Sąd Najwyższy nie przyjął skargi w sprawie zniesienia współwłasności, uczestnik zapłaci 360 zł

Uczestnik M.B. wniósł skargę kasacyjną od postanowienia Sądu

Okręgowego w Gdańsku z 5 czerwca 2015 r., wydanego w sprawie

o zniesienie współwłasności.

I CSK 361/26

2

W odpowiedzi na skargę kasacyjną wnioskodawca domagał się odmowy

przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania oraz zasądzenia na jego rzecz kosztów

postępowania kasacyjnego.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c. Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną

do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje

potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości

lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność

postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Tylko na tych

przesłankach Sąd Najwyższy może oprzeć rozstrzygnięcie o przyjęciu lub odmowie

przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.

Dopuszczenie i rozpoznanie skargi kasacyjnej ustrojowo i procesowo jest

uzasadnione jedynie w tych sprawach, w których mogą być zrealizowane jej funkcje

publicznoprawne. Zatem nie w każdej sprawie, skarga kasacyjna może być przyjęta

do rozpoznania. Sąd Najwyższy nie jest trzecią instancją sądową i nie rozpoznaje

sprawy, a jedynie skargę, będącą szczególnym środkiem zaskarżenia.

W judykaturze Sądu Najwyższego, odwołującej się do orzecznictwa Europejskiego

Trybunału Praw Człowieka w Strasburgu, jeszcze w okresie obowiązywania kasacji

zostało utrwalone stanowisko, że ograniczenie dostępności i dopuszczalności

kasacji nie jest sprzeczne z Konstytucją RP, ani z wiążącymi Polskę

postanowieniami konwencji międzynarodowych (zob. uzasadnienie uchwały składu

7 sędziów SN z 17 stycznia 2001 r., III CZP 49/00, OSNC 2001, Nr 4, poz. 53).

Podstawowym celem postępowania kasacyjnego jest ochrona interesu publicznego

przez zapewnienie jednolitości wykładni oraz wkład Sądu Najwyższego w rozwój

prawa i jurysprudencji (zob. postanowienie SN z 4 lutego 2000 r., II CZ 178/99,

OSNC 2000, nr 7-8, poz. 147).

Wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania skarżący oparł

na przesłance uregulowanej w art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. Przesłanka ta nie została

jednak spełniona.

W orzecznictwie Sądu Najwyższego utrwalony jest pogląd, że uzasadnienie

oczywistej zasadności skargi kasacyjnej jako przesłanki jej przyjęcia do

I CSK 361/26

3

rozpoznania wymaga powołania się na kwalifikowaną postać naruszenia

zaskarżonym orzeczeniem przepisów prawa materialnego lub procesowego

i przeprowadzania wywodu zmierzającego do jego wykazania. Oczywistość

naruszenia ma miejsce wówczas, gdy jest ono widoczne prima facie, przy

wykorzystaniu podstawowej wiedzy prawniczej, bez potrzeby wchodzenia

w szczegóły czy dokonywania pogłębionej analizy tekstu wchodzących w grę

przepisów i doszukiwania się ich znaczenia. Szczególna podstawa przedsądu

z art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. wymaga przy tym samodzielnego, czyli odrębnego od

podstaw kasacyjnych wskazania i wykazania naruszenia konkretnego przepisu

prawa (procesowego lub materialnego), które jest oczywiste i bez wątpliwości

prowadzi do stwierdzenia, że objęte skargą orzeczenie jest wadliwe i dlatego

skarga powinna zostać przyjęta do rozpoznania.

Uzasadnienie wniosku oparte na tej przesłance wymaga przedstawienia

argumentacji prawnej zmierzającej do wykazania kwalifikowanego naruszenia

powołanych w skardze przepisów prawa, możliwego do stwierdzenia

bez merytorycznej analizy zaskarżonego orzeczenia oraz podstaw kasacyjnych

(zob. postanowienia SN z 10 stycznia 2003 r., V CZ 187/02, OSNC 2004, nr 3,

poz. 49, z 5 października 2007 r., III CSK 216/07 i z 11 sierpnia 2011 r.,

IV CSK 163/11). Uzasadnienie wniosku nie może sprowadzać się do powtórzenia,

choćby w zmodyfikowanej formie, uzasadnienia podstaw kasacyjnych, jak również

być sformułowane w sposób, który wymagałby oceny ich zasadności, gdyż nie jest

ona możliwa na tym etapie postępowania i w składzie Sądu dokonującego wstępnej

oceny skargi kasacyjnej pod kątem występowania w sprawie przesłanek

określonych w art. art. 3989 § 1 k.p.c.

Skonfrontowanie uzasadnienia zaskarżonego postanowienia i uzasadnienia

wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania nie potwierdza tezy

o oczywistej zasadności tego środka zaskarżenia.

Analiza argumentacji zawartej w skardze kasacyjnej prowadzi do wniosku,

że zarzucane naruszenie art. 212 k.c. zostało oparte przede wszystkim

na kwestionowaniu ustaleń faktycznych stanowiących podstawę zaskarżonego

orzeczenia. Skarżący podnosił, że Sąd pominął okoliczności świadczące

I CSK 361/26

4

o utrwalonym i wyłącznym sposobie korzystania przez uczestnika z nieruchomości,

o poniesieniu przez niego istotnych nakładów zwiększających wartość

tej nieruchomości, jak również o istnieniu szczególnej więzi gospodarczej i osobistej

łączącej uczestnika z nieruchomością. Tymczasem Sąd Najwyższy, jako instancja

kasacyjna, nie jest uprawniony do badania zasadności ustaleń faktycznych i ocen

dowodów dokonanych przed sądem drugiej instancji (art. 3983 § 3 i art. 39813 § 2

k.p.c.).

Nie można również podzielić stanowiska skarżącego, jakoby doszło

do oczywistego naruszenia art. 212 k.c. Skarga kasacyjna nie wskazuje, na czym

konkretnie miałaby polegać błędna wykładnia tego przepisu. Skarżący ogranicza

się do wyrażenia odmiennej oceny skutków wynikających z ustalonych okoliczności

faktycznych. Ponadto zarzut naruszenia prawa materialnego został skonstruowany

w sposób, który w istocie łączy kwestionowanie zastosowania prawa

z podważeniem ustaleń faktycznych stanowiących podstawę rozstrzygnięcia.

Z tych względów, na podstawie art. 3989 § 2 w zw. z art. 13 § 2 k.p.c.,

orzeczono jak wyżej.

O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 520 § 3 k.p.c.

Ewa Stefańska

(M.T.)

[SOP]