Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej w sprawie służebności drogi koniecznej

Uczestniczka M.S. wywiodła skargę kasacyjną od postanowienia Sądu

Okręgowego w Lublinie z 14 marca 2025 r., wydanego

w sprawie z wniosku W.A. i S.A., przy udziale pozostałych uczestników M.D. i R.D.,

o ustanowienie służebności drogi koniecznej.

Uzasadniając wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania

skarżąca wskazała na jej oczywistą zasadność polegającą na błędnym

ustanowieniu służebności drogi z uwagi na podział nieruchomości.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

I CSK 3329/25

2

Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie

występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów

prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności

w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna

jest oczywiście uzasadniona (art. 3989 § 1 k.p.c.).

Skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona, gdy dla przeciętnego

prawnika z samej treści skargi – bez pogłębionej analizy i jurydycznych dociekań –

w sposób jednoznaczny wynika, że wskazane w niej podstawy zasługują na

uwzględnienie z uwagi na kwalifikowany charakter naruszenia przepisów prawa.

Przyczyna przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, jaką jest jej oczywista

zasadność, może dotyczyć jedynie przepisów prawa niepodlegających różnej

wykładni i niepozostawiających sądowi swobody oceny. Chodzi przy tym

o wykładnię w oczywisty, dostrzegalny już prima facie sposób sprzeczną z jednolitą

i ugruntowaną wykładnią skonkretyzowanego przepisu, przyjmowaną

w orzecznictwie i nauce prawa (zob. m.in. postanowienia SN: z 21 maja 2025 r.,

I CSK 558/24; z 26 marca 2025 r., I CSK 3537/23; z 30 stycznia 2025 r.,

I CSK 3814/23; z 31 grudnia 2024 r., I CSK 1853/23; z 20 listopada 2024 r.,

I CSK 2892/23; z 14 września 2023 r., I CSK 518/23; z 27 lipca 2023 r.,

I CSK 5328/22).

Analiza skargi kasacyjnej prowadzi do wniosku, że przesłanka

z art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. nie została spełniona. Uczestniczka pod pozorem

oczywistej zasadności w istocie pyta o trafność stanowiska Sądu Okręgowego

wyrażonego w związku z rozstrzygnięciem tej konkretnej sprawy. Przedstawiła

wyłącznie własne stanowisko, polemizując z niekorzystnym dla niej

rozstrzygnięciem Sądu drugiej instancji.

Podstawami skargi kasacyjnej nie mogą być objęte zarzuty błędnych ustaleń

faktycznych i oceny dowodów (art. 3983 § 3 k.p.c.), więc nie można z odwołaniem

się do nich kreować zagadnienia prawnego opartego na założeniu, że

w rzeczywistości miał miejsce stan faktyczny inny, niż ustalony przez sądy obu

instancji, czyli inny, niż stanowiący podstawę rozstrzygnięcia.

I CSK 3329/25

3

Nie jest rzeczą Sądu Najwyższego ustalanie stanu faktycznego

i dopuszczanie w sprawie nowych dowodów. Skarżąca błędnie traktują skargę

kasacyjną jako trzecią instancję odwoławczą. Znamienne, że sądy obu instancji

wyczerpująco i wnikliwie odniosły się do przeprowadzonych dowodów. Sądy

szczegółowo ustaliły stan faktyczny, wskazując, że nieruchomość wnioskodawców

nie ma odpowiedniego dostępu do drogi publicznej. Nadto Sądy w sposób

wyczerpujący zanalizowały wszystkie warianty ustalenia służebności drogi

koniecznej. Odniosły się szczegółowo do każdej z działek, dotychczasowego

korzystania z drogi.

Podkreślenia wymaga, że wywody zawarte w uzasadnieniu wniosku

o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, sprowadzają się do polemiki

z zaskarżonym orzeczeniem, nie zaś wykazania, że przy jego ferowaniu popełniono

uchybienia w zakresie stosowania prawa, które miały charakter kwalifikowany i nie

podlegały różnym ocenom.

Uzasadnienie wniosku stanowi w istocie próbę zaangażowania Sądu

Najwyższego do kolejnej weryfikacji instancyjnej prawidłowości dokonania przez

Sąd drugiej instancji ustaleń faktycznych i oceny prawnej w sprawie, co nie jest

celem postępowania kasacyjnego i nie może skutecznie uzasadniać wniosku

o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania ze względu na przesłankę przedsądu

przewidzianą w art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c.

Sąd Najwyższy uznał, że nie ma innych przyczyn uzasadniających przyjęcie

skargi kasacyjnej do rozpoznania, w szczególności w postaci nieważności

postępowania (art. 3989 § 1 pkt 3 k.p.c.).

Z tej przyczyny Sąd Najwyższy na podstawie art. 3989 § 1 i 2 k.p.c. odmówił

przyjęcia skargi do rozpoznania. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono

w oparciu o art. 520 § 1 k.p.c. w zw. z art. 13 § 2 k.p.c.

(P.H.)

[a.ł]

I CSK 3329/25

4