Sąd Najwyższy nie przyjął skargi o zasiedzenie służebności przechodu i przejazdu

Sąd Rejonowy w Jaśle, postanowieniem z 18 lipca 2024 r. oddalił wnioski

K.N., H.P., A.C., E.Ł., L.Ł., S.N. i J.F. o stwierdzenie, że właściciele działek

władnących nabyli przez zasiedzenie z dniem 1 stycznia 1967 roku służebność

gruntową przechodu i przejazdu z pasem o szerokości 2,5 metra przebiegającym

wzdłuż wschodniej granicy przez działki ewidencyjne numer […] i […] położone w

miejscowości B., stanowiące obecnie własność uczestników D.B i E.B.

Postanowieniem z 4 marca 2025 r. Sąd Okręgowy w Krośnie oddalił apelację

uczestników.

I CSK 2694/25

2

W skardze kasacyjnej wnioskodawcy, jako uzasadnienie wniosku o przyjęcie

skargi do rozpoznania, wskazali na przesłankę przedsądu przewidzianą w art. 3989

§ 1 pkt 2 k.p.c.

Zdaniem skarżących istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych

budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie

sądów.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

W judykaturze już wielokrotnie wypowiadano się na temat charakterystyki

skargi kasacyjnej (zob. postanowienie SN z 13 czerwca 2018 r., II CSK 71/18).

Wskazano tam m.in., że skarga kasacyjna została ukształtowana w przepisach

kodeksu postępowania cywilnego jako nadzwyczajny środek zaskarżenia,

nakierowany na ochronę interesu publicznego przez zapewnienie rozwoju prawa,

jednolitości orzecznictwa oraz prawidłowej wykładni, a także w celu usunięcia

z obrotu prawnego orzeczeń wydanych w postępowaniu dotkniętym nieważnością

lub oczywiście wadliwych, nie zaś jako ogólnie dostępny środek zaskarżenia

orzeczeń umożliwiający rozpoznanie sprawy w kolejnej instancji sądowej.

Koniecznej selekcji skarg pod kątem realizacji tego celu służy instytucja tzw.

przedsądu, ustanowiona w art. 3989 k.p.c., w ramach której Sąd Najwyższy

dokonuje wstępnej oceny skargi kasacyjnej. Ten etap postępowania przed Sądem

Najwyższym jest ograniczony - co należy podkreślić - wyłącznie do zbadania

przesłanek przewidzianych w art. 3989 § 1 pkt 1 - 4 k.p.c., nie zaś merytorycznej

oceny skargi kasacyjnej. W razie spełnienia co najmniej jednej z tych przesłanek,

przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania jest usprawiedliwione.

Powołanie się na przesłankę przedsądu przewidzianą w art. 3989 § 1 pkt 2

k.p.c. wymaga wskazania przepisu prawa, którego wykładnia budzi wątpliwości,

określenia zakresu koniecznej wykładni, wykazania, że wątpliwości interpretacyjne

mają poważny charakter i wymagają zajęcia stanowiska przez Sąd Najwyższy,

a jeżeli podstawą wniosku w tym zakresie jest twierdzenie o występujących

w orzecznictwie sądowym rozbieżnościach wynikających z dokonywania przez

sądy różnej wykładni przepisu, konieczne jest wskazanie rozbieżnych orzeczeń,

dokonanie ich analizy i wykazanie, że rozbieżność wynika z różnej wykładni

I CSK 2694/25

3

przepisu (zob. m.in. postanowienia SN: z 15 października 2002 r. II CZ 102/02; z 28

marca 2007 r., II CSK 84/07; z 11 stycznia 2008 r., I UK 283/07 i z 8 lipca 2008 r., I

CSK 111/08).

O rzeczywistych rozbieżnościach w judykaturze można mówić tylko

wówczas, gdy brak zgodności rozstrzygnięć dotyczy takich samych lub bardzo

zbliżonych stanów faktycznych, co skarżący powinien wykazać powołując

przyczynę kasacyjną określoną w art. 3989 § 1 pkt 2 k.p.c. (zob. postanowienie SN

z 26 kwietnia 2018 r., IV CSK 577/17). Rozbieżności w orzecznictwie

uzasadniających przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania nie można utożsamiać

z wielokierunkowością stosowania prawa, uzasadnioną bogactwem różnorodnych

stanów faktycznych (zob. postanowienie SN z 17 czerwca 2015 r., III CSK 59/15,

OSNC 2016, nr 2, poz. 29). Jednak we wniosku skarżących nie wykazano istnienia

rzeczywistych rozbieżności w orzecznictwie.

Biorąc to pod uwagę Sąd Najwyższy, na podstawie art. 3989 § 2 k.p.c.,

odmówił przyjęcia do rozpoznania skargi kasacyjnej, nie znajdując też okoliczności,

które obowiązany jest brać pod uwagę z urzędu w ramach przedsądu.

[S.J.]

[SOP]