Sąd Najwyższy nie przyjął skargi banku i każe mu zapłacić powodom po 1350 zł

Strona pozwana, Bank spółka akcyjna w W., wywiodła skargę kasacyjną od

wyroku Sądu Apelacyjnego w Warszawie z 30 maja 2025 r., wydanego w sprawie z

powództwa T.O. i B.O. o ustalenie i zapłatę.

Uzasadniając wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania bank

wskazał na jej oczywistą zasadność, polegającą na niezastosowaniu teorii salda do

I CSK 3249/25

2

wzajemnych rozliczeń stron. Skarżący powołał się także na występujące

w orzecznictwie rozbieżności w zakresie uznania zarzutu potrącenia.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie

występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów

prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności

w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna

jest oczywiście uzasadniona (art. 3989 § 1 k.p.c.).

W przypadku przesłanki z art. 3989 § 1 pkt 2 k.p.c. przyjęcie skargi

kasacyjnej do rozpoznania może uzasadniać rozbieżność występująca

w orzecznictwie Sądu Najwyższego lub sądów powszechnych. Jednakże jeśli

skarżący dąży do zakwestionowania ustalonej już linii orzeczniczej, to powinien

przedstawić istotne argumenty, ze względu na które zmiana stanowiska Sądu

Najwyższego wydaje się zasadna (zob. np. postanowienia SN:

z 21 sierpnia 2024 r., I CSK 1927/24; z 13 sierpnia 2024 r., I CSK 1623/24;

z 16 listopada 2023 r., I CSK 3453/23; z 20 października 2023 r., I CSK 1658/23;

z 14 czerwca 2023 r., I CSK 1105/23).

Skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona, gdy dla przeciętnego

prawnika z samej treści skargi – bez pogłębionej analizy i jurydycznych dociekań –

w sposób jednoznaczny wynika, że wskazane w niej podstawy zasługują na

uwzględnienie z uwagi na kwalifikowany charakter naruszenia przepisów prawa.

Przyczyna przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, jaką jest jej oczywista

zasadność, może dotyczyć jedynie przepisów prawa niepodlegających różnej

wykładni i niepozostawiających sądowi swobody oceny. Chodzi przy tym

o wykładnię w oczywisty, dostrzegalny już prima facie sposób sprzeczną z jednolitą

i ugruntowaną wykładnią skonkretyzowanego przepisu, przyjmowaną

w orzecznictwie i nauce prawa (zob. m.in. postanowienia SN: z 21 maja 2025 r.,

I CSK 558/24; z 26 marca 2025 r., I CSK 3537/23; z 30 stycznia 2025 r.,

I CSK 3814/23; z 31 grudnia 2024 r., I CSK 1853/23; z 20 listopada 2024 r.,

I CSK 2892/23; z 14 września 2023 r., I CSK 518/23; z 27 lipca 2023 r.,

I CSK 5328/22).

I CSK 3249/25

3

Analiza skargi kasacyjnej prowadzi do wniosku, że przesłanka

z art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. nie została spełniona. Pozwany bank pod pozorem

oczywistej zasadności w istocie pyta o trafność stanowiska Sądu Apelacyjnego

wyrażonego w związku z rozstrzygnięciem tej konkretnej sprawy. Przedstawił

wyłącznie własne stanowisko, polemizując z niekorzystnym dla niego

rozstrzygnięciem Sądu drugiej instancji.

Poza tym należy zauważyć, że Sąd Najwyższy w uchwale całego składu Izby

Cywilnej z 25 kwietnia 2024 r., III CZP 25/22, OSNC 2024, nr 12, poz. 118,

ugruntował dotychczasową linię orzeczniczą i przyjął że:

1. W razie uznania, że postanowienie umowy kredytu indeksowanego lub

denominowanego odnoszące się do sposobu określania kursu waluty obcej stanowi

niedozwolone postanowienie umowne i nie jest wiążące, w obowiązującym stanie

prawnym nie można przyjąć, że miejsce tego postanowienia zajmuje inny sposób

określenia kursu waluty obcej wynikający z przepisów prawa lub zwyczajów.

2. W razie niemożliwości ustalenia wiążącego strony kursu waluty obcej

w umowie kredytu indeksowanego lub denominowanego umowa nie wiąże także

w pozostałym zakresie.

3. Jeżeli w wykonaniu umowy kredytu, która nie wiąże z powodu

niedozwolonego charakteru jej postanowień, bank wypłacił kredytobiorcy całość lub

część kwoty kredytu, a kredytobiorca dokonywał spłat kredytu, powstają

samodzielne roszczenia o zwrot nienależnego świadczenia na rzecz każdej ze

stron.

4. Jeżeli umowa kredytu nie wiąże z powodu niedozwolonego charakteru jej

postanowień, bieg przedawnienia roszczenia banku o zwrot kwot wypłaconych

z tytułu kredytu rozpoczyna się co do zasady od dnia następującego po dniu,

w którym kredytobiorca zakwestionował względem banku związanie

postanowieniami umowy.

5. Jeżeli umowa kredytu nie wiąże z powodu niedozwolonego charakteru jej

postanowień, nie ma podstawy prawnej do żądania przez którąkolwiek ze stron

odsetek lub innego wynagrodzenia z tytułu korzystania z jej środków pieniężnych

I CSK 3249/25

4

w okresie od spełnienia nienależnego świadczenia do chwili popadnięcia

w opóźnienie co do zwrotu tego świadczenia.

W myśl uchwały składu całej Izby Cywilnej Sądu Najwyższego

z 24 czerwca 2026 r., III CZP 8/26, postanowienie umowy lub wzorca umowy

kredytu indeksowanego do waluty obcej albo denominowanego w walucie obcej,

określające sposób wyznaczania kursu waluty na podstawie średniego kursu tej

waluty ustalanego przez Narodowy Bank Polski korygowanego o marżę banku,

podlega ocenie co do abuzywności (art. 3851 § 1 k.c.) wyłącznie jako całość.

Należy wskazać, że odstąpienie od zasady prawnej przyjętej przez skład

całej Izby Sądu Najwyższego jest zaś możliwe tylko przez wydanie kolejnej uchwały

w analogicznym składzie (art. 88 ustawy o SN).

Podkreślenia wymaga, że jeżeli w wykonaniu umowy kredytu, która nie

wiąże z powodu niedozwolonego charakteru jej postanowień, bank wypłacił

kredytobiorcy całość lub część kwoty kredytu, a kredytobiorca dokonywał spłat

kredytu, powstają samodzielne roszczenia o zwrot nienależnego świadczenia na

rzecz każdej ze stron (zob. postanowienie SN z 11 grudnia 2025 r., I CSK 3079/25).

W okolicznościach sprawy pozwany powołał się na „oświadczenie

o potrąceniu” z 19 września 2024 r. złożone poza procesem przez powodów, które

załączył do pisma z 9 maja 2025 r. Analiza treści tych pism dowodzi, że nie zostały

spełnione wymagania co do formy, treści i terminu, warunkujące skuteczne

zgłoszenie procesowego zarzutu potrącenia z art. 2031 k.p.c. Ustawa procesowa

wprowadza bowiem ustawowe ograniczenia w zakresie zgłaszania zarzutu

potrącenia w procesie cywilnym. Zarzut potrącenia może zostać podniesiony tylko

w piśmie procesowym, do którego stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące

pozwu, z wyjątkiem przepisów dotyczących opłat. Ponadto pozwany może

podnieść zarzut potrącenia nie później niż przy wdaniu się w spór co do istoty

sprawy albo w terminie dwóch tygodni od dnia, gdy jego wierzytelność stała się

wymagalna.

Zważywszy, że w aktualnym stanie prawnym skuteczność procesowego

zarzutu potrącenia została ograniczona do przypadków, które objęte są dyspozycją

art. 2031 k.p.c., brak spełnienia określonych w nim wymagań skutkuje tym, że

I CSK 3249/25

5

zarzut potrącenia nie może zostać uwzględniony na etapie wyrokowania, nawet

jeśli materialnoprawne oświadczenie o potrąceniu było złożone skutecznie.

Uznać zatem należy, że wskazane we wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej

przyczyny nie uzasadniają jej przyjęcia do rozpoznania.

Według Sądu Najwyższego, nie ma przy tym innych powodów

uzasadniających przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, w szczególności

nieważności postępowania (art. 3989 § 1 pkt 3 k.p.c.).

Z tej przyczyny Sąd Najwyższy na podstawie art. 3989 § 1 i 2 k.p.c. odmówił

przyjęcia skargi do rozpoznania. O kosztach postępowania kasacyjnego

rozstrzygnął zaś na podstawie art. 98 k.p.c. w zw. z art. 99 k.p.c. w zw. z § 10 ust. 4

pkt 2 i § 2 pkt 6 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za

czynności radców prawnych.

(P.H.)

[SOP]