do czynienia w przypadku klauzuli przeliczeniowej. Nie można bowiem

uznać, aby konsument był w stanie oszacować, w oparciu o jednoznaczne

i zrozumiałe kryteria, wypływające dla niego z umowy konsekwencje ekonomiczne

(zob. wyrok SN z 27 sierpnia 2025 r., II CSKP 180/24, i z 21 października 2025 r.,

II CSKP 138/24). W rezultacie klauzule przeliczeniowe jako sformułowane

w sposób niejednoznaczny podlegają ocenie pod kątem abuzywności.

I CSK 2069/24

4

Z tych przyczyn należało odmówić przyjęcia skargi kasacyjnej do

rozpoznania (art. 3989 § 2 k.p.c.).

O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 98 § 1,

11, 3 i 4 w zw. z § 10 ust. 4 pkt 2, § 2 pkt 7 oraz § 20 rozporządzenia Ministra

Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności

adwokackie.

Marcin Krajewski

(E.M.)

[SOP]