W sporze o zwolnienie zajętego przedmiotu spod egzekucji SN odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej

I CSK 3059/24

2

Wyrokiem z 10 stycznia 2022 r. Sąd Rejonowy dla Warszawy — Mokotowa

w Warszawie oddalił powództwo G.S. przeciwko E.G. o zwolnienie zajętego

przedmiotu od egzekucji.

Wyrokiem z 6 września 2022 r. Sąd Okręgowy w Warszawie oddalił apelację

powódki.

W skardze kasacyjnej powódka, jako uzasadnienie wniosku o przyjęcie

skargi do rozpoznania, wskazała na przesłanki przedsądu przewidziane w art. 3989

§ 1 pkt 1 i 3 k.p.c.

Zdaniem skarżącej, w sprawie zachodzi nieważność postępowania oraz

występuje istotne zagadnienie prawne.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

W judykaturze już wielokrotnie wypowiadano się na temat charakterystyki

skargi kasacyjnej (zob. postanowienie SN z 13 czerwca 2018 r., II CSK 71/18).

Wskazano tam m.in., że skarga kasacyjna została ukształtowana w przepisach

kodeksu postępowania cywilnego jako nadzwyczajny środek zaskarżenia,

nakierowany na ochronę interesu publicznego przez zapewnienie rozwoju prawa,

jednolitości orzecznictwa oraz prawidłowej wykładni, a także w celu usunięcia

z obrotu prawnego orzeczeń wydanych w postępowaniu dotkniętym nieważnością

lub oczywiście wadliwych, nie zaś jako ogólnie dostępny środek zaskarżenia

orzeczeń umożliwiający rozpoznanie sprawy w kolejnej instancji sądowej.

Koniecznej selekcji skarg pod kątem realizacji tego celu służy instytucja tzw.

przedsądu, ustanowiona w art. 3989 k.p.c., w ramach której Sąd Najwyższy

dokonuje wstępnej oceny skargi kasacyjnej. Ten etap postępowania przed Sądem

Najwyższym jest ograniczony - co należy podkreślić - wyłącznie do zbadania

przesłanek przewidzianych w art. 3989 § 1 pkt 1 - 4 k.p.c., nie zaś merytorycznej

oceny skargi kasacyjnej. W razie spełnienia co najmniej jednej z tych przesłanek,

przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania jest usprawiedliwione.

Istotnym zagadnieniem prawnym w rozumieniu art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c. jest

zagadnienie objęte podstawami kasacyjnymi, doniosłe z punktu widzenia

I CSK 3059/24

3

rozstrzygnięcia sprawy i nierozwiązane dotąd w orzecznictwie, którego wyjaśnienie

może się przyczynić do rozwoju prawa. Powołanie się przez skarżącego na takie

zagadnienie wymaga jego sformułowania oraz uzasadnienia występowania

w sprawie (zob. postanowienia SN: z 28 listopada 2003 r., II CK 324/03; z 7

czerwca 2005 r., V CSK 3/05; z 13 lipca 2007 r., III CSK 180/07; z 22 listopada

2007 r., I CSK 326/07; z 26 września 2005 r., II PK 98/05; z 10 maja 2019 r., I CSK

627/18).

Szczegółowa analiza sprawy prowadzi do wniosku, że powyższa przesłanka

nie została wykazana. W uzasadnieniu nie powołano argumentów, które mogłyby

świadczyć, że w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne. Wywód prawny

uzasadniający istnienie w sprawie istotnego zagadnienia prawnego, a więc

cechującego się nowością i dotychczas niewyjaśnionego w orzecznictwie powinien

bowiem wskazywać na wątpliwości kwalifikowane, a nie zwykłe, które mogą być

rozstrzygnięte przez sąd powszechny w toku rozpoznawania sprawy (zob.

postanowienie SN z 26 września 2019 r., I CSK 228/19). Takich wątpliwości skarga

kasacyjna nie zawiera.

Odnosząc się do nieważności postępowania, na którą powołuje się skarżąca,

należy podkreślić, że w judykaturze Sądu Najwyższego uznano, iż odstępstwo od

zasady kolegialności składu sądu odwoławczego nie jest równoznaczne

z oczywistym naruszeniem art. 45 ust. 1 Konstytucji RP (zob. uzasadnienie

postanowienia z 29 kwietnia 2022 r., III CZP 77/22). Ostatecznie w związku z

licznymi rozbieżnościami w orzecznictwie, Sąd Najwyższy w uchwale składu

siedmiu sędziów z 26 kwietnia 2023 r. - zasada prawna - III PZP 6/22, wyjaśnił, że

rozpoznanie sprawy cywilnej przez sąd drugiej instancji w składzie jednego

sędziego ukształtowanym na podstawie art. 15zzs1 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 2

marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem,

przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID - 19, innych chorób zakaźnych oraz

wywołanych nimi sytuacji kryzysowych ogranicza prawo do sprawiedliwego

rozpatrzenia sprawy (art. 45 ust. 1 Konstytucji RP), ponieważ nie jest konieczne dla

ochrony zdrowia publicznego (art. 2 i art. 31 ust. 3 Konstytucji) i prowadzi do

nieważności postępowania (art. 379 pkt 4 k.p.c.), przy czym zastrzegł, że przyjęta w

tej uchwale wykładnia prawa obowiązuje od dnia jej podjęcia.

I CSK 3059/24

4

Z uwagi na datę wydania zaskarżonego wyroku (6 września 2022 r.) brak

jest podstaw do uwzględnienia zarzutu nieważności, opartego na braku

dochowania wymogu kolegialności składu orzekającego w drugiej instancji.

Biorąc to pod uwagę Sąd Najwyższy, na podstawie art. 3989 § 2 k.p.c.,

odmówił przyjęcia do rozpoznania skargi kasacyjnej, nie znajdując też okoliczności,

które obowiązany jest brać pod uwagę z urzędu w ramach przedsądu.

O kosztach pełnomocnika z urzędu orzeczono na podstawie § 14 ust. 1 pkt 7

w zw. z § 16 ust. 4 pkt 2 w zw. z § 3 i § 4 ust. 3 rozporządzenia Ministra

Sprawiedliwości z dnia 14 maja 2024 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb

Państwa albo jednostki samorządu terytorialnego kosztów nieopłaconej pomocy

prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. z 2024 r., poz. 763).

Jacek Grela

[S.J.]

[SOP]