Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi powoda o odszkodowanie za zakaz konkurencji

Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c., Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do

rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje

potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub

wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność

postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Przepis ten

odpowiada charakterowi skargi kasacyjnej, będącej nadzwyczajnym środkiem

zaskarżenia, o dominującym publicznoprawnym charakterze, przysługującym od

orzeczeń wydanych po przeprowadzeniu dwuinstancyjnego postępowania

sądowego, w którym sąd pierwszej i drugiej instancji dysponuje pełną kognicją

I CSK 3599/25

2

w zakresie faktów i dowodów. W powiązaniu z art. 3984 § 2 k.p.c. oznacza to, że

w skardze kasacyjnej nieodzowne jest powołanie i uzasadnienie okoliczności

o charakterze publicznoprawnym, które stanowią wyłączną podstawę oceny pod

kątem przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania (przyczyn kasacyjnych).

Wnosząc o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania skarżący powód P.Z.

wskazał, że w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, które wiąże się z

uzgodnionymi przez strony postanowieniami umownymi ustanawiającymi zakaz

konkurencji po ustaniu pełnienia funkcji przez powoda. Powołał się również na

oczywistą

zasadność

skargi

kasacyjnej

wynikającą

z niewątpliwego naruszenia art. 58, art. 65 i art. 3531 k.c., a także art. 233 § 1 k.p.c.

Powołanie się na istotne zagadnienie prawne (art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c.)

wymaga sformułowania problemu prawnego i uzasadnienia, że ma on

precedensowy (nowy) charakter lub znaczenie dla rozwoju prawa. Problem ten

powinien odnosić się do konkretnych przepisów prawa i zostać ujęty w sposób

abstrakcyjny, a zarazem wiązać się z rozpoznawaną sprawą; konieczne jest przy

tym wskazanie argumentów, które prowadzą do jego rozbieżnych ocen (por.

postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 10 maja 2001 r., II CZ 35/01, OSNC 2002,

nr 1, poz. 11, z dnia 11 stycznia 2002 r., III CKN 570/01, OSNC 2002, nr 12,

poz. 151, z dnia 13 lipca 2007 r., III CSK 180/07, z dnia 10 kwietnia 2014 r.,

IV CSK 623/13, z dnia 2 grudnia 2014 r., II CSK 376/14, z dnia 9 kwietnia 2015 r.,

V CSK 547/14).

Bliższa analiza wniosku nie pozwalała uznać, by w sprawie zakończonej

zaskarżonym wyrokiem wystąpiła powołana przyczyna kasacyjna. Wniosek nie

ujawniał żadnego konkretnego zagadnienia prawnego, ograniczając się do

sformułowania określonych tez co do prawidłowego w ocenie skarżącego kształtu

umownego zakazu konkurencji m.in. w kontekście jego zakresu i proporcjonalności

oraz niedopuszczalności wyłączenia roszczenia odszkodowawczego w razie

podjęcia jakiejkolwiek działalności zawodowej i gospodarczej. We wniosku nie

wyjaśniono jednak, na czym konkretnie miałyby polegać jurydyczne wątpliwości

związane z wykładnią lub stosowaniem powołanych w nim przepisów prawa, nie

sformułowano alternatywnych kierunków ich możliwego rozstrzygnięcia, jak również

nie wyjaśniono, dlaczego ich rozstrzygnięcie nie jest możliwe przy wykorzystaniu

I CSK 3599/25

3

dotychczasowych poglądów orzecznictwa lub nauki prawa. Za wystarczające w tej

materii nie może być przy tym uznane ogólnikowe stwierdzenie, że powołane

„zagadnienia” są istotne, ponieważ ich rozstrzygnięcie ma – w subiektywnej ocenie

skarżącego – znaczenie dla praktyki sądowej.

Podłożem oddalenia apelacji powoda było stanowisko Sądu Okręgowego,

aprobujące interpretację miarodajnych postanowień umowy stron – w zakresie

ustanawiającym zakaz konkurencji – dokonaną w postępowaniu

pierwszoinstancyjnym. Zgodnie z tą wykładnią, podjęcie przez powoda funkcji

w E. Sp. z o.o. w W. nie kolidowało wprawdzie z zakazem konkurencji, skutkowało

jednak utratą prawa do odszkodowania. Rozważania wniosku – w zestawieniu z

motywami zaskarżonego wyroku – nie przekonywały, iżby stanowisko to mogło być

uznane za wadliwe w sposób ewidentny i widoczny już na pierwszy rzut oka,

natomiast tylko taka wadliwość zaskarżonego orzeczenia – zgodnie z utrwalonym

stanowiskiem – odpowiada przyczynie kasacyjnej określonej w art. 3989 § 1 pkt 4

k.p.c. (por. m.in. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 12 grudnia 2000 r., V

CKN 1780/00, OSNC 2001, nr 3, poz. 52, z dnia

22 marca 2001 r., V CZ 131/00, OSNC 2001, nr 10, poz. 156 i z dnia

15 czerwca 2018 r., III CSK 38/18).

Ubocznie tylko należało zauważyć, że wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej

do rozpoznania ujawniał argumentacyjną sprzeczność, przyoblekając te same

w istocie kwestie prawne w ramy przyczyn kasacyjnych określonych

w art. 398 § 1 pkt 1 i 4 k.p.c. Jasne jest tymczasem, że albo w sprawie występuje

zagadnienie prawne, a więc kwestia trudna, dotychczas nierozstrzygnięta

i wymagająca pogłębionej analizy albo też skarga jest zasadna w sposób

oczywisty, co zakłada niewystępowanie w sprawie żadnych zagadnień prawnych

lub wątpliwowości (por. np. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia

4 kwietnia 2011 r., II UK 24/11, z dnia 29 lipca 2015 r., I CSK 980/14, i z dnia

18 października 2016 r., I UK 466/15).

Należało tym samym odmówić przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.

Z tych względów, na podstawie art. 3989 § 2, art. 98 § 1-11, art. 108 § 1, art.

391 § 1 i art. 39821 k.p.c., Sąd Najwyższy orzekł, jak w sentencji.

I CSK 3599/25

4

(K.G.)

[r.g.]