Sąd Najwyższy nie przyjął skargi kasacyjnej banku w sporze z klientami o zapłatę

Pozwany Bank S.A. w W. wniósł skargę kasacyjną od wyroku Sądu

Apelacyjnego w Krakowie z 22 maja 2025 r., wydanego w sprawie z powództwa

I.C. i P.C. o zapłatę.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c. Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną

do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje

potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości

lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność

postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Tylko na tych

przesłankach Sąd Najwyższy może oprzeć rozstrzygnięcie o przyjęciu lub odmowie

przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.

I CSK 3508/25

2

Dopuszczenie i rozpoznanie skargi kasacyjnej ustrojowo i procesowo

jest uzasadnione jedynie w tych sprawach, w których mogą być zrealizowane jej

funkcje publicznoprawne. Zatem nie w każdej sprawie, skarga kasacyjna może być

przyjęta do rozpoznania. Sąd Najwyższy nie jest trzecią instancją sądową i nie

rozpoznaje sprawy, a jedynie skargę, będącą szczególnym środkiem zaskarżenia.

W judykaturze Sądu Najwyższego, odwołującej się do orzecznictwa Europejskiego

Trybunału Praw Człowieka w Strasburgu, jeszcze w okresie obowiązywania kasacji

zostało utrwalone stanowisko, że ograniczenie dostępności i dopuszczalności

kasacji nie jest sprzeczne z Konstytucją RP, ani z wiążącymi Polskę

postanowieniami konwencji międzynarodowych (zob. uzasadnienie uchwały składu

7 sędziów SN z 17 stycznia 2001 r., III CZP 49/00, OSNC 2001, Nr 4, poz. 53).

Podstawowym celem postępowania kasacyjnego jest ochrona interesu publicznego

przez zapewnienie jednolitości wykładni oraz wkład Sądu Najwyższego w rozwój

prawa i jurysprudencji (zob. postanowienie SN z 4 lutego 2000 r., II CZ 178/99,

OSNC 2000, nr 7-8, poz. 147). Podstawowym celem postępowania kasacyjnego

jest ochrona interesu publicznego przez zapewnienie jednolitości wykładni oraz

wkład Sądu Najwyższego w rozwój prawa i jurysprudencji (zob. postanowienie SN

z 4 lutego 2000 r., II CZ 178/99, OSNC 2000, nr 7-8, poz. 147).

Wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania skarżący oparł

na przesłance uregulowanej w art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. Przesłanka ta nie została

jednak spełniona.

Skarżący upatruje podstawy przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania w jej

oczywistej zasadności wskazując, że sądy obu instancji naruszyły przepisy

postępowania dowodowego, w szczególności art. 227 k.p.c., art. 230 k.p.c. oraz

art. 278 § 1 k.p.c., co miało prowadzić do błędnego ustalenia wysokości świadczeń

spełnionych przez powodów.

W orzecznictwie Sądu Najwyższego utrwalony jest pogląd, że uzasadnienie

oczywistej zasadności skargi kasacyjnej jako przesłanki jej przyjęcia do

rozpoznania wymaga powołania się na kwalifikowaną postać naruszenia

zaskarżonym orzeczeniem przepisów prawa materialnego lub procesowego

i przeprowadzania wywodu zmierzającego do jego wykazania. Oczywistość

I CSK 3508/25

3

naruszenia ma miejsce wówczas, gdy jest ono widoczne prima facie, przy

wykorzystaniu podstawowej wiedzy prawniczej, bez potrzeby wchodzenia

w szczegóły czy dokonywania pogłębionej analizy tekstu wchodzących w grę

przepisów i doszukiwania się ich znaczenia. Szczególna podstawa przedsądu

z art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. wymaga przy tym samodzielnego, czyli odrębnego od

podstaw kasacyjnych wskazania i wykazania naruszenia konkretnego przepisu

prawa (procesowego lub materialnego), które jest oczywiste i bez wątpliwości

prowadzi do stwierdzenia, że objęte skargą orzeczenie jest wadliwe i dlatego

skarga powinna zostać przyjęta do rozpoznania.

Uzasadnienie wniosku oparte na tej przesłance wymaga przedstawienia

argumentacji prawnej zmierzającej do wykazania kwalifikowanego naruszenia

powołanych w skardze przepisów prawa, możliwego do stwierdzenia

bez merytorycznej analizy zaskarżonego orzeczenia oraz podstaw kasacyjnych

(zob. postanowienia SN z 10 stycznia 2003 r., V CZ 187/02, OSNC 2004, nr 3,

poz. 49, z 5 października 2007 r., III CSK 216/07 i z 11 sierpnia 2011 r.,

IV CSK 163/11). Uzasadnienie wniosku nie może sprowadzać się do powtórzenia,

choćby w zmodyfikowanej formie, uzasadnienia podstaw kasacyjnych, jak również

być sformułowane w sposób, który wymagałby oceny ich zasadności, gdyż nie jest

ona możliwa na tym etapie postępowania i w składzie Sądu dokonującego wstępnej

oceny skargi kasacyjnej pod kątem występowania w sprawie przesłanek

określonych w art. art. 3989 § 1 k.p.c.

Skonfrontowanie uzasadnienia zaskarżonego wyroku i uzasadnienia wniosku

o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania nie potwierdza tezy o oczywistej

zasadności tego środka zaskarżenia. Ustalenia faktyczne Sądów meriti są dla Sądu

Najwyższego wiążące i niemożliwe wprost do zakwestionowania w postępowaniu

kasacyjnym. Sąd Najwyższy jako instancja kasacyjna nie jest uprawniony do

badania zasadności ustaleń faktycznych i ocen dowodów dokonanych przed sądem

drugiej instancji (art. 3983 § 3 i art. 39813 § 2 k.p.c.).

Sąd Apelacyjny szczegółowo wyjaśnił przyczyny uznania za zbędny dowodu

z opinii biegłego. Wskazał, że ocena abuzywności postanowień umownych

nie wymaga wiadomości specjalnych. Nadto przyjął, że wobec stwierdzenia

I CSK 3508/25

4

nieważności umowy i uznania za nienależne wszystkich świadczeń spełnionych

przez powodów, ustalenie wysokości dochodzonego roszczenia nie wymagało

wiadomości specjalnych, lecz wynikało z dokumentów zgromadzonych w aktach

sprawy, w szczególności z zaświadczenia dotyczącego historii spłat oraz

okoliczności przyznanych przez stronę pozwaną w trakcie rozprawy 8 września

2022 r.

Z tych względów, na podstawie art. 3989 § 2 k.p.c., Sąd Najwyższy orzekł

jak wyżej.

Ewa Stefańska

(M.T.)

[SOP]