Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi banku w sporze o nieważność kredytu hipotecznego

Wyrokiem z 19 listopada 2024 r. Sąd Okręgowy w Warszawie ustalił, że

umowa o kredyt hipoteczny z 13 listopada 2009 r. jest nieważna; zasądził od

pozwanego Bank AG w W. na rzecz powoda M. K. 76 405,48 zł wraz z odsetkami

ustawowymi za opóźnienie od dnia 6 sierpnia 2019 r. do dnia zapłaty oraz oddalił

powództwo w pozostałym zakresie.

Wyrokiem z 8 sierpnia 2025 r. Sąd Apelacyjny w Warszawie zmienił

zaskarżony wyrok w części, to jest w zakresie rozstrzygnięcia o kosztach i oddalił

apelację pozwanego w pozostałym zakresie.

W skardze kasacyjnej pozwany, jako uzasadnienie wniosku o przyjęcie skargi

do rozpoznania, wskazał na przesłanki przedsądu przewidziane w art. 3989 § 1 pkt 1

i 2 k.p.c.

Zdaniem skarżącego, w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, jak

również potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości

i wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

W judykaturze już wielokrotnie wypowiadano się na temat charakterystyki

skargi kasacyjnej (zob. postanowienie SN z 13 czerwca 2018 r., II CSK 71/18).

Wskazano tam m.in., że skarga kasacyjna została ukształtowana w przepisach

kodeksu postępowania cywilnego jako nadzwyczajny środek zaskarżenia,

nakierowany na ochronę interesu publicznego przez zapewnienie rozwoju prawa,

jednolitości orzecznictwa oraz prawidłowej wykładni, a także w celu usunięcia

z obrotu prawnego orzeczeń wydanych w postępowaniu dotkniętym nieważnością

lub oczywiście wadliwych, nie zaś jako ogólnie dostępny środek zaskarżenia

orzeczeń umożliwiający rozpoznanie sprawy w kolejnej instancji sądowej.

Koniecznej selekcji skarg pod kątem realizacji tego celu służy instytucja tzw.

przedsądu, ustanowiona w art. 3989 k.p.c., w ramach której Sąd Najwyższy dokonuje

wstępnej oceny skargi kasacyjnej. Ten etap postępowania przed Sądem

Najwyższym jest ograniczony - co należy podkreślić - wyłącznie do zbadania

przesłanek przewidzianych w art. 3989 § 1 pkt 1 - 4 k.p.c., nie zaś merytorycznej

I CSK 25/26

3

oceny skargi kasacyjnej. W razie spełnienia co najmniej jednej z tych przesłanek,

przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania jest usprawiedliwione.

Istotnym zagadnieniem prawnym w rozumieniu art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c. jest

zagadnienie objęte podstawami kasacyjnymi, doniosłe z punktu widzenia

rozstrzygnięcia sprawy i nierozwiązane dotąd w orzecznictwie, którego wyjaśnienie

może się przyczynić do rozwoju prawa. Powołanie się przez skarżącego na takie

zagadnienie wymaga jego sformułowania oraz uzasadnienia występowania

w sprawie (zob. postanowienia SN: z 28 listopada 2003 r., II CK 324/03; z 7 czerwca

2005 r., V CSK 3/05; z 13 lipca 2007 r., III CSK 180/07; z 22 listopada 2007 r., I CSK

326/07; z 26 września 2005 r., II PK 98/05; z 10 maja 2019 r., I CSK 627/18).

Powołanie się na przesłankę przedsądu przewidzianą w art. 3989 § 1 pkt 2

k.p.c. wymaga wskazania przepisu prawa, którego wykładnia budzi wątpliwości,

określenia zakresu koniecznej wykładni, wykazania, że wątpliwości interpretacyjne

mają poważny charakter i wymagają zajęcia stanowiska przez Sąd Najwyższy,

a jeżeli podstawą wniosku w tym zakresie jest twierdzenie o występujących

w orzecznictwie sądowym rozbieżnościach wynikających z dokonywania przez sądy

różnej wykładni przepisu, konieczne jest wskazanie rozbieżnych orzeczeń,

dokonanie ich analizy i wykazanie, że rozbieżność wynika z różnej wykładni przepisu

(zob. m.in. postanowienia SN: z 15 października 2002 r. II CZ 102/02; z 28 marca

2007 r., II CSK 84/07; z 11 stycznia 2008 r., I UK 283/07 i z 8 lipca 2008 r., I CSK

111/08).

Szczegółowa analiza sprawy prowadzi do wniosku, że powyższe przesłanki

nie zostały wykazane. W skardze kasacyjnej nie powołano argumentów, które

mogłyby świadczyć, że w sprawie spełniona została któraś z przesłanek przyjęcia

sprawy do rozpoznania, a przedstawione problemy prawne, dotyczące umowy

kredytu, zostały już rozstrzygnięte w uchwale składu całej Izby Cywilnej Sądu

Najwyższego z 25 kwietnia 2024 r., III CZP 25/22 i wyrokach Sądu Najwyższego:

z 18 maja 2022 r., II CSKP 972/22; z 18 maja 2022 r., II CSKP 1030/22; z 17 marca

2022 r., II CSKP 474/22; 17 stycznia 2024 r., II CSKP 1889/22 i z 6 marca 2024 r.,

II CSKP 2223/22 oraz w wyroku TSUE z 8 września 2022 r. (C-80/21, C-81/21,

C-82/21, Deutsche Bank Polska i Bank Millennium).

I CSK 25/26

4

Biorąc to pod uwagę Sąd Najwyższy, na podstawie art. 3989 § 2 k.p.c.,

odmówił przyjęcia do rozpoznania skargi kasacyjnej, nie znajdując też okoliczności,

które obowiązany jest brać pod uwagę z urzędu w ramach przedsądu.

Sąd Najwyższy nie uwzględnił wniosku powoda o zasądzenie na jego rzecz

zwrotu kosztów w postępowaniu kasacyjnym. Ustanowiony przez powoda

pełnomocnik wniósł bowiem odpowiedź na skargę po upływie ustawowego terminu

od doręczenia jej odpisu. Odpowiedź na skargę kasacyjną może być wniesiona w

terminie dwutygodniowym od doręczenia jej odpisu (art. 3987 § 1 zdanie pierwsze

k.p.c.). W orzecznictwie wyjaśniono, że takiej odpowiedzi nie stanowi tak nazwane

pismo procesowe, wniesione po upływie ustawowego terminu do dokonania tej

czynności (zob. wyroki SN: z 16 maja 2002 r., IV CKN 1071/00; z 14 marca 2003 r.,

V CKN 1733/00 i z 7 maja 2003 r., IV CKN 113/01). W rozpoznawanej sprawie odpis

skargi kasacyjnej został doręczony 20 listopada 2025 r. (k. 889 akt), a zatem termin

do wniesienia odpowiedzi na skargę kasacyjną upłynął z dniem 4 grudnia 2025 r. Na

kopercie przesyłki zawierającej pismo powoda widnieje informacja, że pismo zostało

nadane 5 grudnia 2025 r. W konsekwencji nie wywołuje ono skutków w zakresie

zawartego w nim wniosku o zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego w

postępowaniu kasacyjnym.

[S.J.]

[a.ł]