Służebność drogi koniecznej. SN nie przyjął skargi wnioskodawcy i zasądził 240 zł kosztów

Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c., Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do

rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje

potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub

I CSK 465/24

2

wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność

postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona.

Skarżący wniósł o przyjęcie skargi do rozpoznania w oparciu o pierwszą,

drugą i czwartą spośród wymienionych przesłanek.

Sformułowane przez skarżącego istotne zagadnienie dotyczy konieczności

wyjaśnienia pojęcia „odpowiedniości” dostępu do drogi publicznej w rozumieniu art.

145 § 1 k.c. Drugą przesłankę skarżący odniósł do zakresu podmiotowego

służebności drogi koniecznej, zaś ostatnią do oczywiście wadliwej oceny Sądu

drugiej instancji, że nieruchomość objęta postępowaniem posiada już odpowiedni

dostęp do drogi publicznej.

Przez istotne zagadnienie prawne, o którym mowa w art. 3989 § 1 pkt 1

k.p.c., należy rozumieć problem o charakterze prawnym, powstały na tle

konkretnego przepisu prawa, mający charakter rzeczywisty w tym znaczeniu, że

jego rozwiązanie stwarza realne i poważne trudności. Problem ten musi mieć

charakter uniwersalny, co oznacza, że jego rozwiązanie powinno służyć

rozstrzyganiu innych, podobnych spraw. Chodzi przy tym o problem, którego

wyjaśnienie jest konieczne dla rozstrzygnięcia danej sprawy, a więc pozostający w

związku z podstawami skargi oraz z wiążącym Sąd Najwyższy, a ustalonym przez

sąd drugiej instancji, stanem faktycznym sprawy (art. 39813 § 2 k.p.c.) i także w

związku z podstawą prawną zaskarżonego wyroku (zob. postanowienia SN: z 21

maja 2013 r., IV CSK 53/13, z 3 lutego 2012 r., I UK 271/11, nie publ.). Konieczne

jest przytoczenie argumentów prawnych, które prowadzą do rozbieżnych ocen.

Skarżący powinien nie tylko wskazać przepis prawa (materialnego lub

procesowego), którego dotyczy zagadnienie, ale także przedstawić pogłębioną

argumentację prawną w celu wykazania, że zagadnienie jest istotne, a jego

rozstrzygnięcie ma znaczenie dla merytorycznego rozstrzygnięcia w jego sprawie

(zob. m.in. postanowienia SN: z 23 sierpnia 2007 r., I UK 134/07, z 9 lutego 2011 r.,

III SK 41/10, nie publ.).

Natomiast oparcie wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania na

tym, że istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne

wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów wymaga

I CSK 465/24

3

wykazania, że określony przepis prawa, mimo, iż budzi poważne wątpliwości, nie

doczekał się wykładni albo niejednolita wykładnia wywołuje wyraźnie wskazane

przez skarżącego rozbieżności w orzecznictwie w odniesieniu do identycznych lub

podobnych stanów faktycznych, które należy przytoczyć (zob. postanowienia SN: z

13 czerwca 2008 r., III CSK 104/08, z 28 marca 2007 r., II CSK 84/07, nie publ.).

W odniesieniu z kolei do ostatniej ze wskazanych przesłanek należy

zauważyć, że zgodnie z utrwalonym stanowiskiem judykatury, odwołanie się do

przesłanki oczywistej zasadności skargi kasacyjnej wymaga przedstawienia, w

czym wyraża się „oczywista zasadność” skargi oraz argumentacji wykazującej, że

istotnie skarga jest oczywiście uzasadniona. Chodzi tu o wykazanie kwalifikowanej

postaci naruszenia prawa materialnego lub procesowego, polegającej na jego

oczywistości widocznej prima facie, przy wykorzystaniu podstawowej wiedzy

prawniczej (zob. m.in. postanowienie SN z 23 listopada 2011 r., III PK 44/11, nie

publ.). Celem sformułowania powyższej przesłanki przyjęcia skargi kasacyjnej do

rozpoznania nie jest wykazanie jedynie oczywistego naruszenie konkretnego

przepisu prawa materialnego lub procesowego, lecz sytuacji, w której naruszenie to

spowodowało wydanie oczywiście nieprawidłowego orzeczenia (zob. postanowienie

SN z 6 listopada 2012 r., III SK 16/12, nie publ.).

Skarżący nie wykazał jednak, że wskazane przesłanki przyjęcia skargi

kasacyjnej do rozpoznania w niniejszej sprawie zostały spełnione

Ocena odpowiedniego dostępu do drogi publicznej jest względna i zależy nie

tylko od interesu wnioskodawcy, ale także osób potencjalnie obciążonych tą

służebnością (zob. m.in. postanowienie SN z 31 lipca 2025 r., I CSK 285/24, nie

publ.). Argumentacja przytoczona przez skarżącego nie uwzględnia tej zasady i w

istocie zmierza do nadmiernego poszerzenia już istniejącego dostęp do drogi

publicznej kosztem uczestników, co potwierdzają ustalenia faktyczne Sądu drugiej

instancji. Nie stanowi ona zatem dostatecznej podstawy do uznania, że przyczyny

mające uzasadniać przyjęcie skargi do rozpoznania rzeczywiście wystąpiły.

Z tych względów Sąd Najwyższy orzekł, jak w sentencji (art. 3989 § 2 k.p.c.).

I CSK 465/24

4

Grzegorz Misiurek

(A.T.)

[SOP]