SN odmówił przyjęcia skargi banku i zasądził od niego po 900 zł kosztów dla klientów

Strona pozwana, Bank spółka akcyjna w W., wywiodła skargę kasacyjną od

wyroku

Sądu

Apelacyjnego

w Warszawie z 16 stycznia 2025 r., wydanego w sprawie z powództwa M.K., H.K. i

M.K.1 o zapłatę i ustalenie.

I CSK 2182/25

2

Uzasadniając wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania bank

wskazał na jej oczywistą zasadność, polegającą na uznaniu, że umowa kredytu

może być jednocześnie rozpatrywana w oparciu o art. 3531 k.c. i art. 3851 § 1 k.c.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie

występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów

prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności

w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna

jest oczywiście uzasadniona (art. 3989 § 1 k.p.c.).

Skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona, gdy dla przeciętnego

prawnika z samej treści skargi – bez pogłębionej analizy i jurydycznych dociekań –

w sposób jednoznaczny wynika, że wskazane w niej podstawy zasługują na

uwzględnienie z uwagi na kwalifikowany charakter naruszenia przepisów prawa.

Przyczyna przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, jaką jest jej oczywista

zasadność, może dotyczyć jedynie przepisów prawa niepodlegających różnej

wykładni i niepozostawiających sądowi swobody oceny. Chodzi przy tym

o wykładnię w oczywisty, dostrzegalny już prima facie sposób sprzeczną z jednolitą

i ugruntowaną wykładnią skonkretyzowanego przepisu, przyjmowaną

w orzecznictwie i nauce prawa (zob. m.in. postanowienia SN: z 21 maja 2025 r.,

I CSK 558/24; z 26 marca 2025 r., I CSK 3537/23; z 30 stycznia 2025 r.,

I CSK 3814/23; z 31 grudnia 2024 r., I CSK 1853/23; z 20 listopada 2024 r.,

I CSK 2892/23; z 14 września 2023 r., I CSK 518/23; z 27 lipca 2023 r.,

I CSK 5328/22).

Analiza skargi kasacyjnej prowadzi do wniosku, że przesłanka

z art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. nie została spełniona. Pozwany bank pod pozorem

oczywistej zasadności w istocie pyta o trafność stanowiska Sądu Apelacyjnego

wyrażonego w związku z rozstrzygnięciem tej konkretnej sprawy. Przedstawił

wyłącznie własne stanowisko, polemizując z niekorzystnym dla niego

rozstrzygnięciem Sądu drugiej instancji.

I CSK 2182/25

3

Poza tym należy zauważyć, że Sąd Najwyższy w uchwale całego składu Izby

Cywilnej z 25 kwietnia 2024 r., III CZP 25/22, OSNC 2024, nr 12, poz. 118,

ugruntował dotychczasową linię orzeczniczą i przyjął że:

1. W razie uznania, że postanowienie umowy kredytu indeksowanego lub

denominowanego odnoszące się do sposobu określania kursu waluty obcej stanowi

niedozwolone postanowienie umowne i nie jest wiążące, w obowiązującym stanie

prawnym nie można przyjąć, że miejsce tego postanowienia zajmuje inny sposób

określenia kursu waluty obcej wynikający z przepisów prawa lub zwyczajów.

2. W razie niemożliwości ustalenia wiążącego strony kursu waluty obcej

w umowie kredytu indeksowanego lub denominowanego umowa nie wiąże także

w pozostałym zakresie.

3. Jeżeli w wykonaniu umowy kredytu, która nie wiąże z powodu

niedozwolonego charakteru jej postanowień, bank wypłacił kredytobiorcy całość lub

część kwoty kredytu, a kredytobiorca dokonywał spłat kredytu, powstają

samodzielne roszczenia o zwrot nienależnego świadczenia na rzecz każdej ze

stron.

4. Jeżeli umowa kredytu nie wiąże z powodu niedozwolonego charakteru jej

postanowień, bieg przedawnienia roszczenia banku o zwrot kwot wypłaconych

z tytułu kredytu rozpoczyna się co do zasady od dnia następującego po dniu,

w którym kredytobiorca zakwestionował względem banku związanie

postanowieniami umowy.

5. Jeżeli umowa kredytu nie wiąże z powodu niedozwolonego charakteru jej

postanowień, nie ma podstawy prawnej do żądania przez którąkolwiek ze stron

odsetek lub innego wynagrodzenia z tytułu korzystania z jej środków pieniężnych

w okresie od spełnienia nienależnego świadczenia do chwili popadnięcia

w opóźnienie co do zwrotu tego świadczenia.

Należy wskazać, że odstąpienie od zasady prawnej przyjętej przez skład

całej Izby Sądu Najwyższego jest zaś możliwe tylko przez wydanie kolejnej uchwały

w analogicznym składzie (art. 88 ustawy o SN).

I CSK 2182/25

4

Podkreślenia wymaga, że jeżeli w wykonaniu umowy kredytu, która nie

wiąże z powodu niedozwolonego charakteru jej postanowień, bank wypłacił

kredytobiorcy całość lub część kwoty kredytu, a kredytobiorca dokonywał spłat

kredytu, powstają samodzielne roszczenia o zwrot nienależnego świadczenia na

rzecz każdej ze stron (zob. postanowienie SN z 11 grudnia 2025 r., I CSK 3079/25).

Przepisy o niedozwolonych postanowieniach umownych wyprzedzają

w zakresie sankcji ewentualną sankcję nieważności określoną w art. 58 w zw. z art.

3531 k.c. a także wynikającą z możliwej sprzeczności z zasadami współżycia

społecznego (art. 58 § 2 k.c.). Dotyczy to zarówno niewystąpienia skutku

nieważności przy wprowadzeniu do umowy naruszającej naturę stosunku

zobowiązaniowego regulacji zasad ustalania kursów walut, jak wszelkich uchybień

w zakresie wypełnienia obowiązków informacyjnych związanych z ryzykiem

walutowym (na jakie narażany jest kredytobiorca), które również podlegają ocenie

w świetle norm dotyczących niedozwolonych postanowień umownych, nie zaś

zasad współżycia społecznego.

Konsekwencją uznania klauzuli za niedozwoloną w rozumieniu art. 3531 k.c.

może być upadek umowy równoznaczny z jej nieważnością ze skutkiem ex tunc,

w sytuacji, gdy bez klauzuli uznanej za niedozwoloną umowa nie może w dalszym

ciągu obowiązywać, a jednocześnie nie ma możliwości jej zastąpienia

dyspozytywnym przepisem prawa (zob. postanowienie SN z 5 maja 2026 r.,

I CSK 71/26).

Uznać zatem należy, że wskazane we wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej

przyczyny nie uzasadniają jej przyjęcia do rozpoznania.

Według Sądu Najwyższego, nie ma przy tym innych powodów

uzasadniających przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, w szczególności

nieważności postępowania (art. 3989 § 1 pkt 3 k.p.c.).

Z tej przyczyny Sąd Najwyższy na podstawie art. 3989 § 1 i 2 k.p.c. odmówił

przyjęcia skargi do rozpoznania. O kosztach postępowania kasacyjnego

rozstrzygnął zaś na podstawie art. 98 k.p.c. w zw. z art. 99 k.p.c. w zw. z § 10 ust. 4

pkt 2 i § 2 pkt 6 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za

czynności radców prawnych.

I CSK 2182/25

5

Adam Doliwa

(P.H.)

[SOP]