Sąd Najwyższy nie przyjął skargi uczestniczki w sporze o hipotekę ZUS na lokalu

Postanowieniem z 19 września 2022 roku., Sąd Rejonowy w Gliwicach

utrzymał w mocy wpis hipoteki przymusowej do księgi wieczystej, wpisanej

postanowieniem referendarza sądowego z 27 kwietnia 2022 r.

I CSK 3435/24

2

Postanowieniem zaskarżonym skargą kasacyjną Sąd Okręgowy w Gliwicach

zmienił postanowienie Sądu pierwszej instancji w ten sposób, że uchylił wpis

i w jego miejsce wpisał hipotekę przymusową doprecyzowując, że wpis dotyczy

lokalu mieszkalnego uczestniczki i związanego z nim udziału we własności

nieruchomości (Sąd drugiej instancji uznał wpis referendarza za nieprecyzyjny),

oraz w pozostałej części oddalił apelację uczestniczki.

Sąd drugiej instancji ustalił, że Zakład Ubezpieczeń Społecznych złożył

wniosek o wpis hipoteki przymusowej jako zabezpieczenie należności o

nieopłacone składki na ubezpieczenie społeczne.

Sąd odwoławczy uznał, że dalszy tytuł wykonawczy, stwierdzający

zadłużenie uczestniczki, stanowił dostateczną podstawę wpisu. Taki cel wydania

dalszego tytułu wykonawczego spełnia przesłankę określoną w art. 26c § 1 pkt 3

ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (u.p.e.a.).

Uzasadniając wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania

uczestniczka powołała się na oczywistą zasadność skargi kasacyjnej polegającą na

naruszeniu przez Sąd drugiej instancji:

1) prawa materialnego, tj. art. 109 ust. 1 u.k.w.h., przez dokonanie wpisu

hipoteki przymusowej w oparciu o tytuł wykonawczy pozbawiony obligatoryjnych

elementów wskazanych w art. 27 § 1 pkt 3 u.p.e.a.;

2) przepisów postępowania, tj. art. 6268 § 1 i 2 k.p.c. w zw. z art. 27 § 1 pkt 3

u.p.e.a. przez przyjęcie, że sąd wieczystoksięgowy nie kontroluje wymogów

ustawowych administracyjnego tytułu wykonawczego.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Skarżąca zarzuca, że administracyjny tytuł wykonawczy nie spełnia

wymagań określonych w art. 27 § 1 pkt 3 u.p.e.a., ponieważ nie zawiera

rozstrzygnięcia o odpowiedzialności dłużniczki. Tymczasem przepis ten nie zawiera

wymogu, aby tytuł wykonawczy zawierał takie rozstrzygnięcie. Tytuł ten ma

jednoznacznie oznaczać egzekwowaną wierzytelność w sposób określony w tym

przepisie. Skarżąca nie wskazała żadnego elementów, spośród wymienionych w

art. 27 § 1 pkt 3 u.p.e.a., którego nie zawiera dokument będący podstawą wpisu.

I CSK 3435/24

3

Do uznania zarzutu naruszenia przepisów postępowania za oczywiście

uzasadniony konieczne jest wykazanie, że uchybienie to mogło mieć istotny wpływ

na wynik sprawy, czyli doprowadzić do odmiennego rozstrzygnięcia sądu drugiej

instancji (art. 3983 § 1 pkt 2 k.p.c.). Tymczasem nawet założenie, zgodnie

z postulatem skarżącej, że kognicja sądu wieczystoksięgowego, określona

w art. 6268 § 1 i 2 k.p.c., obejmuje badanie, czy administracyjny tytuł wykonawczy

zawiera treść wymaganą art. 27 § 1 pkt 3 u.p.e.a., mogłaby doprowadzić do

odmiennego rozstrzygnięcia tylko pod warunkiem, że tytuł ten rzeczywiście nie

zawiera jakiegoś niezbędnego elementu.

Wobec niewykazania oczywistego niespełniania przez dokument będący

podstawą wpisu wymagań art. 27 § 1 pkt 3 u.p.e.a., skarga kasacyjna nie może

zostać uznana za oczywiście uzasadnioną w zakresie naruszenia przepisów

postępowania o kognicji sądu wieczystoksięgowego.

Także oczywistość skargi w zakresie naruszenia prawa materialnego nie

została wykazana. Na podstawie art. 109 ust. 1 u.k.w.h. podstawą wpisu hipoteki

przymusowej jest tytuł wykonawczy. Zarzut skargi opiera się na tezie, że

przedłożony przez wierzyciela dokument nie jest tytułem wykonawczym ze względu

na brak treści wymaganej art. 27 § 1 pkt 3 u.p.e.a., co – jak wyżej wskazano – nie

zostało wykazane.

Sąd Najwyższy nie stwierdził oczywistego naruszenia prawa i dlatego

odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania (art. 3989 k.p.c.).

Na podstawie art. 98 k.p.c. wnioskodawcy przysługuje od skarżącej zwrot

kosztów sporządzenia odpowiedzi na skargę kasacyjną w wysokości stawki

minimalnej określonej w stosowanym odpowiednio § 10 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia

Min. Sprawiedl. w sprawie opłat za czynności adwokackie.

Za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej pełnomocnikowi skarżącej

przysługują koszty nieopłaconej pomocy prawnej w wysokości określonej w § 4

ust. 1 i 3, § 8 pkt 6 oraz § 16 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości

w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej

udzielonej przez adwokata z urzędu. Na podstawie art. 179 § 1 k.r.o. per analogiam

I CSK 3435/24

4

koszty te obciążają jednostkę organizacyjną Skarbu Państwa, która ustanowiła

pełnomocnika z urzędu.

Dariusz Pawłyszcze

(G.G.)

[a.ł]