Pozwana spółka nie dostanie rozpoznania skargi w sprawie o kredyt, zapłaci 8100 zł kosztów

Wyrokiem z 11 października 2022 r. Sąd Okręgowy w Poznaniu ustalił, że

stosunek prawny wynikający z umowy o kredyt mieszkaniowy zawartej między N.

SA z siedzibą w G. (poprzednikiem prawnym P. S.A. w W.)

a A.M. z 26 lipca 2010 r. wobec jej nieważności - nie istnieje (pkt 1); zasądził od

pozwanej P. S.A. w W. na rzecz powoda następujące kwoty: 37.227,45 zł oraz

I CSK 3602/25

2

41.161,98 CHF wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od kwot: 28.513,98zł

i 41.161,98 CHF od 9 lipca 2021 r. do dnia zapłaty oraz od kwoty 8.713,42zł od

28 lutego 2022 r. do dnia zapłaty (pkt 2); w pozostałym zakresie oddalił powództwo

(pkt 3); orzekł o kosztach postępowania (pkt 4).

Wyrokiem z 16 stycznia 2025 r. Sąd Apelacyjny w Poznaniu oddalił apelację

pozwanego i orzekł o kosztach postępowania.

Pozwany wniósł skargę kasacyjną, w której zaskarżył wyrok Sądu

Apelacyjnego w zakresie punktu 1 wyroku – w części, w której Sąd Apelacyjny

oddalił apelację pozwanego od rozstrzygnięcia zawartego w punkcie 2 wyroku

Sądu Okręgowego i w zakresie punktu 2 wyroku – w całości.

We wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania skarżący powołał

się na oczywistą zasadność skargi kasacyjnej wynikającą z naruszenia przez Sąd

Apelacyjny art. 316 § 1 k.p.c. w zw. z art. 391 § 1 k.p.c. poprzez nieuwzględnienie

stanu faktycznego istniejącego w chwili orzekania, a mianowicie faktu złożenia

przez powoda oświadczenia o potrąceniu, obejmującego swoim zakresem

wierzytelności dochodzone pozwem i zasądzone na rzecz powoda wyrokiem Sądu

Okręgowego, co w konsekwencji doprowadziło do nierozpoznania przez Sąd

Apelacyjny istoty sprawy.

W odpowiedzi powód wniósł o odmowę przyjęcia skargi kasacyjnej do

rozpoznania i zasądzenie na jego rzecz od pozwanego zwrotu kosztów zastępstwa

procesowego przed Sądem Najwyższym według norm przepisanych.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c. Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną

do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje

potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości

lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność

postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Nakładając

na skarżących obowiązek wskazania i uzasadnienia oznaczonej przesłanki

przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, ustawodawca zmierzał do

zagwarantowania, że skarga kasacyjna, nadzwyczajny środek zaskarżenia

prawomocnych orzeczeń, będzie pełnić przypisane jej funkcje publicznoprawne.

I CSK 3602/25

3

Ograniczenie przesłanek do czterech ma więc zapewnić, że przyjęcie skargi

kasacyjnej do rozpoznania ustrojowo i procesowo jest uzasadnione jedynie w tych

sprawach, w których mogą być zrealizowane jej funkcje publicznoprawne, a skarga

kasacyjna nie stanie się instrumentem wykorzystywanym w każdej sprawie.

Oczywista zasadność skargi kasacyjnej (art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c.) zachodzi

wówczas, gdy z treści skargi bez potrzeby głębszej analizy oraz szczegółowych

rozważań wynika, że wadliwości przytoczone w uzasadnieniu wniosku o przyjęcie

skargi kasacyjnej do rozpoznania, uzasadniają uwzględnienie skargi. W wypadku,

gdy strona skarżąca twierdzi, że skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona,

powinna przedstawić argumentację prawną wyjaśniającą w czym ta oczywistość się

wyraża oraz uzasadnić to twierdzenie. Konieczne jest w związku z tym wykazanie

kwalifikowanej postaci naruszenia prawa materialnego i procesowego, polegającej

na jego oczywistości prima facie, przy wykorzystaniu podstawowej wiedzy

prawniczej (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z 10 stycznia 2003 r.,

V CZ 187/02, OSNC 2004, nr 3, poz. 49; postanowienie Sądu Najwyższego

z 14 lipca 2005 r., III CZ 61/05, OSNC 2006 r., nr 4, poz. 75; postanowienie Sądu

Najwyższego z 26 kwietnia 2006 r., II CZ 28/06). Wymaga przy tym podkreślenia,

że przesłanką przyjęcia skargi kasacyjnej nie jest oczywiste naruszenie

konkretnego przepisu prawa materialnego lub procesowego, lecz sytuacja, w której

naruszenie to spowodowało wydanie oczywiście nieprawidłowego orzeczenia

(zob. postanowienie SN z 8 października 2015 r., IV CSK 189/15). Wynikająca

z art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. przesłanka oczywistej zasadności skargi kasacyjnej ma

charakter wyjątkowy. W konsekwencji, w judykaturze Sądu Najwyższego przyjmuje

się, że skarga kasacyjna jest zasadna w stopniu „oczywistym”, jeżeli można ją

stwierdzić „na pierwszy rzut oka”, bez potrzeby pogłębionego badania okoliczności

sprawy (zob. postanowienie SN z 2 sierpnia 2007 r., III UK 45/07).

Bliższa analiza wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania nie

pozwala przyjąć, że skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona w przyjętym

wyżej rozumieniu. Należy podkreślić, że skarżący nie składał w niniejszym procesie

oświadczenia o potrąceniu w trybie art. 2031 k.p.c., lecz w postępowaniu

odwoławczym powoływał się na oświadczenie powoda o potrąceniu, jednocześnie

podnosząc w apelacji zarzuty przeciwko rozstrzygnięciu Sądu pierwszej instancji

I CSK 3602/25

4

o nieważności umowy kredytowej. W konsekwencji nawet ewentualny brak

merytorycznego zbadania w niniejszym procesie przez Sąd drugiej instancji

skutków zarzutu potrącenia złożonego przez powoda poza procesem, w sytuacji

gdy pozwany do zakończenia postępowania odwoławczego nie podniósł własnego

zarzutu potrącenia, jak tego wymaga art. 2031 k.p.c., lecz kontestował orzeczenie

Sądu pierwszej instancji orzekające o nieważności umowy kredytowej, nie pozwala

na podzielenie tezy skarżącego o oczywistej zasadności skargi kasacyjnej

w znaczeniu wyżej opisanej przesłanki przyjęcia jej do rozpoznania.

W obecnym stanie prawnym możliwość uwzględnienia zarzutu potrącenia

w toku postępowania cywilnego ma ograniczony charakter. Skuteczne podniesienie

tego zarzutu wymaga spełnienia przesłanek wymienionych w art. 2031 k.p.c.

Przepis ten ogranicza możliwość podnoszenia zarzutu potrącenia w postępowaniu

rozpoznawczym zarówno pod względem formalnym, jak i czasowym

(zob. np. postanowienia Sądu Najwyższego z: 28 listopada 2024 r., I CSK 4026/23;

20 sierpnia 2025 r., I CSK 1564/25; 26 czerwca 2025 r., I CSK 4025/24; 2 grudnia

2025 r., I CSK 2605/25; 28 maja 2026 r., I CSK 3022/25). Trudno zatem mówić

o oczywistej zasadności składanej skargi, skoro ta przesłanka przyjęcia skargi

kasacyjnej do rozpoznania wymaga wydania orzeczenia sprzecznego

z powszechnie przyjętym sposobem wykładni zastosowanego przez sąd przepisu

prawa.

Z tych względów Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej

do rozpoznania (art. 3989 § 1 k.p.c.).

O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono zgodnie z art. 98 § 1,

11 i 3 w związku z art. 99 k.p.c. i § 2 pkt 7, § 10 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia Ministra

Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności

radców prawnych.

A.G.

[a.ł]