Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi powoda o 76 tys. zł od spółki P.

Wyrokiem z dnia 29 kwietnia 2025 r. Sąd Okręgowy w Gdańsku oddalił

apelację powoda od wyroku Sądu Rejonowego Gdańsk-Północ w Gdańsku z dnia

25 października 2024 r. oddalającego jego powództwo o zapłatę kwoty 76.000 zł z

odsetkami ustawowymi za opóźnienie liczonymi od 12 września 2022 r. do dnia

zapłaty.

W skardze kasacyjnej, w uzasadnieniu wniosku o jej przyjęcie do

rozpoznania, powód wskazał przyczynę kasacyjną określoną w art. 3989 § 1 pkt 4

k.p.c.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

I CSK 2984/25

2

Z art. 3981 § 1 k.p.c. wynika, że skarga kasacyjna przysługuje co do zasady

od prawomocnych orzeczeń sądów drugiej instancji, a więc orzeczeń wieńczących

dwuinstancyjne postępowanie sądowe, w którym sądy obu instancji dysponują

pełną kognicją w zakresie faktów i dowodów. Jednakże zgodnie z art. 3989 § 1

k.p.c. Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania tylko wtedy, gdy

w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni

przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących

rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub

skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. W zamyśle ustawodawcy skarga

kasacyjna stanowi zatem nadzwyczajny środek zaskarżenia, którego rozpoznanie

przez Sąd Najwyższy musi być uzasadnione względami o szczególnej doniosłości,

wykraczającymi poza indywidualny interes skarżącego, a mającymi swoje źródło w

interesie publicznym, w szczególności przez zapewnienie jednolitej wykładni i

stosowania prawa. Wyłączną podstawą oceny pod kątem przyjęcia skargi

kasacyjnej do rozpoznania są wskazane w niej przyczyny kasacyjne wraz z

uzasadnieniem (art. 3984 § 2 k.p.c.).

Zgodnie z utrwalonym stanowiskiem Sądu Najwyższego, skarga kasacyjna

jest oczywiście uzasadniona w rozumieniu art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c., jeżeli zachodzi

niewątpliwa, widoczna na pierwszy rzut oka, tj. bez konieczności głębszej analizy,

sprzeczność orzeczenia z przepisami prawa nie podlegającymi różnej wykładni

(zob. np. postanowienie Sądu Najwyższego z 24 sierpnia 2016 r., II CSK 94/16,

niepubl.) i w wyniku takiego naruszenia prawa zapadło w drugiej instancji

orzeczenie oczywiście wadliwe. O przyjęciu skargi kasacyjnej do rozpoznania nie

decyduje samo oczywiste naruszenie konkretnego przepisu prawa materialnego lub

procesowego przez sąd, który wydał zaskarżone orzeczenie, lecz sytuacja, w której

naruszenie to spowodowało wydanie oczywiście nieprawidłowego orzeczenia (zob.

np. postanowienia Sądu Najwyższego z 15 października 2015 r., III CSK 198/15,

niepubl.; z 13 kwietnia 2016 r., V CSK 622/15, niepubl.; z 2 czerwca 2016 r.,

III CSK 113/16, niepubl.; z 27 października 2016 r., III CSK 217/16, niepubl.;

z 29 września 2017 r., V CSK 162/17, niepubl.; z 7 marca 2018 r., I CSK 664/17,

niepubl.; z 18 kwietnia 2018 r., II CSK 726/17, niepubl.; z 5 października 2018 r.,

V CSK 168/18, niepubl.).

I CSK 2984/25

3

Skarżący nie wykazał, by zaskarżony wyrok był dotknięty tego rodzaju

nieprawidłowościami.

We wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania podał, że

oczywistość skargi kasacyjnej ma swoje źródło w przytoczonych w skardze

kasacyjnej podstawach kasacyjnych, które w konsekwencji doprowadziły do

wydania przez Sąd Okręgowy w Gdańsku wyroku, którego nie da pogodzić się z

poczuciem sprawiedliwości i całokształt sformułowanych w skardze kasacyjnej

podstaw kasacyjnych i skutków ww. naruszeń dla powoda nakazuje przyjęcie skargi

kasacyjnej do rozpoznania oraz wydanie w sprawie rozstrzygnięcia kasacyjnego.

Ponadto stwierdził, że doszło do szeregu istotnych naruszeń, a Sąd odwoławczy,

mimo ustawowego obowiązku, nie dokonał samodzielnej i wnikliwej oceny

materiału dowodowego, a także nie ustalił stanu faktycznego ograniczając się do

bezkrytycznego powielenia ustaleń sądu pierwszej instancji, co stoi w sprzeczności

z konstytucyjną zasadą prawa do rzetelnego procesu oraz pełnej ochrony prawnej

strony. Wskazał, że Sąd drugiej instancji jest uprawniony i zobowiązany do

dokonywania własnych ustaleń faktycznych oraz do uzupełniania materiału

dowodowego, gdy zachodzi taka potrzeba, pominięcie zaś tego obowiązku,

szczególnie w sprawach o skomplikowanym charakterze, stanowi rażące

naruszenie prawa i jest podstawą do wniesienia skargi kasacyjnej. W konkluzji

stwierdził, że naruszenia prawa procesowego, polegające na nieprzeprowadzeniu

odpowiedniej kontroli materiału dowodowego i ograniczeniu prawa strony do

obrony, mają charakter istotny i znacząco wpłynęły na rozstrzygnięcie sprawy.

Zgodnie z jednolitym stanowiskiem Sądu Najwyższego, wymaganie

określone w art. 3984 § 1 pkt 2 k.p.c. nie jest tożsame z określonym w art. 3984 § 2

k.p.c., co oznacza, że skarżący powinien odrębnie przytoczyć podstawy kasacyjne i

ich uzasadnienie i odrębnie uzasadnić wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do

rozpoznania, nawet jeżeli argumentacja prawna może się w pewnym zakresie

pokrywać (zob. postanowienia Sądu Najwyższego z 22 marca 2001 r., V CZ

131/00, OSNC 2001, Nr 10, poz. 156; z 5 czerwca 2001 r. IV CZ 45/01, OSNC

2001, Nr 10, poz. 157; z 10 stycznia 2003 r. VCZ 189/02, niepubl.; z 13 lipca 2007

r. III CSK 180/07, niepubl.; z 5 kwietnia 2017 r., II CSK 688/16, niepubl.; z 11

kwietnia 2018 r., V CSK 547/17, niepubl.; z 26 kwietnia 2018 r., IV CSK 567/17,

I CSK 2984/25

4

niepubl.). Uzasadnienie oczywistej zasadność skargi nie może poprzestawać na

prostym odwołaniu do naruszeń prawa wskazanych w podstawach kasacyjnych.

Uzasadnienia przyczyn kasacyjnych, kwalifikujących przyjęcie skargi do

rozpoznania, Sąd Najwyższy nie może doszukiwać się w uzasadnieniu podstaw,

niezależnie od tego, że chodzi w tym wypadku o zupełnie odmienne metody

argumentowania (por. postanowienia Sądu Najwyższego z 31 stycznia 2020 r.,

II CSK 432/19, niepubl., z 15 grudnia 2006 r., III CZ 93/06; nie publ. i z 18 kwietnia

2012 r., I CSK 520/11, niepubl.).

Ogólne odwołanie się przez skarżącego do podstaw skargi kasacyjnej nie

może w konsekwencji przekonywać o oczywistej zasadności skargi kasacyjnej.

Również ogólne twierdzenie dotyczące dopuszczenia się przez Sąd Okręgowy

szeregu istotnych naruszeń, niedokonania samodzielnej i wnikliwej oceny materiału

dowodowego i nieustalenia stanu faktycznego, a ograniczenie się do

bezkrytycznego powielenia ustaleń sądu pierwszej instancji, nie wskazuje na

oczywistą zasadność skargi kasacyjnej. Skarżący nie wyjaśnił we wniosku, jakie

przepisy naruszono w powyższy sposób. Sąd drugiej instancji ma obowiązek

dokonania ponownie własnych ustaleń, jednak mogą one zarówno obejmować

ustalenia sądu pierwszej instancji przyjęte za własne, jak i różnić się od tych już

poczynionych. Z uzasadnienia zaskarżonego wyroku wynika jednoznacznie, że Sąd

Okręgowy, po rozważeniu zarzutów apelacyjnych skarżącego, podzielił poczynione

w sprawie ustalenia faktyczne. Wyczerpująco ustosunkował się do zarzutów

apelacyjnych zmierzających do zakwestionowania zgodności ustaleń Sądu

pierwszej instancji ze zgromadzonym materiałem dowodowym. Wyjaśnił również,

dlaczego podzielił ocenę Sądu pierwszej instancji dotyczącą oddalenia określonych

wniosków dowodowych i uznał za bezzasadne dopuszczenie dowodów

wnioskowanych przez powoda w apelacji. Podzielenie przez sąd odwoławczy

ustaleń pierwszoinstancyjnych czy też nieuwzględnienie wniosków dowodowych

strony, jako objęte kompetencją sądu odwoławczego, nie może być per se

utożsamiane z niewypełnieniem przez ten sąd ciążących na nim obowiązków. W

świetle ujawnionych w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku motywów,

nieskonkretyzowane i niepoparte właściwą argumentacją twierdzenia wniosku nie

I CSK 2984/25

5

pozwalają w konsekwencji przyjąć, że doszło w sprawie do wydania oczywiście

nieprawidłowego orzeczenia.

Z tych względów, na podstawie art. 3989 § 2 k.p.c., Sąd Najwyższy orzekł,

jak w sentencji.

(K.L.)

[SOP]