Sąd Najwyższy nie przyjął kasacji powódki w sporze o milion złotych z spółdzielnią

Wyrokiem z 15 września 2022 r. Sąd Okręgowy w Toruniu oddalił powództwo

W. R. przeciwko Spółdzielni Mieszkaniowej „C.” w N. nad N., T. K. i W. K. o zapłatę

1 000 000 zł.

Wyrokiem z 28 sierpnia 2024 r. Sąd Apelacyjny w Gdańsku oddalił apelację

powódki.

W skardze kasacyjnej powódka, jako uzasadnienie wniosku

o przyjęcie skargi do rozpoznania, wskazała na przesłanki przedsądu przewidziane

w art. 3989 § 1 pkt 3 i 4 k.p.c.

Zdaniem skarżącej w sprawie zachodzi nieważność postępowania, a skarga

kasacyjna jest oczywiście uzasadniona.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

W judykaturze już wielokrotnie wypowiadano się na temat charakterystyki

skargi kasacyjnej (zob. postanowienie SN z 13 czerwca 2018 r., II CSK 71/18).

Wskazano tam m.in., że skarga kasacyjna została ukształtowana w przepisach

kodeksu postępowania cywilnego jako nadzwyczajny środek zaskarżenia,

nakierowany na ochronę interesu publicznego przez zapewnienie rozwoju prawa,

jednolitości orzecznictwa oraz prawidłowej wykładni, a także w celu usunięcia

z obrotu prawnego orzeczeń wydanych w postępowaniu dotkniętym nieważnością

lub oczywiście wadliwych, nie zaś jako ogólnie dostępny środek zaskarżenia

orzeczeń umożliwiający rozpoznanie sprawy w kolejnej instancji sądowej.

Koniecznej selekcji skarg pod kątem realizacji tego celu służy instytucja tzw.

przedsądu, ustanowiona w art. 3989 k.p.c., w ramach której Sąd Najwyższy dokonuje

wstępnej oceny skargi kasacyjnej. Ten etap postępowania przed Sądem

Najwyższym jest ograniczony - co należy podkreślić - wyłącznie do zbadania

przesłanek przewidzianych w art. 3989 § 1 pkt 1 - 4 k.p.c., nie zaś merytorycznej

oceny skargi kasacyjnej. W razie spełnienia co najmniej jednej z tych przesłanek,

przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania jest usprawiedliwione.

Powódka nie wykazała, aby w sprawie zachodziła nieważność postępowania,

na którą powołuje się w skardze kasacyjnej. W szczególności, przedstawiona przez

I CSK 2143/26

3

nią argumentacja nie wskazuje na wystąpienie żadnej z przesłanek nieważności

postępowania określonych w art. 379 k.p.c. Samo powołanie się na uchybienia

procesowe, bez wykazania, że miały one charakter kwalifikowany i skutkowały

zaistnieniem jednej z ustawowych przyczyn nieważności, nie jest wystarczające dla

przyjęcia, iż postępowanie dotknięte było nieważnością. Skarżąca nie wykazała

również, aby wskazywane przez nią okoliczności pozbawiły ją możności obrony jej

praw lub w inny sposób odpowiadały którejkolwiek z przesłanek przewidzianych

w art. 379 k.p.c. W konsekwencji powołanie się na nieważność postępowania nie

mogło uzasadniać przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.

Skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona, w rozumieniu art. 3989 § 1 pkt

4 k.p.c., gdy w sprawie doszło do kwalifikowanego: oczywistego naruszenia prawa,

widocznego od razu, przy wykorzystaniu podstawowej wiedzy prawniczej, bez

potrzeby głębszej analizy. Konieczne było zatem wykazanie, że Sąd drugiej instancji

w sposób oczywisty naruszył przepis jasny i jednoznaczny, którego wykładnia

i stosowanie nie budzi żadnych wątpliwości (zob. m.in. postanowienia SN: z 8 marca

2002 r. I PKN 34/01, OSNP 2004, nr 6, poz. 100; z 10 stycznia 2003 r., V CZ 187/02,

OSNC 2004, nr 3, poz. 49 i z 11 stycznia 2008 r. I UK 285/07).

Wywody zawarte w uzasadnieniu wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do

rozpoznania, sprowadzają się do polemiki z zaskarżonym orzeczeniem, nie zaś

wykazania, że przy jego ferowaniu popełniono uchybienia w zakresie stosowania

prawa, które miały charakter kwalifikowany i nie podlegały różnym ocenom.

Uzasadnienie wniosku stanowi w istocie próbę zaangażowania Sądu Najwyższego

do kolejnej weryfikacji instancyjnej prawidłowości dokonania przez Sąd drugiej

instancji ustaleń faktycznych i oceny prawnej w sprawie, co nie jest celem

postępowania kasacyjnego i nie może skutecznie uzasadniać wniosku o przyjęcie

skargi kasacyjnej do rozpoznania ze względu na przesłankę przedsądu przewidzianą

w art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c.

Biorąc to pod uwagę Sąd Najwyższy, na podstawie art. 3989 § 2 k.p.c.,

odmówił przyjęcia do rozpoznania skargi kasacyjnej, nie znajdując też okoliczności,

które obowiązany jest brać pod uwagę z urzędu w ramach przedsądu.

O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 98 § 1 i

99 w związku z art. 108 § 1, art. 391 § 1 i art. 39821 k.p.c.

I CSK 2143/26

4

O kosztach pełnomocnika z urzędu orzeczono na podstawie § 8 pkt 7 w zw.

z § 16 ust. 4 pkt 2 w zw. z § 3 i § 4 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości

z dnia 14 maja 2024 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa albo jednostki

samorządu terytorialnego kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę

prawnego z urzędu.

[S.J.]

[a.ł]