Sąd Najwyższy nie przyjął skargi spółdzielni i zasądził od niej 2700 zł kosztów

Pozwana, Spółdzielnia Mieszkaniowa L. w D., wywiodła skargę kasacyjną od

wyroku Sądu Apelacyjnego w Łodzi z 12 marca 2025 r., wydanego w sprawie z

powództwa Miasta i Gminy D. o rozwiązanie umowy użytkowania wieczystego.

Uzasadniając wniosek o przyjęcie skargi do rozpoznania skarżąca wskazała,

że w sprawie występują istotne zagadnienia prawne: „czy w przypadku, gdy

I CSK 2479/25

2

zawarta pod rządami ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczeniu

nieruchomości z 1985r. umowa o oddanie gruntu w użytkowanie wieczyste nie

zakreśla terminu ani precyzyjnie budynków lub urządzeń, które na tym gruncie

winny zostać wzniesione, przy czym użytkownik wieczysty zabudował grunt

częściowo zgodnie z jego przeznaczeniem, zaś organ nie skorzystał z uprawnień

określonych art. 6 ustawy z dnia 29 września 1990 o zmianie ustawy o gospodarce

gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz.U poz. 464 z p.zm), jak też

art. 220 ust. 1. ustawy o gospodarce nieruchomościami (Dz.U.2024 poz. 1145 t.j)

i nie zakreślił terminu zabudowy, możliwe jest rozwiązanie z powództwa organu

umowy o użytkowanie wieczyste w trybie art. 240 k.c. w zw. z art. 33 u.g.n.

w części z uwagi na brak zabudowy tej części.” oraz „czy w przypadku, gdy organ

administracyjny nie wydał decyzji, o której mowa w art. 6 ustawy z dnia

29 września 1990 o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu

nieruchomości (Dz.U poz. 464 z p.zm.), a następnie w art. 220 ustawy

o gospodarce nieruchomościami (Dz.U.2024 poz. 1145 t.j.), zaś sama umowa

o oddanie gruntu w użytkowanie wieczyste nie zakreślała terminu i nie określała

budynków lub urządzeń, które miały zostać wzniesione na tym gruncie- zasadne

jest zakreślenie przez ten organ terminu - odpowiedniego - do zabudowania całości

nieruchomości pod rygorem odstąpienia w części od umowy w trybie

art. 491 § 1 k.c. przy określeniu budynków i urządzeń, które mają zostać

wzniesione czy też organ uprawniony jest do wszczęcia postępowania w oparciu

o art. 240 k.c. w zw. z art. 33 u.g.n. bez zakreślenia dodatkowego terminu. na

oczywistą zasadność skargi polegającą na błędach Sądu drugiej instancji

w zakresie naruszenia przepisów prawa procesowego i materialnego”.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie

występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów

prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności

w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna

jest oczywiście uzasadniona (art. 3989 § 1 k.p.c.).

I CSK 2479/25

3

Istotnym zagadnieniem prawnym w rozumieniu art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c. jest

zagadnienie nowe, nierozwiązane dotychczas w orzecznictwie, którego wyjaśnienie

może przyczynić się do rozwoju prawa. Zagadnienie prawne powinno przede

wszystkim być sformułowane w oparciu o okoliczności mieszczące się w stanie

faktycznym sprawy wynikającym z dokonanych przez sąd ustaleń (zob.

postanowienie SN z 7 czerwca 2001 r., III CZP 33/01), a jednocześnie być

przedstawione w sposób ogólny i abstrakcyjny tak, aby umożliwić Sądowi

Najwyższemu udzielenie uniwersalnej odpowiedzi, niesprowadzającej się do samej

subsumpcji i rozstrzygnięcia konkretnego sporu (zob. postanowienia

SN: z 15 października 2002 r., III CZP 66/02; z 22 października 2002 r.,

III CZP 64/02, i z 5 grudnia 2008 r., III CZP 119/08). Konieczne jest przytoczenie

argumentów prawnych, które prowadzą do rozbieżnych ocen. Skarżący powinien

nie tylko wskazać przepis prawa (materialnego lub procesowego), którego dotyczy

zagadnienie, ale także przedstawić pogłębioną argumentację prawną w celu

wykazania, że zagadnienie jest istotne, a jego rozstrzygnięcie ma znaczenie dla

merytorycznego rozstrzygnięcia w jego sprawie (zob. m.in. postanowienia

SN: z 23 sierpnia 2007 r., I UK 134/07, i z 9 lutego 2011 r., III SK 41/10).

Skarga kasacyjna wnioskodawczyni nie zawiera argumentów

potwierdzających skuteczne wykazanie, że w sprawie zachodzi przesłanka ujęta

w art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c.

Przedstawione przez skarżącą zagadnienia prawne nie spełnia wymagań

z art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c., gdyż nie mają one charakteru uniwersalnego, o czym

przekonuje ich szczegółowość i silne powiązanie z konkretnym stanem faktycznym.

Wskazuje na to m.in. bezpośrednie odnoszenie się w ramach zagadnienia do

sytuacji wnioskodawczyni oraz podejmowanych w sprawie czynności. Oznacza to,

że znaczenie tych zagadnień nie wykracza poza niniejszą sprawę. W istocie

skarżąca nie dąży do rozstrzygnięcia abstrakcyjnych i uniwersalnych problemów

prawnych, ale weryfikacji trafności zaskarżonego rozstrzygnięcia.

Ponadto, Sądy meriti szczegółowo i wnikliwie ustaliły okoliczności posiadania

nieruchomości zgodnie z udziałem.

I CSK 2479/25

4

Podstawami skargi kasacyjnej nie mogą być objęte zarzuty błędnych ustaleń

faktycznych i oceny dowodów (art. 3983 § 3 k.p.c.), więc nie można z odwołaniem

się do nich kreować zagadnienia prawnego opartego na założeniu, że

w rzeczywistości miał miejsce stan faktyczny inny, niż ustalony przez sądy obu

instancji, czyli inny, niż stanowiący podstawę rozstrzygnięcia.

Analiza skargi kasacyjnej prowadzi do wniosku, że przesłanka

z art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c. nie została spełniona. Pozwana pod pozorem istotnych

zagadnień prawnych w istocie pyta o trafność stanowiska Sądu Apelacyjnego

wyrażonego w związku z rozstrzygnięciem tej konkretnej sprawy. Przedstawiła

wyłącznie własne stanowisko, polemizując z niekorzystnym dla niej

rozstrzygnięciem Sądu drugiej instancji.

Nie jest rzeczą Sądu Najwyższego ustalanie stanu faktycznego

i dopuszczanie w sprawie nowych dowodów. Skarżąca błędnie traktują skargę

kasacyjną jako trzecią instancję odwoławczą. Znamienne, że sądy obu instancji

wyczerpująco i wnikliwie odniosły się do przeprowadzonych dowodów. Sądy

szczegółowo ustaliły stan faktyczny, użytkowanie wieczyste, stan prawny

nieruchomości. Nadto Sądy w sposób wyczerpujący ustaliły także podział działek

i ich zabudowę.

Podkreślenia wymaga, że wywody zawarte w uzasadnieniu wniosku

o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, sprowadzają się do polemiki

z zaskarżonym orzeczeniem, nie zaś wykazania, że przy jego ferowaniu popełniono

uchybienia w zakresie stosowania prawa, które miały charakter kwalifikowany i nie

podlegały różnym ocenom.

Uzasadnienie wniosku stanowi w istocie próbę zaangażowania Sądu

Najwyższego do kolejnej weryfikacji instancyjnej prawidłowości dokonania przez

Sąd drugiej instancji ustaleń faktycznych i oceny prawnej w sprawie, co nie jest

celem postępowania kasacyjnego.

Podkreślenia wymaga, że Sąd Najwyższy wyjaśnił, że samo przekroczenie

określonego w umowie o oddanie gruntu w użytkowanie wieczyste terminu

zabudowy nieruchomości nie jest wystarczającą przesłanką do rozwiązania umowy;

niezbędne jest również ustalenie przyczyn niedopełnienia tego obowiązku przez

I CSK 2479/25

5

użytkowników wieczystych. Sąd Najwyższy podkreślił, że do rozwiązania umowy na

podstawie art. 240 k.c. nie jest wystarczające korzystanie przez wieczystego

użytkownika w sposób sprzeczny z przeznaczeniem gruntu określonym w umowie.

Konieczne jest spełnienie kryterium "oczywistej sprzeczności" sposobu korzystania

z nieruchomości, przy czym oznacza to nie tylko proste naruszenie warunków

umowy, ale naruszenie ewidentne, oczywiste i niczym nie usprawiedliwione oraz

ukierunkowane na złamanie warunków umowy (zob. postanowienie SN

z 10 stycznia 2023 r., I CSK 2007/22).

Sąd Najwyższy uznał, że nie ma innych przyczyn uzasadniających przyjęcie

skargi kasacyjnej do rozpoznania, w szczególności w postaci nieważności

postępowania (art. 3989 § 1 pkt 3 k.p.c.).

Z tej przyczyny Sąd Najwyższy na podstawie art. 3989 § 1 i 2 k.p.c. odmówił

przyjęcia skargi do rozpoznania. O kosztach postępowania kasacyjnego

rozstrzygnął zaś na podstawie art. 98 k.p.c. w zw. z art. 99 k.p.c. w zw. z § 10 ust. 4

pkt 2 i § 2 pkt 6 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za

czynności radców prawnych.

(P.H.)

[SOP]