Wtorek Wydanie nr 31

Sygnatura akt
I CSK 441/26
Sąd
Sąd Najwyższy
Wydział
Izba Cywilna Wydział I
Rodzaj
Postanowienie
Data orzeczenia
9 czerwca 2026 r.
Rozstrzygnięcie
Zasądzono
Zasądzono
5400 zł
W serwisie od

Zestawienie z tego dnia
Kategorie
Sąd Najwyższy

Sąd Najwyższy

SN nie przyjął skargi o dokumentację kuchni polowej, powód zapłaci 5400 zł

Przejdź do orzeczenia, 6 min czytania

Spór

Powód, spółka z Ż., domagał się od pozwanej spółki z P. zapłaty, twierdząc, że dokumentacja techniczna kuchni polowej KPŻ 170 jest utworem chronionym prawem autorskim.

Ustalenia sądu

Sąd Apelacyjny uznał, że ocena, czy dokumentacja spełnia cechy utworu, wymagała wiadomości specjalnych, a powód nie zaoferował właściwego dowodu na tę okoliczność.

Rozstrzygnięcie

Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej powoda i zasądził od niego na rzecz pozwanego 5400 zł kosztów postępowania kasacyjnego z odsetkami.

Dlaczego

Wcześniejszy wyrok nie przesądzał, że dokumentacja jest utworem, bo ta kwestia nie była sporna, więc pytania o moc wiążącą wyroku i o korzystanie z utworu nie mogły wpłynąć na wynik sprawy.

Dla firm

Prawomocny wyrok wiąże strony co do tego, co w nim faktycznie rozstrzygnięto, a nie co do kwestii, których sąd nie badał. Firma nie może więc powoływać się na wcześniejszy wyrok jako przesądzający, że dany dokument jest utworem, jeśli wtedy tej okoliczności nie ustalano.

Więcej o sprawie

Wcześniej powód przegrał w Sądzie Apelacyjnym w Poznaniu, który uznał, że nie wykazał, iż dokumentacja techniczna kuchni polowej KPŻ 170 jest utworem w rozumieniu prawa autorskiego.

Z ustaleń przyjętych przez Sąd odwoławczy nie wynika jednak, aby dokonano w tamtym postępowaniu ustaleń czy dokumentacja techniczna stanowi utwór.

Z uzasadnienia, Sąd Najwyższy
Rozstrzygnięcie
Zasądzono
Zasądzono
5400 zł
Sąd
Sąd Najwyższy, Izba Cywilna Wydział I
Sygnatura
I CSK 441/26

Treść orzeczenia około 6 minut czytania

I CSK 441/26

POSTANOWIENIE

9 czerwca 2026 r.

Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie:

SSN Ewa Stefańska

na posiedzeniu niejawnym 9 czerwca 2026 r. w Warszawie

w sprawie z powództwa B. spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w Ż.

przeciwko C. spółce z ograniczoną odpowiedzialnością w P.

o zapłatę,

na skutek skargi kasacyjnej B. spółki z ograniczoną odpowiedzialnością

w Ż.

od wyroku Sądu Apelacyjnego w Poznaniu

z 15 stycznia 2024 r., I AGa 127/22,

1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania;

2. zasądza od powoda na rzecz pozwanego 5400 zł (pięć

tysięcy czterysta złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania

kasacyjnego, z odsetkami w wysokości odsetek ustawowych za

opóźnienie za czas po upływie tygodnia od dnia doręczenia

zobowiązanemu odpisu niniejszego postanowienia do dnia

zapłaty.

(M.T.)

Uzasadnienie

Powód B. spółka z o.o. w Ż. wniósł skargę kasacyjna od wyroku Sądu

Apelacyjnego w Poznaniu z 15 stycznia 2024 r., w sprawie przeciwko C. spółce z

o.o. w Poznaniu o zapłatę.

I CSK 441/26

2

W odpowiedzi na skargę pozwany wniósł o odmowę przyjęcia skargi

do rozpoznania oraz zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania kasacyjnego.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c. Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną

do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje

potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości

lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność

postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Tylko na tych

przesłankach Sąd Najwyższy może oprzeć rozstrzygnięcie o przyjęciu lub odmowie

przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.

Dopuszczenie i rozpoznanie skargi kasacyjnej ustrojowo i procesowo

jest uzasadnione jedynie w tych sprawach, w których mogą być zrealizowane

jej funkcje publicznoprawne. Zatem nie w każdej sprawie, skarga kasacyjna może

być przyjęta do rozpoznania. Sąd Najwyższy nie jest trzecią instancją sądową i nie

rozpoznaje sprawy, a jedynie skargę, będącą szczególnym środkiem zaskarżenia.

W judykaturze Sądu Najwyższego, odwołującej się do orzecznictwa Europejskiego

Trybunału Praw Człowieka w Strasburgu, jeszcze w okresie obowiązywania kasacji

zostało utrwalone stanowisko, że ograniczenie dostępności i dopuszczalności

kasacji nie jest sprzeczne z Konstytucją RP, ani z wiążącymi Polskę

postanowieniami konwencji międzynarodowych (zob. uzasadnienie uchwały składu

7 sędziów SN z 17 stycznia 2001 r., III CZP 49/00, OSNC 2001, Nr 4, poz. 53).

Podstawowym celem postępowania kasacyjnego jest ochrona interesu publicznego

przez zapewnienie jednolitości wykładni oraz wkład Sądu Najwyższego w rozwój

prawa i jurysprudencji (zob. postanowienie SN z 4 lutego 2000 r., II CZ 178/99,

OSNC 2000, nr 7-8, poz. 147).

Wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania skarżący oparł

na przesłankach uregulowanych w art. 3989 § 1 pkt 1 i 2 k.p.c. Przesłanki te nie

zostały spełnione.

Według ugruntowanego orzecznictwa Sądu Najwyższego, przedstawienie

okoliczności uzasadniających rozpoznanie skargi kasacyjnej ze względu

na przesłankę istotnego zagadnienia prawnego polega na sformułowaniu tego

I CSK 441/26

3

zagadnienia i wskazaniu argumentów, które prowadzą do rozbieżnych ocen. Musi

przy tym chodzić o zagadnienie nowe, dotychczas nierozpatrywane w judykaturze,

które zarazem ma znaczenie dla rozpoznania wniesionej skargi kasacyjnej oraz

innych podobnych spraw (zob. postanowienia SN z 10 maja 2001 r., II CZ 35/01,

OSNC 2002, nr 1, poz.11, z 11 stycznia 2002, III CKN 570/01, OSNC 2002, nr 12,

poz. 151, z 21 czerwca 2016 r., V CSK 21/16; z 15 czerwca 2016 r., V CSK 4/16).

Istotnego zagadnienia prawnego skarżący upatrywał w konieczności

rozstrzygnięcia:

1. czy moc wiążąca prawomocnego wyroku (art. 365 § 1 k.p.c.) wydanego

w sporze między tymi samymi stronami, w odniesieniu do tego samego

przedmiotu mającego stanowić utwór prawa autorskiego i tego samego

rodzajowo zachowania mającego stanowić korzystanie z tego utworu,

obejmuje rozstrzygnięcie, że ten przedmiot stanowi utwór, a sposób

korzystania jest korzystaniem z utworu i w braku zgody uprawnionego

stanowi naruszenie. Z powyższym powiązał zagadnienie czy tego rodzaju

„zasada odpowiedzialności” występuje jedynie w przypadkach rozdrobnienia

roszczenia, względnie dochodzenia kolejnych świadczeń okresowych z tego

samego stosunku prawnego, czy też może także być przyjęta w innych

sprawach, w tym w szczególności w odniesieniu do przesądzenia kwalifikacji

dobra niematerialnego jako utworu i określonego sposobu korzystania

z niego jako naruszenia;

2. czy nawet w przypadku przyjęcia koncepcji, zgodnie z którą moc wiążąca

prawomocnego wyroku jest ograniczona (w pewnym uproszczeniu)

wyłącznie do jego sentencji, w sytuacji, w której sąd zamierza dokonać

odmiennej oceny „zasady odpowiedzialności” od przyjętej w uprzednio

wydanym prawomocnym wyroku, sąd powinien uprzedzić o tym strony

i umożliwić im odniesienie się do tej oceny, w szczególności, jeśli ma ona

związek z określonymi środkami dowodowymi;

3. czy kategoria „korzystania” z utworu w rozumieniu art. 17 pr. aut. może być

ograniczona tylko do konkretnych pól eksploatacji, w tym w szczególności

wymienionych w art. 50 pkt 1-3 pr. aut., czy też obejmuje wszelkie sposoby

posłużenia się utworem lub egzemplarzem ucieleśniającym utwór,

I CSK 441/26

4

które polegają na sięgnięciu do intelektualnej treści w nich zawartej,

w szczególności wtedy, gdy przynosi to osobie podejmującej te czynności

bezpośrednie korzyści.

Z kolei oparcie wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania

na twierdzeniu, że istnieje potrzeba wykładni przepisów budzących poważne

wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, wymaga

wykazania, że określony przepis prawa, mimo, iż budzi poważne wątpliwości,

nie doczekał się wykładni albo niejednolita wykładnia wywołuje wyraźnie wskazane

przez skarżącego rozbieżności w orzecznictwie w odniesieniu do identycznych

lub podobnych stanów faktycznych, które należy przytoczyć (zob. postanowienia

SN: z 13 czerwca 2008 r., III CSK 104/08, z 26 czerwca 2015 r., III CSK 77/15,

z 20 maja 2016 r., V CSK 692/15).

Według skarżącego przepisem, którego stosowanie i wykładnia mają

wywoływać wątpliwości prowadzące do rozbieżności w orzecznictwie sądowym,

w tym orzecznictwie Sądu Najwyższego, ma być art. 365 § 1 k.p.c., z uwagi na

bardzo różne stanowiska dotyczące granic związania uprzednio wydanym

prawomocnie wyrokiem, w tym w szczególności w przypadkach, w których można

przyjąć, że wyrok wcześniejszy wymagał przesądzenia zasady odpowiedzialności

między stronami.

Podstawą rozstrzygnięcia Sądu Apelacyjnego było twierdzenie, że powód

nie wykazał przesłanek objęcia dokumentacji technicznej ochroną wynikającą

z ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych.

Zdaniem Sądu odwoławczego ocena, czy przedmiotowa dokumentacja techniczna

kuchni polowej KPŻ 170 posiadała cechy decydujące, że stanowi ona utwór

w rozumieniu art. 1 ust. 1 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych,

wymagało wiadomości specjalnych. Jednocześnie Sąd odwoławczy przyjął, że

strona powodowa nie zaoferowała właściwego środka dowodowego pozwalającego

na wykazanie tej okoliczności.

W ocenie Sądu Najwyższego, nie uzasadnia przyjęcia skargi kasacyjnej

do rozpoznania zagadnienie dotyczące zakresu związania sądu wcześniejszym

prawomocnym wyrokiem, na podstawie art. 365 §1 k.p.c. Skarżący opiera swoją

I CSK 441/26

5

argumentację na założeniu, że w postępowaniu prowadzonym pod sygn.

IX GC 1208/14 prawomocnie przesądzono, iż sporna dokumentacja techniczna

stanowi utwór w rozumieniu prawa autorskiego. Z ustaleń przyjętych przez Sąd

odwoławczy nie wynika jednak, aby dokonano w tamtym postępowaniu ustaleń czy

dokumentacja techniczna stanowi utwór. Przyjęto, że okoliczność ta nie była

wówczas sporna pomiędzy stronami.

Podobnie, nie uzasadnia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania

zagadnienie dotyczące korzystania z utworu w rozumieniu art. 17 pr. aut.

Rozważanie tej kwestii mogłoby mieć znaczenie dopiero po uprzednim ustaleniu,

że dokumentacja techniczna stanowi utwór. Skoro Sąd Apelacyjny uznał, że powód

nie wykazał tej przesłanki, rozstrzygnięcie przedstawionego zagadnienia prawnego

pozostawało bez wpływu na wynik sprawy.

Z tych względów, na podstawie art. 3989 § 2 k.p.c., orzeczono jak wyżej.

O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 98 § 1,

11 i 3 w zw. z art. 108 § 1 w zw. z art. 39821 w zw. z art. 391 § 1 k.p.c. przy

uwzględnieniu § 2 pkt 7 w zw. z § 10 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia Ministra

Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności

radców prawnych.

Ewa Stefańska

(M.T.)

[a.ł]

Pełny tekst i metryka orzeczenia: Sąd Najwyższy, repozytorium2.sn.pl. Tytuł i streszczenie przygotował model językowy na podstawie treści orzeczenia. Orzeczenie może być nieprawomocne.