Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi córek o zadośćuczynienie za śmierć matki

Powódki T.B. i E.Ł. wniosły skargę kasacyjną od wyroku Sądu Okręgowego

we Wrocławiu z 17 maja 2024 r. Wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do

rozpoznania uzasadniły jej oczywistą zasadnością (art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c.),

wynikającą

z

naruszenia

przez

Sąd

drugiej

instancji

art. 227 w zw. z art. 278 § 1 k.p.c.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona, gdy dla przeciętnego

prawnika z samej treści skargi – bez pogłębionej analizy i jurydycznych dociekań –

w sposób jednoznaczny wynika, że wskazane w niej podstawy zasługują na

uwzględnienie z uwagi na kwalifikowany charakter naruszenia przepisów prawa.

I CSK 3772/24

2

Zasadność skargi kasacyjnej jest oczywista, gdy dostrzegalny prima vista i bez

przeprowadzania wnikliwej analizy uzasadniony jest wniosek, że zaskarżone

orzeczenie jest jaskrawo nieprawidłowe (zob. postanowienie SN z 15 lipca 2015 r.,

IV CSK 17/15). Powołując się na oczywistą zasadność skargi kasacyjnej należy

wykazać, że popełnione przy ferowaniu zaskarżonego orzeczenia uchybienia

w zakresie stosowania prawa miały charakter kwalifikowany i nie podlegały różnym

ocenom (zob. postanowienia SN: z 12 grudnia 2000 r., V CKN 1780/00; z 22 marca

2001 r., V CZ 131/00, i z 10 kwietnia 2018 r., I CSK 730/17). Przy czym, o ile dla

uwzględnienia skargi kasacyjnej wystarczy, że jej podstawa jest usprawiedliwiona,

to dla jej przyjęcia do rozpoznania konieczne jest wykazanie kwalifikowanego

naruszenia prawa przez sąd drugiej instancji, dostrzegalnego w sposób oczywisty

dla każdego prawnika (zob. postanowienie SN z 28 stycznia 2022 r., I CSK 947/22).

Przedstawione przez powódki argumenty nie przekonują o oczywistej

zasadności skargi kasacyjnej uzasadnionej naruszeniem powołanych przepisów

procesowych z powodu zaniechania dopuszczenia dowodu z kolejnego biegłego,

o co skarżące wnioskowały. Z ustaleń faktycznych Sądu drugiej instancji,

wiążących Sąd Najwyższy (art. 39813 § 2 k.p.c.), wynika, że bezpośrednią

przyczyną zgonu matki skarżących było zatrzymanie krążenia, przyczyną wtórną

niewydolność serca, a przyczyną wyjściową miażdżyca. W oparciu o te ustalenia

Sąd drugiej instancji uznał, że nie ma związku przyczynowo skutkowego między

występowaniem u matki skarżących odleżyn a jej śmiercią, które to twierdzenia

stanowiły podstawę ich żądania zadośćuczynienia pieniężnego za krzywdę

doznaną wskutek przedwczesnej śmierci ich matki (art. 446 § 4 k.c.).

Niedopuszczenie przez Sąd dowodu z opinii kolejnego biegłego na fakty związane

z powstaniem odleżyn u matki skarżących, nie może być oceniane jako uchybienie

przepisom postępowania, skoro dowód ten miałby służyć wyjaśnieniu faktów przez

pryzmat wiadomości specjalnych, niemających znaczenia dla rozstrzygnięcia

sprawy. Sąd nie ma też obowiązku dopuszczenia dowodu z kolejnych biegłych

w każdym przypadku, gdy złożona opinia jest niekorzystna dla strony i powtarzania

tego dowodu tak długo, aż strona będzie usatysfakcjonowana treścią opinii.

Potrzeba powołania innego biegłego powinna wynikać z okoliczności sprawy, a nie

z samego niezadowolenia strony z dotychczas złożonej opinii. Przy czym potrzebą

I CSK 3772/24

3

taką nie może być przeświadczenie strony, że dalsze opinie pozwolą na

udowodnienie korzystnej dla niej tezy (zob. postanowienie SN z 22 stycznia 2026 r.,

I USK 810/26). Nie jest zatem uzasadniony wniosek o dopuszczenie dowodu

z opinii innego biegłego, jeżeli w przekonaniu sądu opinia wyznaczonego biegłego

jest na tyle kategoryczna i przekonująca, że wystarczająco wyjaśnia zagadnienia

wymagające wiadomości specjalnych. Opinia biegłego podlega ocenie sądu

stosownie do reguł określonych w art. 233 § 1 k.p.c. i w ramach tej oceny sąd

ustosunkowuje się do mocy przekonującej rozumowania biegłego i logicznej

poprawności wyciągniętych przez niego wniosków. Do takich wniosków doszedł

Sąd meriti, wyjaśniając motywy decyzji w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku.

Ponadto ta sfera uprawnień jurysdykcyjnych sądu – zgodnie z art. 3983 § 3 k.p.c. –

nie może być przedmiotem zarzutów kasacyjnych (zob. postanowienie SN

z 21 grudnia 2021 r., IV CSK 615/21).

Argumentacja skarżących, która zasadniczo zmierza do zakwestionowania

dokonanej przez Sąd meriti oceny dowodów oraz dokonanych na tej podstawie

ustaleń faktycznych, mimo niedopuszczalności oparcia skargi kasacyjnej na

zarzutach dotyczących ustalenia faktów lub oceny dowodów (art. 3983 § 3 k.p.c.)

oraz związania Sądu Najwyższego ustaleniami faktycznymi stanowiącymi podstawę

zaskarżonego orzeczenia (art. 39813 § 2 k.p.c.), nie przekonuje, że

niedopuszczenie przez Sąd drugiej instancji dowodu z opinii kolejnego biegłego

skutkowało naruszeniem przepisów prawa, w sposób, który przekłada się na

konieczność uchylenia lub zmiany zaskarżonego orzeczenia.

Należy dodatkowo zwrócić uwagę, że celem wstępnej oceny Sądu

Najwyższego w ramach przedsądu jest selekcja skarg kasacyjnych, które po

wstępnym badaniu dają podstawy do przyjęcia, że istnieją okoliczności

uzasadniające wyrokowanie przez Sąd Najwyższy. Analiza przyczyn kasacyjnych

nie może jednak być oderwana od powołanych w skardze jej podstaw, jeżeli

sposób ich sformułowania nie pozwala na późniejsze merytoryczne rozpoznanie

skargi kasacyjnej.

Skargę kasacyjną można oprzeć na naruszeniu przepisów postępowania,

jeżeli takie uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 3983 § 1

I CSK 3772/24

4

pkt 2 k.p.c.), który ocenia się przez odniesienie konkretnego rozstrzygnięcia do

podstawy materialnoprawnej orzeczenia co do istoty sprawy. Zarzuty naruszenia

przepisów postępowania nie mogą być celem samym w sobie, lecz muszą służyć

wykazaniu błędnego zastosowania przepisów prawa materialnego, który stanowi

rzeczywistą podstawę prawną rozstrzygnięcia (zob. wyroki SN: z 9 lipca 2014 r.,

I PK 316/13; z 4 marca 2021 r., II USKP 27/21, oraz postanowienia SN:

z 16 kwietnia 2019 r., I PK 115/18; z 21 grudnia 2021 r., IV CSK 615/21;

z 14 czerwca 2023 r., I CSK 1041/23, i z 27 stycznia 2026 r., I PSK 141/26).

Skarżące w ramach podstaw kasacyjnych zarzuciły wyłącznie naruszenie

przepisów postępowania (art. 227 w zw. z art. 278 § 1 k.p.c. oraz art. 227 k.p.c.

w zw. z art. 233 § 1 k.p.c.), nie formułując zarzutów naruszenia prawa

materialnego. W tej sytuacji nie jest możliwe dokonanie oceny, czy ewentualne

naruszenie przez Sąd meriti wskazanych w skardze kasacyjnej przepisów

postępowania, mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Ubocznie wskazać należy, że skarżące kwestionując niedopuszczenie przez

Sąd drugiej instancji dowodu z opinii kolejnego biegłego, nie objęły zarzutem

naruszenia art. 227 w zw. z art. 278 § 1 k.p.c. – art. 286 k.p.c. Jak też, że

naruszenie art. 227 w zw. z art. 278 § 1 k.p.c. oraz art. 227 w zw. z art. 233 § 1

k.p.c. nie obejmuje w zarzutach art. 391 § 1 k.p.c., co czyni je nieskutecznymi

i wyłącza możliwość uczynienia ich przedmiotem kontroli kasacyjnej. Wskazane

przepisy regulują bowiem postępowanie przed sądem pierwszej instancji,

a skuteczne zarzucenie ich naruszenia przez sąd drugiej instancji w skardze

kasacyjnej wymaga objęcia również art. 391 § 1 k.p.c. jako przepisu nakazującego

odpowiednie stosowanie regulacji pierwszoinstancyjnych w postępowaniu

apelacyjnym. Brak takiego powiązania wyłącza natomiast możliwość

merytorycznego rozpoznania zarzutu naruszenia powołanych przepisów

postępowania (zob. postanowienie SN z 30 stycznia 2026 r., I CSK 356/25 oraz

wyrok SN z 29 kwietnia 2025 r., II CSKP 1138/24). Sąd Najwyższy w postępowaniu

kasacyjnym jest związany podstawami skargi i nie może wychodzić poza te granice

(art. 39813 § 1 k.p.c.).

I CSK 3772/24

5

Z powyższych względów, Sąd Najwyższy na podstawie art. 3989 § 2 k.p.c.

odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania nie znajdując również

okoliczności, które w ramach przedsądu jest obowiązany brać pod uwagę z urzędu,

w szczególności nieważności postępowania (art. 3989 § 1 pkt 3 k.p.c.).

[wr]

[SOP]