Spółdzielnia nie dostanie rozpoznania skargi o zasiedzenie działki Skarbu Państwa i zapłaci koszty

Postanowieniem z 26 kwietnia 2024 r. Sąd Okręgowy w Kielcach oddalił

apelację wnioskodawcy od postanowienia Sądu Rejonowego w Kielcach z 23 maja

2023 r., którym Sąd oddalił wniosek o stwierdzenie zasiedzenia nieruchomości.

Wnioskodawca – Spółdzielnia Mieszkaniowa […] w K. złożyła skargę

kasacyjną od postanowienia Sądu Okręgowego, zaskarżając je w całości. We

wniosku o przyjęcie skargi do rozpoznania skarżąca powołała się na występowanie

w sprawie istotnego zagadnienia prawnego o następującej treści:

„Czy posiadanie wynikające z faktu samodzielnego objęcia we władanie

części nieruchomości należącej do Skarbu Państwa, zabudowanej budynkiem

wzniesionym m.in. przez posiadacza na podstawie aktu normatywnego, korzysta

z domniemania przewidzianego w art. 339 k.c. co do samoistnego charakteru

posiadania i czy posiadacz ten może być uznany za posiadacza samoistnego, jeżeli

włada przedmiotową częścią nieruchomości w pełni samodzielnie (jak właściciel),

w sytuacji, gdy akt normatywny, na podstawie którego rozpoczęto inwestycję, został

uchylony przed zakończeniem inwestycji i jego postanowienia nie były stosowane

przy objęciu nieruchomości w posiadanie, a decyzja administracyjna o przekazaniu

w użytkowanie udziału w nieruchomości wydana po samodzielnym objęciu części

nieruchomości w posiadanie, została wyeliminowana z obrotu prawnego ze

skutkiem ex tunc poprzez stwierdzenie jej nieważności z powodu rażącego

naruszenia prawa?”

Odpowiedzi na skargę kasacyjna złożyli uczestnicy gmina K. oraz Skarb

Państwa-Prezydent Miasta K. zastępowany przez Prokuratorię Generalną

Rzeczypospolitej Polskiej. W obu odpowiedziach sformułowane zostały m.in.

wnioski o odmowę przyjęcia skargi do rozpoznania oraz zasądzenie od

wnioskodawcy na rzecz odpowiedniego uczestnika kosztów postępowania

kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

I CSK 4089/24

3

Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie

występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów

prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności

w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna

jest oczywiście uzasadniona (art. 3989 § 1 k.p.c.). Skarga kasacyjna stanowi

nadzwyczajny środek zaskarżenia prawomocnych orzeczeń, którego celem jest

ochrona interesu publicznego przez zapewnienie rozwoju prawa, jednolitości

orzecznictwa, usunięcie z obrotu prawnego orzeczeń wydanych w postępowaniu

dotkniętym nieważnością lub oczywiście wadliwych. Ograniczenie przesłanek do

czterech ma zapewnić, że przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania nastąpi

jedynie w tych sprawach, w których mogą być zrealizowane te funkcje, a skarga

kasacyjna nie stanie się instrumentem wykorzystywanym w każdej sprawie.

Powołanie się na istotne zagadnienie prawne wymaga sformułowania

problemu prawnego i wykazania, że ma on precedensowy charakter oraz

znaczenie dla rozwoju prawa. Problem ten powinien odnosić się do konkretnych

przepisów prawa i zostać ujęty w sposób abstrakcyjny, a zarazem wiązać się

z rozpoznawaną sprawą (zob. m.in. postanowienia SN: z 13 lipca 2007 r., III CSK

180/07; z 10 kwietnia 2014 r., IV CSK 623/13; z 2 grudnia 2014 r., II CSK 376/14;

z 9 kwietnia 2015 r., V CSK 547/14, i z 6 lutego 2026 r., I CSK 719/25).

Przedstawione przez skarżącą zagadnienie prawne nie spełnia tych

kryteriów, co wynika już z samego jego sformułowania. W szczególności

szczegółowy i kazuistyczny charakter przedstawionego pytania sprawia, że nie

można uznać, aby zostało ono ujęte w abstrakcyjny sposób, który mógłby mieć

znaczenie wykraczające poza rozstrzygnięcie konkretnej sprawy. Skarżąca nie

odwołuje się również do konkretnych przepisów prawa, a pod pozorem

sformułowania zagadnienia prawnego pyta w istocie jedynie o prawidłowość

wydanych orzeczeń. Ponadto, w samej treści zagadnienia skarżąca zawarła pewne

założenia, które nie pokrywają się z ustaleniami przyjętym przez Sądy meriti, co

odnosi się w szczególności do charakteru władania częścią nieruchomości,

w stosunku do której wnioskodawca żądał stwierdzenia zasiedzenia.

I CSK 4089/24

4

W związku z powyższym jedynie na marginesie należy wskazać, że

stanowisko zajęte przez Sądy powszechne orzekające w niniejszej sprawie nie

budzi wątpliwości. Podmiot, od którego skarżąca wywodzi swoje prawa, nabył

prawo władania nieruchomością na podstawie decyzji administracyjnej, która nie

nadawała mu własności, lecz inne prawo. W związku z tym trafnie przyjęto, że

władztwo faktyczne wykonywane na podstawie tej decyzji nie miało charakteru

posiadania samoistnego. Późniejsze stwierdzenie nieważności decyzji usuwało jej

skutki prawne ze skutkiem wstecznym, ale nie mogło wstecznie zmienić stanu

faktycznego, jakim był charakter władania nieruchomością.

Z tych przyczyn należało odmówić przyjęcia skargi kasacyjnej do

rozpoznania (art. 3989 § 2 k.p.c.).

O kosztach postępowania kasacyjnego należnych gminie K. orzeczono na

podstawie art. 520 § 3 k.p.c. oraz art. 98 § 1, 11, 3 i 4, art. 99 w zw. z art. 13 § 2

k.p.c., określając ich wysokość na podstawie § 10 ust. 4 pkt 2, § 5 pkt 1, § 2 pkt 6

oraz § 20 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r.

w sprawie opłat za czynności radców prawnych.

O kosztach postępowania kasacyjnego należnych Skarbowi Państwa

orzeczono na podstawie art. 520 § 3 k.p.c. oraz art. 98 § 1, 11, 3 i 4, art. 99 w zw.

z art. 13 § 2 k.p.c. oraz art. 32 ust. 3 ustawy z dnia 15 grudnia 2016 r. o Prokuratorii

Generalnej Rzeczypospolitej Polskiej, określając ich wysokość na podstawie § 10

ust. 4 pkt 2, § 5 pkt 1, § 2 pkt 6 oraz § 20 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości

z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie.

(E.M.)

[a.ł]