SN nie przyjął skargi banku w sprawie kredytu i zasądził od niego 2700 zł kosztów

Wyrokiem z 31 maja 2023 r. Sąd Okręgowy w Poznaniu ustalił nieistnienie

I CSK 3549/25

2

stosunku prawnego oraz powiązanych z nim praw akcesoryjnych wynikających

z umowy kredytu na cele mieszkaniowe Nr […] z 12 stycznia 2007 r., zawartej

pomiędzy Bank1 spółką akcyjną w W. (poprzednikiem prawnym pozwanego Bank

S.A. w W.), a powodem K.T. (pkt 1); oddalił powództwo

w zakresie żądania zapłaty (pkt 2); orzekł o kosztach postępowania (pkt 3).

Wyrokiem z 20 maja 2025 r. Sąd Apelacyjny w Poznaniu oddalił apelacje

obu stron (pkt 1) i zasądził od pozwanego na rzecz powoda 4274 zł z ustawowymi

odsetkami za opóźnienie od dnia uprawomocnienia się orzeczenia do dnia zapłaty

tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu apelacyjnym

(pkt 2).

Pozwany wniósł skargę kasacyjną, w której zaskarżył wyrok Sądu

Apelacyjnego w całości. We wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania

skarżący powołał się na potrzebę wykładni przepisów prawnych budzących

poważne wątpliwości i wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów,

tj. art. 3851 § 1 i 2 k.c., w zakresie, w jakim odnoszą się one do skutków uznania

postanowień umownych za abuzywne i możliwości zastąpienia takich postanowień

przepisami dyspozytywnymi.

W odpowiedzi powód wniósł o odmowę przyjęcia skargi kasacyjnej do

rozpoznania i zasądzenie na jego rzecz od pozwanego zwrotu kosztów zastępstwa

procesowego przed Sądem Najwyższym według norm przepisanych.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna w części odnoszącej się do rozstrzygnięcia Sądu

Apelacyjnego o oddaleniu apelacji powoda jako niedopuszczalna podlega

odrzuceniu (art. 3986§ 3 k.p.c.).

W pozostałym zakresie nie ma uzasdadnionych podsatw do przyjecia skargi

kasacyjnej do rozpoznania. Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c. Sąd Najwyższy przyjmuje

skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie

prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne

wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi

nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona.

Nakładając na skarżących obowiązek wskazania i uzasadnienia oznaczonej

I CSK 3549/25

3

przesłanki przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, ustawodawca zmierzał do

zagwarantowania, że skarga kasacyjna, nadzwyczajny środek zaskarżenia

prawomocnych orzeczeń, będzie pełnić przypisane jej funkcje publicznoprawne.

Ograniczenie przesłanek do czterech ma więc zapewnić, że przyjęcie skargi

kasacyjnej do rozpoznania ustrojowo i procesowo jest uzasadnione jedynie w tych

sprawach, w których mogą być zrealizowane jej funkcje publicznoprawne, a skarga

kasacyjna nie stanie się instrumentem wykorzystywanym w każdej sprawie.

Oparcie wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania na potrzebie

wykładni przepisów prawa budzących poważne wątpliwości lub wywołujących

rozbieżności w orzecznictwie sądów (art. 3989 § 1 pkt 2 k.p.c.) wymaga wykazania

jaki konkretny przepis prawa, zastosowany w danej sprawie, jest przedmiotem

rozbieżnej wykładni w judykaturze sądowej i na czym rozbieżność ta polega, co

wymaga przytoczenia orzeczeń sądów wydanych w takich samych lub istotnie

zbliżonych stanach faktycznych, względnie, jaki konkretny przepis prawa,

zastosowany w danej sprawie, wymaga interpretacji ze strony Sądu Najwyższego,

z czego potrzeba ta wynika i z jakich powodów dotychczasowy dorobek doktryny

i orzecznictwa jest w tej mierze niewystarczający. Nieodzowne jest ponadto,

podobnie jak w przypadku przyczyny kasacyjnej określonej

w art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c., wykazanie związku między oczekiwaną od Sądu

Najwyższego wykładnią prawa a wynikiem postępowania kasacyjnego

(postanowienia Sądu Najwyższego: z 15 października 2002 r., II CZ 102/02;

z 29 lipca 2015 r., I CSK 980/14; z 19 czerwca 2018 r., IV CSK 56/18).

Bliższa analiza skargi kasacyjnej wykazała, że w sprawie nie zachodzi

powołana wyżej przesłanka z art. 3989 § 1 pkt 2 k.p.c. Przedstawione przez

skarżącego kwestie były w ostatnim czasie przedmiotem wielu wypowiedzi Sądu

Najwyższego, który szczegółowo i wyczerpująco rozstrzygnął analogiczne

zagadnienia.

Jak wyjaśniono w uchwale składu całej Izby Cywilnej Sądu Najwyższego

z 25 kwietnia 2024 r., III CZP 25/22 (OSNC 2024, nr 12, poz. 118), w razie uznania,

iż postanowienie umowy kredytu indeksowanego lub denominowanego odnoszące

się do sposobu określania kursu waluty obcej stanowi niedozwolone postanowienie

I CSK 3549/25

4

umowne i nie jest wiążące, w obowiązującym stanie prawnym nie można przyjąć,

że miejsce tego postanowienia zajmuje inny sposób określenia kursu waluty obcej

wynikający z przepisów prawa lub zwyczajów (pkt 1), a ponadto w razie

niemożliwości ustalenia wiążącego strony kursu waluty obcej w umowie kredytu

indeksowanego lub denominowanego umowa nie wiąże także w pozostałym

zakresie (pkt 2).

Należy przy tym zauważyć, że postanowienie umowy lub wzorca umowy

kredytu indeksowanego do waluty obcej albo denominowanego w walucie obcej,

określające sposób wyznaczania kursu waluty na podstawie średniego kursu tej

waluty ustalanego przez Narodowy Bank Polski korygowanego o marżę banku,

podlega ocenie co do abuzywności wyłącznie jako całość (uchwała całej Izby

Cywilnej Sądu Najwyższego z 24 czerwca 2026 r., III CZP 8/26). Konsekwencją

stwierdzenia, iż dane postanowienie umowne ma charakter niedozwolony

w rozumieniu art. 3851 § 1 k.c., jest działająca ex lege sankcja bezskuteczności

niedozwolonego postanowienia (zob. m.in uchwałę SN z 29 czerwca 2007 r.,

III CZP 62/07, OSNC 2008, nr 7-8, poz. 87, oraz uchwałę składu siedmiu sędziów

SN z 7 maja 2021 r., III CZP 6/21, OSNC 2021, nr 9, poz. 56, a także m.in. wyroki

SN: z 30 maja 2014 r., III CSK 204/13; z 1 marca 2017 r., IV CSK 285/16;

z 24 października 2018 r., II CSK 632/17, i z 8 lutego 2023 r., II CSKP 978/22).

Uznanie, że postanowienia dotyczące przeliczania kwoty kredytu i uiszczanych

spłat na walutę obcą są niedozwolonymi postanowieniami umownymi oznacza, że

zgodnie z art. 3851 § 1 zd. 1 k.c., nie wiążą one kredytobiorców. Sankcje będące

konsekwencją abuzywności postanowień umownych działają ze skutkiem ex tunc,

wobec czego zdarzenia o charakterze następczym w stosunku do daty zawarcia

umowy zawierającej klauzule abuzywne pozostają bez znaczenia dla takiego

charakteru tych postanowień umownych (wyjątek stanowi wola konsumenta).

Mając na względzie powyższe, Sąd Najwyższy stoi na stanowisku,

że najistotniejsze dla rozstrzyganej sprawy problemy prawne zostały już

wszechstronnie rozstrzygnięte w ugruntowanym orzecznictwie sądów krajowych

i unijnych. W związku z tym przedstawione w skardze kasacyjnej zagadnienia

prawne i wątpliwości interpretacyjne nie mają waloru nowości i nie mogą przyczynić

się do rozwoju prawa.

I CSK 3549/25

5

Z tych względów Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej

do rozpoznania (art. 3989 § 1 k.p.c.).

O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono zgodnie z art. 98 § 1,

11 i 3 w związku z art. 99 k.p.c. i § 2 pkt 6, § 10 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia Ministra

Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności

radców prawnych.

A.G.

[SOP]