Sąd Najwyższy nie przyjął skargi gminy o rozwiązanie umów użytkowania wieczystego

Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c., Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną

do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje

potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub

wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność

postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona.

Cel wymagania przewidzianego w art. 3984 § 2 k.p.c. może być wobec tego

osiągnięty tylko przez powołanie i uzasadnienie istnienia przesłanek o charakterze

publicznoprawnym, które będą mogły stanowić podstawę oceny skargi kasacyjnej

I CSK 3808/24

2

pod kątem przyjęcia jej do rozpoznania. Na tych jedynie przesłankach Sąd

Najwyższy może oprzeć rozstrzygnięcie w kwestii przyjęcia bądź odmowy

przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.

W niniejszej sprawie nie zachodzą przesłanki przyjęcia do rozpoznania

skargi kasacyjnej powódki Gminy Miejskiej K. od wyroku Sądu Apelacyjnego

w Krakowie z 16 listopada 2023 r.

W uzasadnieniu wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania

skarżąca powołała się na występowanie w sprawie istotnego zagadnienia

prawnego.

Zgodnie z utrwalonym poglądem judykatury Sądu Najwyższego

przedstawienie okoliczności uzasadniających rozpoznanie skargi kasacyjnej ze

względu na występujące w sprawie istotne zagadnienie prawne polega na

sformułowaniu tego zagadnienia i wskazaniu argumentów, które prowadzą do

rozbieżnych ocen. Musi przy tym chodzić o zagadnienie nowe, dotychczas

nierozpatrywane w judykaturze, które zarazem ma znaczenie dla rozpoznania

wniesionej skargi kasacyjnej (por. postanowienia z dnia 10 maja 2001 r., II CZ

35/01, OSNC 2002, nr 1, poz. 11 i z dnia 11 stycznia 2002 r., III CKN 570/01,

OSNC 2002, nr 12, poz. 151).

Istotność zagadnienia prawnego (art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c.) konkretyzuje się

w tym, że w danej sprawie występuje zagadnienie prawne mające znaczenie dla

rozwoju prawa lub znaczenie precedensowe dla rozstrzygnięcia innych podobnych

spraw. Sąd Najwyższy wyjaśnił, że przedstawienie okoliczności uzasadniających

rozpoznanie skargi kasacyjnej ze względu na przesłankę istotnego zagadnienia

prawnego polega na sformułowaniu tego zagadnienia, wskazaniu przepisów prawa,

na których tle zagadnienie to wyłoniło się, oraz zaprezentowaniu argumentacji

jurydycznej uzasadniającej możliwość rozbieżnych ocen prawnych

(por. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 10 maja 2001 r., II CZ 35/01, OSNC

2002, nr 1, poz. 11, z dnia 11 stycznia 2002 r., III CKN 570/01, OSNC 2002, nr 12,

poz. 151, z dnia 24 maja 2016 r., I CSK 666/15, nie publ.).

Tymczasem skarżąca w skardze powołała się na występowanie w sprawie

istotnego zagadnienia prawnego dotyczącego kwestii „czy przez występujący w art.

240 k.c. zwrot „jeżeli wieczysty użytkownik korzysta z gruntu w sposób oczywiście

I CSK 3808/24

3

sprzeczny z jego przeznaczeniem określonym w umowie" oraz występujący

w art. 33 ust. 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami

(tekst jednolity: Dz. U. z 2024 r. poz. 1145 - dalej: u.g.n.) zwrot „jeżeli użytkownik

wieczysty korzysta z tej nieruchomości w sposób sprzeczny z ustalonym w umowie"

należy rozumieć konkretną formę, metodę czy tryb korzystania z nieruchomości

wyraźnie zamanifestowane na gruncie, czy też można także rozumieć zachowania

użytkownika wieczystego już na wczesnym etapie procesu inwestycyjnego

zmierzające do wykorzystania gruntu w sposób sprzeczny z jego przeznaczeniem

określonym w umowie (zmierzające do wykorzystania nieruchomości w sposób

sprzeczny z ustalonym w umowie), o ile w sposób nie budzący wątpliwości

wskazują na jednoznacznie nakierunkowane działanie użytkownika wieczystego

zmierzające do zagospodarowania gruntu w sposób sprzeczny z jego

przeznaczeniem określonym w umowie (zmierzające do zagospodarowania

nieruchomości w sposób sprzeczny z ustalonym w umowie) - przy czym takimi

działaniami mogą przy tym w szczególności być: 1) pisemne jednoznaczne

oświadczenia składane osobom trzecim co do zamiarów inwestycyjnych na

nieruchomości, 2) pozyskiwanie decyzji o warunkach zabudowy, czy to w imieniu

własnym czy też za pośrednictwem innych podmiotów, określających warunki

realizacji zamierzeń inwestycyjnych niezgodnych z umową użytkowania

wieczystego, 3) pozyskiwanie decyzji o pozwoleniu na budowę budynków, o

charakterze sprzecznym z umową użytkowania wieczystego itp.?”

Należy zauważyć, że argumenty podniesione przez skarżącą

w skardze kasacyjnej sprowadzają się wyłącznie do pytania o czysto incydentalnym

i kazuistycznym charakterze, nie zawierając w sobie elementów, które mogłyby

pozwolić na sformułowanie przez Sąd Najwyższy – w ramach rozpoznania skargi

kasacyjnej – ogólnego stanowiska o uniwersalnym wymiarze. W konsekwencji,

podniesiona kwestia nie może zostać uznana za istotne zagadnienie prawne

w rozumieniu art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c.

Z tych wszystkich względów należało odmówić przyjęcia skargi kasacyjnej

do rozpoznania (art. 3989 § 2 k.p.c.).

I CSK 3808/24

4

O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono podstawie art. 98 § 1 oraz

art. 98 § 11 k.p.c., a także art. 108 § 1 k.p.c. w zw. z art. 391 § 1 oraz art. 39821

k.p.c.

[a.ł]

Karol Weitz