Kredyt przeciwko bankowi w upadłości. SN nie przyjął skargi syndyka

Pozwany syndyk masy upadłości Bank S.A. w W. (dalej: bank) wniósł skargę

kasacyjną od wyroku częściowego Sądu Apelacyjnego w Białymstoku, którym

oddalono apelację skarżącego od punktu pierwszego wyroku Sądu pierwszej

instancji, dotyczącego ustalenia nieistnienia stosunku prawnego z bliżej określnej

umowy kredytu, wydanego w sprawie ustalenie toczącej się z powództwa D.K.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

We wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania bank wskazał na

występowanie

w

sprawie

istotnego

zagadnienia

prawnego

(art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c.) oraz potrzebę wykładni przepisów prawnych budzących

wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie

(art. 3989 § 1 pkt 2 k.p.c.). Natura obu tych przyczyn kasacyjnych była już

przedmiotem bardzo licznych wypowiedzi Sądu Najwyższego i została szczegółowo

omówiona m.in. w postanowieniu SN z 20 lipca 2023 r., I CSK 4467/22, wydanym

w sprawie z udziałem pozwanego.

Obie przyczyny kasacyjne związane były z problemem tego, czy sprawa

z powództwa kredytobiorców o ustalenie nieistnienia stosunku prawnego mającego

wynikać z umowy kredytu zawartej z pozwanym bankiem jest, w razie ogłoszenia

upadłości kredytodawcy, sprawą o wierzytelność, która podlega zgłoszeniu do

masy upadłości w rozumieniu art. 145 ust. 1 p.u. W konsekwencji skarżący dążył do

ustalenia, czy niniejsza sprawa podlegała zawieszeniu także w odniesieniu do

żądania ustalenia, a nie tylko w zakresie, w jakim powodowie dochodzili zapłaty.

Zasygnalizowane na s. 4-5 i opisane w dalszej części uzasadnienia skargi

kwestie dotyczące tego, czy sprawa o ustalenie może toczyć się przeciwko

upadłemu bankowi już z chwilą ustalenia osoby syndyka, dawniej rzeczywiście

budziły poważne wątpliwości. Obecnie należy jednak uznać je za wyjaśnione –

w kierunku odmiennym od oczekiwanego przez pozwanego. W uchwale SN

z 19 września 2024 r., III CZP 5/24, wskazano, że postępowanie sądowe

z powództwa kredytobiorcy będącego konsumentem o ustalenie nieistnienia

I CSK 3584/24

3

stosunku prawnego z umowy kredytu, prowadzone przeciwko bankowi, co do

którego w toku postępowania ogłoszono upadłość, nie jest sprawą „o wierzytelność,

która podlega zgłoszeniu do masy upadłości” w rozumieniu art. 145 ust. 1 ustawy

z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe, a tym samym może być podjęte

z chwilą ustalenia osoby pełniącej funkcję syndyka. We wspomnianej uchwale

szeroko umotywowano zajęte w niej stanowisko, toteż powtarzanie obecnie tej

argumentacji nie jest niezbędne.

Wobec powyższego dostrzeżone w skardze kasacyjnej zagadnienie prawne

jest rozstrzygnięte; nie istnieje też potrzeba wykładni wskazanych na s. 5 skargi

przepisów prawa. Kierunek rozstrzygnięcia wspomnianych wątpliwości nie

powoduje przy tym, że skarga kasacyjna mogłaby zostać ewentualnie uznana za

oczywiście uzasadnioną – jest on bowiem odmienny od stanowiska pozwanego.

Kierując się przedstawionymi względami, Sąd Najwyższy uznał, że

z motywów skargi nie wynika, by zachodziły określone w art. 3989 § 1 k.p.c.

przyczyny kasacyjne, co uzasadniało odmowę przyjęcia tej skargi do rozpoznania.

O kosztach orzeczono zgodnie z zasadą odpowiedzialności za wynik

sprawy, ich wysokość ustalając na podstawie § 2 pkt 6 w zw. z § 10 ust. 4 pkt 2

rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie

opłat za czynności radców prawnych.

Z uwagi na powyższe, na podstawie art. 3989 § 1 k.p.c., orzeczono, jak

w sentencji postanowienia.

Beata Janiszewska

[J.T.]

[SOP]