SN odmówił przyjęcia kasacji banku w sporze o transakcje BLIK z klientami

Pozwana, Bank spółka akcyjna w W., wywiodła skargę kasacyjną od wyroku

Sądu Okręgowego w Koszalinie z 31 stycznia 2025 r., wydanego w sprawie z

powództwa Ł.L. i J.L. o zapłatę.

Uzasadniając wniosek o przyjęcie skargi do rozpoznania skarżący bank

wskazał na oczywistą zasadność skargi polegającą na błędnym zastosowaniu

I CSK 2830/25

2

przez Sąd drugiej instancji art. 46 ust. 3 ustawy z dnia 19 sierpnia 2011 r.

o usługach płatniczych (Dz. U. z 2026 r., poz. 623) wobec płatnika będącego

konsumentem. Pozwana podała, że w sprawie występują istotne zagadnienia

prawne związane z autoryzacją transakcji płatniczych.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie

występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów

prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności

w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna

jest oczywiście uzasadniona (art. 3989 § 1 k.p.c.).

Istotnym zagadnieniem prawnym w rozumieniu art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c. jest

zagadnienie nowe, nierozwiązane dotychczas w orzecznictwie, którego wyjaśnienie

może przyczynić się do rozwoju prawa. Zagadnienie prawne powinno przede

wszystkim być sformułowane w oparciu o okoliczności mieszczące się w stanie

faktycznym sprawy wynikającym z dokonanych przez sąd ustaleń (zob.

postanowienie SN z 7 czerwca 2001 r., III CZP 33/01), a jednocześnie być

przedstawione w sposób ogólny i abstrakcyjny tak, aby umożliwić Sądowi

Najwyższemu udzielenie uniwersalnej odpowiedzi, niesprowadzającej się do samej

subsumpcji i rozstrzygnięcia konkretnego sporu (zob. postanowienia

SN: z 15 października 2002 r., III CZP 66/02; z 22 października 2002 r.,

III CZP 64/02, i z 5 grudnia 2008 r., III CZP 119/08). Konieczne jest przytoczenie

argumentów prawnych, które prowadzą do rozbieżnych ocen. Skarżący powinien

nie tylko wskazać przepis prawa (materialnego lub procesowego), którego dotyczy

zagadnienie, ale także przedstawić pogłębioną argumentację prawną w celu

wykazania, że zagadnienie jest istotne, a jego rozstrzygnięcie ma znaczenie dla

merytorycznego rozstrzygnięcia w jego sprawie (zob. m.in. postanowienia

SN: z 23 sierpnia 2007 r., I UK 134/07, i z 9 lutego 2011 r., III SK 41/10).

Skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona, gdy dla przeciętnego

prawnika z samej treści skargi – bez pogłębionej analizy i jurydycznych dociekań –

w sposób jednoznaczny wynika, że wskazane w niej podstawy zasługują na

uwzględnienie z uwagi na kwalifikowany charakter naruszenia przepisów prawa.

I CSK 2830/25

3

Przyczyna przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, jaką jest jej oczywista

zasadność, może dotyczyć jedynie przepisów prawa niepodlegających różnej

wykładni i niepozostawiających sądowi swobody oceny. Chodzi przy tym

o wykładnię w oczywisty, dostrzegalny już prima facie sposób sprzeczną z jednolitą

i ugruntowaną wykładnią skonkretyzowanego przepisu, przyjmowaną

w orzecznictwie i nauce prawa (zob. m.in. postanowienia SN: z 21 maja 2025 r.,

I CSK 558/24; z 26 marca 2025 r., I CSK 3537/23; z 30 stycznia 2025 r.,

I CSK 3814/23; z 31 grudnia 2024 r., I CSK 1853/23; z 20 listopada 2024 r.,

I CSK 2892/23; z 14 września 2023 r., I CSK 518/23; z 27 lipca 2023 r.,

I CSK 5328/22).

Analiza skargi kasacyjnej prowadzi do wniosku, że przesłanka

z art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. nie została spełniona. Pozwana pod pozorem oczywistej

zasadności w istocie pyta o trafność stanowiska Sądu Okręgowego wyrażonego

w związku z rozstrzygnięciem tej konkretnej sprawy. Przedstawiła wyłącznie własne

stanowisko, polemizując z niekorzystnym dla niej rozstrzygnięciem Sądu drugiej

instancji.

Podstawami skargi kasacyjnej nie mogą być objęte zarzuty błędnych ustaleń

faktycznych i oceny dowodów (art. 3983 § 3 k.p.c.), więc nie można z odwołaniem

się do nich kreować zagadnienia prawnego opartego na założeniu, że

w rzeczywistości miał miejsce stan faktyczny inny, niż ustalony przez sądy obu

instancji, czyli inny, niż stanowiący podstawę rozstrzygnięcia.

Nie jest rzeczą Sądu Najwyższego ustalanie stanu faktycznego

i dopuszczanie w sprawie nowych dowodów. Skarżąca błędnie traktują skargę

kasacyjną jako trzecią instancję odwoławczą. Znamienne, że sądy obu instancji

wyczerpująco i wnikliwie odniosły się do przeprowadzonych dowodów. Sądy

szczegółowo ustaliły stan faktyczny, sposób wykonania transakcji płatniczej i jej

autoryzacji, a także liczbę transakcji oraz kwoty. Nadto Sądy w sposób

wyczerpujący ustaliły także autoryzowanie płatności BLIK. Odniosły się

szczegółowo do okoliczności podania przez powoda danych dotyczących karty

płatniczej, oceniając, iż nie doszło do niedbalstwa z jego strony.

I CSK 2830/25

4

Podkreślenia wymaga, że wywody zawarte w uzasadnieniu wniosku

o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, sprowadzają się do polemiki

z zaskarżonym orzeczeniem, nie zaś wykazania, że przy jego ferowaniu popełniono

uchybienia w zakresie stosowania prawa, które miały charakter kwalifikowany i nie

podlegały różnym ocenom. Słusznie dokonały prounijnej wykładni

art. 72 ust. 1 Dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2015/2366 z dnia

25 listopada 2015 r. w sprawie usług płatniczych w ramach rynku wewnętrznego,

zmieniającej dyrektywy 2002/65/WE, 2009/110/WE, 2013/36/UE i rozporządzenie

(UE) nr 1093/2010 oraz uchylającej dyrektywę 2007/64/WE (tzw. "PSD2").

Uzasadnienie wniosku stanowi w istocie próbę zaangażowania Sądu

Najwyższego do kolejnej weryfikacji instancyjnej prawidłowości dokonania przez

Sąd drugiej instancji ustaleń faktycznych i oceny prawnej w sprawie, co nie jest

celem postępowania kasacyjnego i nie może skutecznie uzasadniać wniosku

o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania ze względu na przesłankę przedsądu

przewidzianą w art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c.

Zgodnie z art. 45 ust. 1 ustawy o usługach płatniczych, w drodze wyjątku od

zasady określonej w art. 6 k.c., ciężar udowodnienia, że transakcja płatnicza była

autoryzowana przez użytkownika lub że została wykonana prawidłowo, spoczywa

na dostawcy tego użytkownika. Według art. 45 ust. 2 u.o.u.p., wykazanie przez

dostawcę zarejestrowanego użycia instrumentu płatniczego nie jest wystarczające

do udowodnienia, że transakcja płatnicza została przez użytkownika autoryzowana.

Dostawca jest obowiązany udowodnić inne okoliczności wskazujące na autoryzację

transakcji płatniczej przez płatnika albo okoliczności wskazujące na fakt, że płatnik

umyślnie doprowadził do nieautoryzowanej transakcji płatniczej, albo umyślnie lub

wskutek rażącego niedbalstwa dopuścił się naruszenia co najmniej jednego

z obowiązków, o których mowa w art. 42 wspomnianej ustawy (zob. wyrok SN

z 18 stycznia 2018 r., V CSK 141/17).

Sąd Najwyższy uznał, że nie ma innych przyczyn uzasadniających przyjęcie

skargi kasacyjnej do rozpoznania, w szczególności w postaci nieważności

postępowania (art. 3989 § 1 pkt 3 k.p.c.).

I CSK 2830/25

5

Z tej przyczyny Sąd Najwyższy na podstawie art. 3989 § 1 i 2 k.p.c. odmówił

przyjęcia skargi do rozpoznania. O kosztach postępowania kasacyjnego

rozstrzygnął zaś na podstawie art. 98 k.p.c. w zw. z § 10 ust. 4 pkt 2 i § 2 pkt 6

rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności adwokackie.

(P.H.)

[SOP]