Agent zaoferował niekorzystną podatkowo polisę. SN nie przyjął skargi spółki

Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie

występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów

prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności

w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna

jest oczywiście uzasadniona (art. 3989 § 1 k.p.c.). Obowiązkiem skarżącego jest

I CSK 2874/25

2

sformułowanie i uzasadnienie wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania

w nawiązaniu do powyższych przesłanek, a rozstrzygnięcie Sądu Najwyższego

w kwestii jej przyjęcia bądź odmowy przyjęcia do rozpoznania wynika z oceny, czy

okoliczności powołane przez skarżącego odpowiadają tym, o których jest mowa

w art. 3989 § 1 k.p.c.

Pozwany wniósł o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania z powołaniem

się na istotne zagadnienie prawne (art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c.), które przedstawił jako

pytanie: „czy odpowiedzialność firmy inwestycyjnej, która zawarła z innym

podmiotem – agentem firmy inwestycyjnej – umowę agencyjną, o której mowa

w art. 79 ust. 1 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o obrocie instrumentami finansowymi

(tekst jedn. Dz. U. z 2024 r. poz. 722; dalej jako: ,,u.o.i.f.”), określona w art. 79 ust.

5 u.o.i.f., jest odpowiedzialnością ograniczoną do działań i zaniechań agenta firmy

inwestycyjnej związanej z czynnościami agencyjnymi określonymi w tej umowie

agencyjnej, czy też odpowiedzialność ta obejmuje również wykonywanie przez

agenta firmy inwestycyjnej czynności nieobjętych zakresem umowy agencyjnej?”.

Zgodnie z ustaloną linią orzecznictwa powołanie się na

występowanie w sprawie istotnego zagadnienia prawnego jako przesłankę

przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania wymaga wskazania na problem

o charakterze abstrakcyjnym, nierozstrzygnięty w dotychczasowym orzecznictwie

i wymagający pogłębionej wykładni. Skarżący powinien to zagadnienie sformułować

oraz przedstawić argumentację jurydyczną uzasadniającą tezę o możliwości

rozbieżnych ocen prawnych w związku ze stosowaniem przepisów, na tle

których ono powstało. Zagadnienie powinno być ponadto „istotne” z uwagi na wagę

problemu interpretacyjnego, którego dotyczy dla systemu prawa. Skoro jednak

skarga kasacyjna jest wnoszona w konkretnej sprawie, to zarówno charakter

rozpoznawanego roszczenia, jak i ustalony przez sądy meriti stan faktyczny, którym

Sąd Najwyższy byłby związany (art. 3983 § 3 i art. 39813 § 2 k.p.c.), musi

pozostawać w związku z przedstawionym przez skarżącego zagadnieniem

prawnym i pozwalać na jego rozstrzygnięcie.

Zagadnienie sformułowane przez pozwanego nie może być

wyjaśnione w niniejszym postępowaniu, gdyż nie przystaje do okoliczności

I CSK 2874/25

3

faktycznych stanowiących podstawę rozstrzygnięcia, którymi Sąd Najwyższy przy

rozpoznawaniu skargi kasacyjnej byłby związany (art. 39813 § 2 k.p.c.), ani zresztą

także do tego rozstrzygnięcia.

Zgodnie z art. 79 ust. 5 u.o.i.f. za szkodę wyrządzoną przez agenta firmy

inwestycyjnej w związku z wykonywaniem czynności w imieniu i na rachunek firmy

inwestycyjnej odpowiada solidarnie ta firma inwestycyjna i agent, który wyrządził

szkodę. Odpowiedzialność wyłączona jest w przypadku, gdy szkoda nastąpiła

wskutek działania siły wyższej lub wyłącznie z winy osoby trzeciej. Natomiast art.

79 ust. 5 nie obejmuje odpowiedzialności za szkody wyrządzone przez firmę

inwestycyjną, gdyż za te szkody firma inwestycyjna odpowiada samodzielnie (czyn

własny). Wyłączna wina firmy inwestycyjnej uchyla odpowiedzialność agenta, zaś

wyłączna wina agenta nie uchyla odpowiedzialności firmy inwestycyjnej (zob. np.

E. Kniaziowska-Bryk, K. Zacharzewski [w:] M. Wierzbowski, L. Sobolewski,

P. Wajda (red.), Ustawa o obrocie instrumentami finansowymi. Komentarz [w:]

Prawo rynku kapitałowego. Tom I. Komentarz, wyd. 4, 2023, art. 79, Nb 29).

Wbrew twierdzeniom pozwanego nie sposób przyjąć, że działał on jako

agent ubezpieczeniowy. Sąd drugiej instancji ustalił, że G. działał w roli agenta

inwestycyjnego N. w ramach doradzania powodowi w zakresie zakupienia

produktów […], które były sprzedawane w pakiecie z innymi, komplementarnymi

instrumentami finansowymi. Produkty […] zostały zakwalifikowane jako

ubezpieczeniowy fundusz kapitałowy z symbolicznym elementem polisy

ubezpieczeniowej.

Świadczone usługi doradztwa były ściśle powiązane z ofertą i działalnością

prowadzoną przez N., a więc spółka ta ponosi odpowiedzialność za działania

swojego agenta inwestycyjnego na gruncie art. 79 ust. 5 u.o.i.f.

W tym stanie rzeczy sąd drugiej instancji stwierdził, że zaistniały przesłanki

określone w art. 79 ust. 5 u.o.i.f., gdyż pozwany G. działając w ramach czynności

maklerskich, w tym także doradztwa inwestycyjnego jako agent inwestycyjny

pozwanego N. zaoferował polisy […], która była niekorzystna podatkowo i

doprowadziła do powstania uszczerbku majątkowego po stronie powoda, co

związane było z nienależytym wykonaniem zobowiązań agenta inwestycyjnego.

I CSK 2874/25

4

Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 3989 § 1 i 2 k.p.c. oraz– co do

kosztów postępowania – art. 98 § 1, 11 i 3 k.p.c. w zw. z art. 39821 i art. 391 § 1

k.p.c., § 2 pkt 6 w związku z § 10 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia Ministra

Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości

z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (tekst

jedn. Dz. U. z 2023 r. poz. 1935 ze zm.), orzeczono jak w postanowieniu.

Marta Romańska

[dr]

[a.ł]