Sąd Najwyższy nie przyjął skargi kasacyjnej I.B. w sporze z Gminą Ł. o zapłatę

Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c., Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną

do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje

potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub

wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność

postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona.

Cel wymagania przewidzianego w art. 3984 § 2 k.p.c. może być wobec tego

osiągnięty tylko przez powołanie i uzasadnienie istnienia przesłanek o charakterze

publicznoprawnym, które będą mogły stanowić podstawę oceny skargi kasacyjnej

pod kątem przyjęcia jej do rozpoznania. Na tych jedynie przesłankach Sąd

Najwyższy może oprzeć rozstrzygnięcie w kwestii przyjęcia bądź odmowy przyjęcia

skargi kasacyjnej do rozpoznania.

W niniejszej sprawie nie zachodzą przesłanki przyjęcia do rozpoznania skargi

kasacyjnej powódki od wyroku Sądu Apelacyjnego w Lublinie z dnia 21 sierpnia 2024

r.

W uzasadnieniu wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania

skarżąca wskazała na występowanie w sprawie istotnego zagadnienia prawnego

oraz na oczywistą zasadność wniesionej skargi.

Zgodnie z utrwalonym poglądem judykatury Sądu Najwyższego

przedstawienie okoliczności uzasadniających rozpoznanie skargi kasacyjnej ze

względu na występujące w sprawie istotne zagadnienie prawne polega na

sformułowaniu tego zagadnienia i wskazaniu argumentów, które prowadzą do

rozbieżnych ocen. Musi przy tym chodzić o zagadnienie nowe, dotychczas

nierozpatrywane w judykaturze, które zarazem ma znaczenie dla rozpoznania

wniesionej skargi kasacyjnej (por. postanowienia z dnia 10 maja 2001 r., II CZ 35/01,

OSNC 2002, nr 1, poz. 11 i z dnia 11 stycznia 2002 r., III CKN 570/01, OSNC 2002,

nr 12, poz. 151).

Istotność zagadnienia prawnego (art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c.) konkretyzuje się

w tym, że w danej sprawie występuje zagadnienie prawne mające znaczenie dla

rozwoju prawa lub znaczenie precedensowe dla rozstrzygnięcia innych podobnych

spraw. Sąd Najwyższy wyjaśnił, że przedstawienie okoliczności uzasadniających

rozpoznanie skargi kasacyjnej ze względu na przesłankę istotnego zagadnienia

I CSK 4017/24

3

prawnego polega na sformułowaniu tego zagadnienia, wskazaniu przepisów prawa,

na których tle zagadnienie to wyłoniło się, oraz zaprezentowaniu argumentacji

jurydycznej uzasadniającej możliwość rozbieżnych ocen prawnych

(por. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 10 maja 2001 r., II CZ 35/01, OSNC

2002, nr 1, poz. 11, z dnia 11 stycznia 2002 r., III CKN 570/01, OSNC 2002, nr 12,

poz. 151, z dnia 24 maja 2016 r., I CSK 666/15, nie publ.).

Skarżąca w skardze podniosła jako istotne zagadnienie prawne potrzebę

rozstrzygnięcia i wyjaśnienia kwestii sprowadzających się do pytania:

1. „jakie przepisy prawa cywilnego powinny być stosowane przez sądy

powszechne do rozstrzygania sporów o roszczenia odszkodowawcze

i obligacyjne (o nakłady), w sprawach, w których osoby fizyczne lub prawne

dochodzą od Skarbu Państwa lub jego następcy zapłaty za nakłady, które

zostały utracone na skutek przejścia tytułu własności do nieruchomości na

Skarb Państwa w trybie zasiedzenia, a następnie na jednostkę samorządu

terytorialnego w trybie ustawy z dnia 10 maja 1990 r. Przepisy wprowadzające

ustawę

o

samorządzie

terytorialnym

i

ustawę

o pracownikach samorządowych, gdy nieruchomość wcześniej była

faktycznie posiadana samoistnie przez Skarb Państwa i wydana

poprzednikowi prawnemu - użytkownikowi do korzystania

i gospodarowania z prawem do wznoszenia nakładów?”

Tak sformułowane zagadnienie prawne sprowadza się wyłącznie do pytania

o czysto incydentalnym i kazuistycznym charakterze, nie zawierając w sobie

elementów, które mogłyby pozwolić na sformułowanie przez Sąd Najwyższy

– w ramach rozpoznania skargi kasacyjnej – ogólnego stanowiska o uniwersalnym

wymiarze. W konsekwencji, podniesione kwestie z oczywistych powodów nie mogą

stanowić istotnego zagadnienia prawnego w rozumieniu art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c.

Skarżąca w skardze kasacyjnej nie wykazała także występowania innej

przesłanki przedsądu w postaci oczywistej zasadności skargi. W judykaturze Sądu

Najwyższego zgodnie przyjmuje się, że oczywista zasadność skargi kasacyjnej

oznacza, że dla przeciętnego prawnika podstawy wskazane w skardze prima facie

zasługują na uwzględnienie. Sytuacja taka w szczególności istnieje wtedy, gdy bez

wątpienia wystąpiły uchybienia, na które powołuje się skarżący, lub gdy jest pewne,

że miały one wpływ na treść zaskarżonego orzeczenia albo podniesione zarzuty

oczywiście uzasadniają wniesiony środek zaskarżenia. Pamiętać przy tym trzeba,

I CSK 4017/24

4

że oczywiste jest to, co jest widoczne bez potrzeby głębszej analizy,

czy przeprowadzenia dłuższych badań lub dociekań. Skarżący musi zatem wykazać,

że wyrok zapadł z oczywistym, rażącym naruszeniem przepisów prawa

lub podstawowych zasad obowiązujących w praworządnym państwie, widocznym na

pierwszy rzut oka, bez konieczności przeprowadzenia bardziej szczegółowej analizy

(por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 18 czerwca 2008 r., III CSK 110/08,

nie publ.).

Bliższa analiza uzasadnienia wniosku o przyjęcie do rozpoznania skargi

kasacyjnej pozwanej nie pozwala przyjąć, by była ona – w powyższym rozumieniu –

oczywiście uzasadniona. Pozwany nie wykazał, że zastosowanie powołanych

w podstawach skargi przepisów procesowych, których naruszenie miałoby

wskazywać na oczywistą zasadność skargi kasacyjnej, było – w okolicznościach

sprawy – oczywiście błędne lub doprowadziło do tego, że zaskarżone orzeczenie jest

oczywiście nieprawidłowe.

Należy także zauważyć, że skarżąca w skardze powołując się na jej oczywistą

zasadność formułuje zarzuty naruszenia przepisów prawa procesowego,

koncentrując się jednak głównie na przeprowadzonym przez Sąd drugiej instancji

postępowaniu dowodowym. Zgodnie jednak z art. 3983 § 3 k.p.c., podstawą skargi

kasacyjnej nie mogą być zarzuty dotyczące ustalenia faktów lub oceny dowodów,

a takie zarzuty sformułował wcześniej przytaczając podstawy kasacyjne i identyczne

zarzuty formułuje na okoliczność wykazania oczywistej zasadności skargi kasacyjnej.

Z tych wszystkich względów należało odmówić przyjęcia skargi kasacyjnej do

rozpoznania (art. 3989 § 2 k.p.c.).

O kosztach postępowania kasacyjnego rozstrzygnięto na podstawie art. 98 §

1 oraz art. 98 § 11 k.p.c., a także art. 108 § 1 k.p.c. w zw. z art. 391 § 1 oraz art. 39821

k.p.c.

(M.M.)

[SOP]