SN nie przyjął skargi pozwanej o rozdzielność majątkową i zasądził od niej 360 zł kosztów

Wyrokiem z 26 marca 2024 r. Sąd Rejonowy we Włocławku oddalił

powództwo W.P. przeciwko I.N. (wcześniej P.) o ustanowienie z dniem 14 czerwca

2011 r. rozdzielności majątkowej wynikającej z małżeństwa zawartego 10

października 1998 r.

Wyrokiem z 13 marca 2025 r. Sąd Okręgowy we Włocławku zmienił

zaskarżony wyrok w ten sposób, że ustanowił z dniem 14 czerwca 2011 r.

I CSK 2746/25

2

pomiędzy powodem, a pozwaną rozdzielność majątkową powstałą z zawarcia

przez strony małżeństwa 10 października 1998 r.

W skardze kasacyjnej pozwana, jako uzasadnienie wniosku o przyjęcie

skargi do rozpoznania, wskazała na przesłankę przedsądu przewidzianą w art. 3989

§ 1 pkt 2 k.p.c.

Zdaniem skarżącej w sprawie występuje potrzeba wykładni przepisów

prawnych budzących wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie

sądów.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

W judykaturze już wielokrotnie wypowiadano się na temat charakterystyki

skargi kasacyjnej (zob. postanowienie SN z 13 czerwca 2018 r., II CSK 71/18).

Wskazano tam m.in., że skarga kasacyjna została ukształtowana w przepisach

kodeksu postępowania cywilnego jako nadzwyczajny środek zaskarżenia,

nakierowany na ochronę interesu publicznego przez zapewnienie rozwoju prawa,

jednolitości orzecznictwa oraz prawidłowej wykładni, a także w celu usunięcia

z obrotu prawnego orzeczeń wydanych w postępowaniu dotkniętym nieważnością

lub oczywiście wadliwych, nie zaś jako ogólnie dostępny środek zaskarżenia

orzeczeń umożliwiający rozpoznanie sprawy w kolejnej instancji sądowej.

Koniecznej selekcji skarg pod kątem realizacji tego celu służy instytucja tzw.

przedsądu, ustanowiona w art. 3989 k.p.c., w ramach której Sąd Najwyższy

dokonuje wstępnej oceny skargi kasacyjnej. Ten etap postępowania przed Sądem

Najwyższym jest ograniczony - co należy podkreślić - wyłącznie do zbadania

przesłanek przewidzianych w art. 3989 § 1 pkt 1 - 4 k.p.c., nie zaś merytorycznej

oceny skargi kasacyjnej. W razie spełnienia co najmniej jednej z tych przesłanek,

przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania jest usprawiedliwione.

Powołanie się na przesłankę przedsądu przewidzianą w art. 3989 § 1 pkt 2

k.p.c. wymaga wskazania przepisu prawa, którego wykładnia budzi wątpliwości,

określenia zakresu koniecznej wykładni, wykazania, że wątpliwości interpretacyjne

mają poważny charakter i wymagają zajęcia stanowiska przez Sąd Najwyższy,

a jeżeli podstawą wniosku w tym zakresie jest twierdzenie o występujących

w orzecznictwie sądowym rozbieżnościach wynikających z dokonywania przez

I CSK 2746/25

3

sądy różnej wykładni przepisu, konieczne jest wskazanie rozbieżnych orzeczeń,

dokonanie ich analizy i wykazanie, że rozbieżność wynika z różnej wykładni

przepisu (zob. m.in. postanowienia SN: z 15 października 2002 r. II CZ 102/02; z 28

marca 2007 r., II CSK 84/07; z 11 stycznia 2008 r., I UK 283/07 i z 8 lipca 2008 r., I

CSK 111/08).

Analiza wniosku nie pozwalała uznać, by w sprawie zakończonej

zaskarżonym wyrokiem wystąpiła powołana przyczyna kasacyjna. Przepisy art. 52

§ 1 i 2 k.r.o. nieprzypadkowo posługują się niedookreślonymi pojęciami, takimi jak

„ważne powody” i „wyjątkowe wypadki”, pozostawiając sądowi luz interpretacyjny,

pozwalający dostosować rozstrzygnięcie do ogółu okoliczności konkretnej sprawy.

Powoduje to, że materia ta, z racji kazuistycznego charakteru, nie poddaje się

w zasadzie uogólnieniom. Problematyka ta była wielokrotnie poruszana

w judykaturze Sądu Najwyższego, w której podkreśla się, że do ustanowienia

rozdzielności majątkowej ze skutkiem wstecznym należy podchodzić z dużą

ostrożnością, powściągliwością i świadomością wyjątkowego charakteru takiego

rozwiązania (zob. np. postanowienia SN: z 18 grudnia 2019 r., I CSK 360/19 i z 22

grudnia 2020 r., III CSK 64/20). Występująca w art. 52 § 1 k.r.o. klauzula „ważnych

powodów” ma charakter elastyczny i pozostawia sądowi meriti szeroki margines

swobody, wymagający subiektywnej i zindywidualizowanej oceny w każdej sprawie.

Pytanie o prawidłowość aplikacji tych zasad w konkretnej sprawie nie stanowi o

wystąpieniu przesłanki przedsądu przewidzianej w art. 3989 § 1 pkt 2 k.p.c., a do

tego w istocie zmierzały przedstawione przez pozwaną w petitum wniosku

wątpliwości.

Biorąc to pod uwagę Sąd Najwyższy, na podstawie art. 3989 § 2 k.p.c.,

odmówił przyjęcia do rozpoznania skargi kasacyjnej, nie znajdując też okoliczności,

które obowiązany jest brać pod uwagę z urzędu w ramach przedsądu.

O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 98 § 1

w zw. z art. 108 § 1, art. 391 § 1 i art. 39821 k.p.c.

[S.J.]

[SOP]

I CSK 2746/25

4