Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi banku w sprawie kredytu indeksowanego

Wyrokiem z 9 lipca 2024 r. Sąd Apelacyjny w Gdańsku oddalił apelację

pozwanego od wyroku Sądu Okręgowego w Słupsku z 9 grudnia 2022 r., którym

Sąd ustalił nieistnienie stosunku prawnego wynikającego z umowy kredytu zawartej

między powodami i pozwanym z powodu jej nieważności, a także zasądził zwrot

świadczenia spełnionego przez powodów w wykonaniu tej umowy.

I CSK 389/25

2

Pozwany wniósł skargę kasacyjną od wyroku Sądu Apelacyjnego,

zaskarżając ten wyrok w całości. Skarżący powołał się na istnienie potrzeby

wykładni przepisów budzących poważne wątpliwości i wywołujących rozbieżności

w orzecznictwie sądów (art. 3989 § 1 pkt 2 k.p.c.), tj. art. 3851 § 1 i 2 k.c. w zakresie,

w jakim odnoszą się one do skutków uznania postanowień umownych za abuzywne

i możliwości zastąpienia takich postanowień przepisami dyspozytywnymi, przy czym

z uzasadnienia wniosku o przyjęcie skargi do rozpoznania można wywieść, że

chodzi o możliwość zastąpienia przepisami dyspozytywnymi fragmentu klauzuli

indeksacyjnej odnoszącej się do stosowania przez bank samodzielnie przez niego

opracowanych tabel kursowych.

Skarżący wskazał również, że w sprawie występuje istotne zagadnienie

prawne (art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c.), w ramach którego pyta, czy brak możliwości

oszacowania kwoty, którą strona umowy kredytu będzie świadczyć w przyszłości

stanowi per se o niejednoznaczności tego postanowienia umownego,

a w konsekwencji, czy postanowienie takie powinno podlegać badaniu pod kątem

abuzywności.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną powodowie wnieśli m.in. o odmowę

przyjęcia skargi do rozpoznania, a także o zasądzenie od pozwanego na rzecz

powodów kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa

procesowego według norm przepisanych.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie

występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów

prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności

w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna

jest oczywiście uzasadniona (art. 3989 § 1 k.p.c.).

Do przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania ze względu na potrzebę

wykładni przepisów (art. 3989 § 1 pkt 2 k.p.c.) wymaga się wykazania, że treść

i znaczenie przepisu nie zostały dostatecznie wyjaśnione w dotychczasowym

orzecznictwie lub że istnieje potrzeba zmiany ich dotychczasowej wykładni (zob.

postanowienie SN z 21 listopada 2023 r., I CSK 4931/22).

I CSK 389/25

3

Sąd Najwyższy wielokrotnie wypowiadał się w podnoszonej przez

skarżącego kwestii, a ostatecznie linia orzecznicza została ukształtowana uchwałą

pełnego składu Izby Cywilnej SN z 25 kwietnia 2024 r., III CZP 25/22 (OSNC 2024,

nr 12, poz. 118. Zgodnie z nią w razie uznania, że postanowienie umowy kredytu

indeksowanego lub denominowanego odnoszące się do sposobu określania kursu

waluty obcej stanowi niedozwolone postanowienie umowne i nie jest wiążące,

w obowiązującym stanie prawnym nie można przyjąć, że miejsce tego

postanowienia zajmuje inny sposób określenia kursu waluty obcej wynikający

z przepisów prawa lub zwyczajów (pkt 1). Sąd Najwyższy przyjął również, że

w razie niemożliwości ustalenia wiążącego strony kursu waluty obcej w umowie

kredytu indeksowanego lub denominowanego umowa nie wiąże także

w pozostałym zakresie (pkt 2). Uchwała ta ma moc zasady prawnej i wiąże Sąd

Najwyższy w niniejszej sprawie (art. 87 § 1 ustawy o Sądzie Najwyższym).

Z kolei powołanie się na istotne zagadnienie prawne (art. 3989 § 1 pkt 1

k.p.c.) wymaga sformułowania problemu prawnego i wykazania, że ma on

precedensowy charakter oraz znaczenie dla rozwoju prawa (zob. postanowienia

SN: z 13 lipca 2007 r., III CSK 180/07; z 10 kwietnia 2014 r., IV CSK 623/13; z 2

grudnia 2014 r., II CSK 376/14; z 9 kwietnia 2015 r., V CSK 547/14, i z 6 lutego

2026 r., I CSK 719/25).

Sformułowanego przez skarżącego zagadnienia nie można uznać za istotne,

W orzecznictwie Sądu Najwyższego nie ulega obecnie wątpliwości, że klauzule

kształtujące mechanizm indeksacji w umowie kredytu indeksowanego określają

główne świadczenia stron, jednak nawet takie postanowienia podlegają kontroli pod

kątem abuzywności, jeżeli nie zostały sformułowane w sposób jednoznaczny. Nie

ulega wątpliwości, że ten ostatni przypadek zachodzi w odniesieniu do klauzul

umożliwiających bankowi arbitralne określanie wysokości kursów (zob.

uzasadnienie uchwały pełnego składu Izby Cywilnej SN z 25 kwietnia 2024 r., III

CZP 25/22). W rezultacie na podstawie art. 3851 § 1 k.c. klauzule przeliczeniowe

jako sformułowane w sposób niejednoznaczny podlegają ocenie pod kątem

abuzywności (zob. wyroki SN z 27 sierpnia 2025 r., II CSKP 180/24, i z 5 grudnia

2025 r., II CSKP 947/24).

I CSK 389/25

4

Z tych przyczyn należało odmówić przyjęcia skargi kasacyjnej do

rozpoznania (art. 3989 § 2 k.p.c.).

O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 98 § 1,

11, 3 i 4 k.p.c. w zw. z § 10 ust. 4 pkt 2, § 2 pkt 7 oraz § 20 rozporządzenia Ministra

Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności

adwokackie.

(E.M.)

[SOP]