SN nie przyjął skargi zamawiającego T. LTD o zwrot części wynagrodzenia za stolarkę

Wyrokiem z 4 maja 2022 roku , IX GC 1132/20, Sąd Okręgowy w Gdańsku

zasądził od przyjmującego zamówienie na rzecz zamawiającego 113 940,50 zł

z odsetkami z tytułu nienależytego wykonania umowy i oddalił powództwo

w pozostałym zakresie.

Wyrokiem zaskarżonym skargą kasacyjną Sąd Apelacyjny w Gdańsku

zmienił wyrok Sądu pierwszej instancji i oddalił powództwo.

I CSK 3014/24

2

Sąd drugiej instancji ustalił, że 5 września 2019 r. powodowy zamawiający

zawarł z pozwanym przyjmującym zamówienie umowę, na podstawie której

przyjmujący zamówienie zobowiązał się do wykonania stolarki PCV oraz stolarki

ALU zgodnie z opisem materiałowym. Termin realizacji umowy ustalono na 10

listopada 2019 r., a odbiór zamówienia miał nastąpić w siedzibie przyjmującego

zamówienie. Wynagrodzenie za realizację umowy zostało ustalone na 239 562,27

zł, przy czym zamawiający miał uiścić zaliczkę 111 452,90 zł. Przedmiot umowy

miał zostać odebrany osobiście przez zamawiającego lub upoważnioną osobę.

Firma spedycyjna, działająca na zlecenie zamawiającego 9 grudnia 2019 r.,

odebrała część zamówienia, obejmującą całość stolarki ALU wraz z akcesoriami.

Przyjmujący zamówienie udostępnił stojaki, gdyż firma transportowa nie miała

odpowiedniego wyposażenia, a w załadunku pomagali jego pracownicy. Tego

samego dnia przyjmujący zamówienie wystawił fakturę VAT na sumę 239 562,28 zł,

za całe zamówienie.

W kolejnych miesiącach między stronami trwały rozmowy dotyczące terminu

i zasad odbioru pozostałej części zamówienia. Pracownicy firmy transportowej

wynajętej przez zamawiającego stawili się w siedzibie przyjmującego zamówienie

13 marca 2020 r w celu odbioru zamówionych okien. Ze względu na brak

odpowiedniego sprzętu oraz wystarczającej do załadowania okien liczby osób

pracownicy firmy transportowej nie byli w stanie bez pomocy załadować wszystkich

okien, ostatecznie przy załadunku pomagało dwóch pracowników przyjmującego

zamówienie. Odebrane pozostałe 25 okien miało stanowić całość zamówienia.

Towar został przewieziony do Anglii, gdzie odbiorca zwrócił uwagę, że nie jest to

całość zamówienia i taką informację umieścił na dokumencie CMR.

Magazynier nie wydał odbierającym certyfikatów dla poszczególnych okien

oraz kartonu zawierającego klamki, nawiewniki oraz parapety. Odebrane okna nie

odpowiadały całości przedmiotu zamówienia, a nieodebrana część pozostała na

terenie siedziby przyjmującego zamówienie, którym o tym fakcie został

poinformowany.

I CSK 3014/24

3

Zamawiający 10 sierpnia 2020 roku złożył oświadczenie o odstąpieniu od

umowy w części niewykonanej i wezwał przyjmującego zamówienie do zwrotu

części wynagrodzenia w wysokości 113 940,50 zł.

Sąd drugiej instancji uznał, że zamawiający nie wykazał, że do niewykonania

umowy łączącej strony doszło z przyczyn leżących po stronie przyjmującego

zamówienie, a w konsekwencji, że zamawiający był uprawniony do odstąpienia od

umowy w części, w jakiej nie została wykonana. W ocenie Sądu drugiej instancji to

zamawiający nie był w stanie odebrać wykonanego działa w całości, bowiem

przewoźnik, działający na jego zlecenie, nie był do tego transportu należycie

przygotowany. Natomiast oceniając zachowanie obu stron umowy, w kontekście

obciążającego ich obowiązku współdziałania przy wykonaniu zobowiązania, Sąd

drugiej instancji zwrócił uwagę, że należy mieć przede wszystkim na uwadze

obowiązki stron wynikające z umowy, a w szczególności to, iż na zamawiającym

ciążył obowiązek odbioru i przewozu zamówionego dzieła.

Brak jest dowodów na to, że przyjmujący zamówienie utrudniał lub

uniemożliwiał odbiór wykonanej stolarki PCV. Zdawkowość komunikacji,

w odpowiedzi na pytania zamawiającego o wymiary i wagę okien PCV, nie może

być poczytana za niewykonywanie umowy, skoro wymiary okien były

zamawiającemu znane. Przyjmujący zamówienie nie był również zobowiązany do

udzielania pomocy w załadunku i przewozie zamówionej stolarki PCV, w

szczególności poprzez udostępnienie przewoźnikowi odpowiednich urządzeń czy

narzędzi do tego celu lub oddelegowania do pomocy w załadunku swoich

pracowników.

Zamawiający zaskarżył wyrok Sądu Apelacyjnego skargą kasacyjną i wniósł

o jej przyjęcie do rozpoznania ze względu na zachodzącą nieważność

postępowania (art. 3989 § i pkt 3 k.p.c.) ze względu na skład sądu sprzeczny z

przepisami prawa, ponieważ sędzia, który jednoosobowo rozpoznał apelację, został

powołany przy udziale wadliwie obsadzonej Krajowej Rady Sądownictwa.

Ewentualnie skarżący wniósł o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania

z uwagi na jej oczywistą zasadność przez naruszenie art. 354 § 1 k.c. i uznanie,

I CSK 3014/24

4

że skoro obowiązek udzielenia pomocy w załadunku nie wynikał z treści umowy, to

obowiązek taki nie obciążał przyjmującego zamówienie.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

1. Istnieje spór o wykładnię art. 187 ust. 1 pkt 2 Konstytucji RP: czy przepis ten

pozostawił ustawie wskazanie organu wybierającego 15 sędziów do KRS, czy też

przepis ten zakłada w sposób dorozumiany, że ten organ powinien zostać

wyłoniony przez sędziów lub wybór sędziów (ew. ogół sędziów stanowi ten organ).

Jednak spór ten jest bez znaczenia dla oceny zgodności składu sądu z przepisami

prawa (art. 379 pkt 4 k.p.c.). Sporny art. 9a u. o KRS, stanowiący o wyborze 15

sędziów do KRS przez Sejm, nie dotyczy powoływania sędziów. Analogicznie spór

o konstytucyjność ordynacji wyborczej do Sejmu i Senatu nie ma wpływu na

obowiązywanie ustaw przyjętych przez władzę ustawodawczą, wyłonioną w sposób

sprzeczny z Konstytucją. Jeżeli Trybunał Konstytucyjny stwierdza niezgodność

ordynacji wyborczej z Konstytucją, to wyrok ten stosuje się dopiero przy następnych

wyborach (art. 190 ust. 3 Konstytucji). Sporne jest, czy określając skutki wyroku

Trybunał może określić datę wygaśnięcia kadencji Sejmu lub Senatu, czyli

postanowić o jej skróceniu ze względu na wybór tych organów w sposób sprzeczny

z Konstytucją. Jednak niewątpliwie Trybunał Konstytucyjny nie może skrócić

kadencji żadnego organu z mocą wsteczną i nie może postanowić o

nieobowiązywaniu jakiejkolwiek ustawy ze względu na jej uchwalenie przez władzę

ustawodawczą wybraną na podstawie niekonstytucyjnej ustawy.

Ustawa o Krajowej Radzie Sądownictwa reguluje procedurę podejmowania

uchwał w przedmiocie wniosku do Prezydenta RP o powołanie sędziego na urząd

i jest to procedura odrębna od procedury wyboru 15 sędziów do KRS,

niekwestionowana w skardze kasacyjnej. Ponadto nawet stwierdzenie przez

Trybunał Konstytucyjny niezgodności tej procedury z Konstytucją nie mogłoby być

podstawą do przyjęcia sprzeczności z prawem składów z udziałem sędziów

powołanych w niekonstytucyjnej procedurze ze względu na nieusuwalność sędziów

(art. 180 pkt 1 Konstytucji).

I CSK 3014/24

5

Dodatkowo Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z 25 marca 2019 r., K 12/18,

stwierdził zgodność art. 9a u. o KRS z Konstytucją, co wiąże wszystkie organy

Rzeczypospolitej Polskiej (art. 190 ust. 1 Konstytucji). Zatem nie zachodzi

nieważność postępowania w drugiej instancji.

2. Skarżący stoi na stanowisku, że udzielenie pomocy w załadunku i przewozie

okien było konieczne mimo braku uregulowań umownych w tym zakresie, gdyż

wykonanie zobowiązania przez przyjmującego zamówienie odpowiadać musiało nie

tylko treści umowy, ale też zasadom współżycia społecznego, ustalonym

zwyczajom jak i celowi społeczno-gospodarczemu tegoż zobowiązania. Jednak

nawet w przypadku zasadności tego stanowiska zamawiający nie był uprawniony

do odstąpienia o umowy.

Odbiór dzieła i jego załadunek nie jest częścią dzieła. Jeżeli przyjmujący

zamówienie odmawia załadunku, to nawet jeżeli czyni to niezasadnie, nie jest to

podstawą do odstąpienia od umowy. Jeżeli dzieło jest już wykonane i nie ma wad,

to nie zachodzi żadna z podstaw do odstąpienia od umowy, określonych w art. 635,

636, 560 § 1 w zw. z art. 638 § 1 oraz w art. 644 k.c. Zamawiający, któremu

przyjmujący zamówienie bezpodstawnie odmawia załadunku, może dochodzić tego

świadczenia w drodze powództwa lub dokonać załadunku na własny koszt i żądać

zwrotu tych kosztów od przyjmującego zamówienie.

3. Biorąc powyższe pod uwagę Sąd Najwyższy na podstawie art. 3989 k.p.c.

odmówił przyjęcia skargi do rozpoznania.

Na podstawie art. 98 i 99 k.p.c. przyjmującemu zamówienie przysługuje od

skarżącego zwrot kosztów sporządzenia odpowiedzi na skargę kasacyjną w

wysokości stawki minimalnej określonej w stosowanym odpowiednio § 10 ust. 4

pkt 2 rozporządzenia Min. Sprawiedl. w sprawie opłat za czynności radców

prawnych.

Dariusz Pawłyszcze

I CSK 3014/24

6

(G.G.)

[a.ł]